مزایای «کنوانسیون ایمنی مدیریت سوخت» فقط برای غربیهاست/ هزینههای بالای پذیرش این معاهده
دانشجویان بسیجی دانشکده حقوق دانشگاه تهران در میزگرد خبرگزاری فارس با عنوان « پیامدهای پذیرش کنوانسیون مشترک ایمنی مدیریت سوخت مصرف شده و ایمنی مدیریت پسماند پرتوزا» به تصویب عجله ای این کنوانسیون در مجلس انتقاد کردند.
حوزه تشکلهای دانشگاهی خبرگزاری فارس، لایحه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به «کنوانسیون مشترک ایمنی مدیریت سوخت مصرف شده و ایمنی مدیریت پسماند پرتوزا» به عنوان یکی از کنوانسیونهای ایمنی هستهای تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی، با اهداف دستیابی و برقراری سطح بالایی از ایمنی جهانی در مدیریت سوخت مصرف شده و پسماند پرتوزا، حصول اطمینان از وجود محافظت های موثر در برابر خطرات بالقوه آثار زیانبار تابش یون ساز ومحافظت از افراد جامعه و محیط زیست و جلوگیری از حوادث با پیامدهای رادیولوژیکی در تاریخ 29 سپتامبر ۱۹۹۷ برای امضای دولت ها مفتوح شد.
این کنوانسیون در تاریخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۱ لازم الاجرا شد و تا ۱۸ دسامبر ۲۰۱۷؛ ۴۲ کشور عضو این کنوانسیون شده و برای ۷۷ کشور نیز لازم الاجراست.
دامنه شمول این کنوانسیون شامل سوخت مصرف شده ناشی از بهره برداری از رآکتور هستهای غیرنظامی و پسماندهای پرتوزا ناشی از کاربردهای غیر نظامی است.
این کنوانسیون شامل ۴۴ماده در قالب 7 فصل و 3 سند ضمیمه مربوط به قواعد اجرایی و مالی، فرایند بررسی گزارش ملی و راهنمای شکلی و ساختار گزارش ملی است.
این لایحه در 22 شهریور 96 به پیشنهاد سازمان انرژی اتمی در جلسه هیئت وزیران تصویب و 30 مهر 96 به مجلس ارائه شد و در مجلس با رای اکثریت نمایندگان حاضر تصویب شد و در آخر هم به شورای نگهبان ارسال شد.
شورای نگهبان اما با اشاره به ایراداتی در کنواسیون، آن را برای رفع ابهام به مجلس ارجاع داد.
همین مسئله موجب شد تا دانشجویان بسیجی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران نسبت به پذیرش این کنوانیسیون حساس شده و با استفاده از اساتید و کارشناسان مربوطه به بررسی این موضوع بپردازند.
در همین راستا ما نیز با برگزاری میزگردی با حضور اعضای شورای مرکزی این تشکل دانشجویی به بررسی موضوع پرداختیم.
* هزینههای پذیرش کنوانسیون ایمنی مدیریت سوخت از فایدههای آن خیلی بیشتر است
فاطمه امانگاه عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در این میزگرد گفت: بعد از تصویب کنوانسیون «کنوانسیون مشترک ایمنی مدیریت سوخت مصرف شده و ایمنی مدیریت پسماند پرتوزا» ، تیم پژوهشی ما در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برای بررسی این کنوانسیون تشکیل شد.
این تیم که شامل یک گروه سیاسی و یک گروه حقوقی بود به نکاتی که در رابطه با این کنوانسیون وجود داشت، پرداخته شد.
وی ادامه داد: کنوانسیون «کنوانسیون مشترک ایمنی مدیریت سوخت مصرف شده و ایمنی مدیریت پسماند پرتوزا» ۴۴ ماده دارد و مزایا و مضرات آن در سایت سازمان انرژی اتمی مطرح شده اما ایراداتی که ما به دست آوردیم و مسئله اصلی که در رابطه با این کنوانسیون وجود دارد بحث فشارهایی است که پذیرش این کنواسیون ممکن است بر کشور ما وارد کند.
این فعال دانشجویی اظهار داشت: در یکی از ماده های این کنوانسیون آمده که کشور ما باید هر سه سال یک بار در کنفرانسی که برای این کنوانسیون تشکیل میشود، شرکت کرده و نسبت به عملکرد خود پاسخگو باشد و توضیحاتی ارائه دهد.
مسئله ای که وجود دارد این است که مواردی در این کنوانسیون وجود دارد که در قانون اساسی ما به آن پرداخته نشده است و اگر قرار باشد ما این کمیسیون را بپذیریم لازم است قوانین جدیدی نوشته شود.
امانگاه اضافه کرد: مسئله اصلی این است که ما با پذیرش این کنوانسیون این یک فشار سیاسی را به کشورمان تحمیل می کنیم.
وی افزود: بر اساس تحقیقاتی که ما انجام دادیم کنوانسیون در رابطه با پسماندهای پرتوزا و سوختهای مصرف شده است و بسیاری از متخصصین در این زمینه این نظر را دارند که میزان پسماندهایی که در این رابطه در کشور داریم به آن حد نیست که نیاز باشد شرایط کنوانسیون را بپذیریم.
عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق دانشگاه تهران یادآور شد: در بند ۱۱ برجام نکاتی که در این کنوانسیون هم وجود دارد، آمده، یعنی ما در زمانی که برجام را پذیرفتیم این شرایط را قبول کردیم و لازم نیست دوباره این اتفاق رخ دهد و فشار جدیدی روی کشور ایجاد شود.
امانگاه اضافه کرد: خیلی از کشورهایی که وارد این کنوانسیون شدند این کنوانسیون را تنها تایید کردند و آن را تصویب نکرده اند ولی کشور ما یک روز در مجلس این کنوانسیون را تصویب کرد سوال ما از نمایندگان مجلس این است که چه عجله ای وجود داشت که یک روزه چنین کنوانسیون را تصویب کنند؟
بدون هیچ بررسی و مطالعه دقیقی؟
عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: نکته مهم دیگر اینکه باید حتما هزینه و فایده در پذیرش یک کنوانسیون بررسی شود و به نظر می رسد هزینهای که ما در این کنوانسیون داریم از فایدههای آن خیلی بیشتر است.
این فعال دانشجویی تصریح کرد: نکته دیگری که در یکی از جلسات شنیدیم و در لیستی که از کشور های عضو منتشر شده بسیار حائز اهمیت است این است که کشور رژیم غاصب اسرائیل هم در لیست کشورهایی که این کنوانسیون را پذیرفتند قرار ندارد.
اگر این کنوانسیون در رابطه با مسائل زیست محیطی است چرا رژیم صهیونیستی این کنوانسیون را تصویب نکرده است؟
امانگاه در بخش دوم سخنان خود گفت: در حال حاضر پسماندهای که در تاسیسات هستهای بوشهر وجود دارد به روسیه فرستاده می شود یعنی برای این که مسئله پسماندهای هسته ای ما حل شود با قراردادی که بسته شده و ارسال پستماندها به روسیه حل می شود و دیگر نیازی نیست که قرارداد جدیدی امضا شود.
وی افزود: سال ۹۲ تا ۹۴ وزارت خارجه و سازمان انرژی اتمی روی این کنوانسیون که ۴۴ ماده دارد کار کردند سال ۹۶ هیئت دولت آن را تصویب کرده و از سال ۹۶ تا ۲۵ تیر ماه ۹۸ این طرح تعلیق بوده و مجدداً وارد مجلس شده که در مجلس نهم تصویب شده ولی شورای نگهبان به آن ایراد گرفته است.
این فعال دانشجویی اظهار داشت: با توجه به بررسی های صورت گرفته در این کنوانسیون هم با قانون اساسی مغایرت دارد و هم با قوانین اسلامی و دینی با توجه به بررسی مواد این کنوانسیون با هر دوی این مسائل مغایرت دارد به همین دلیل نیاز بود با سرعت و قدرت بیشتری این طرح هستند که متاسفانه در مجلس این گونه نشد.
امانگاه در خاتمه تاکید کرد: به نظر میرسد این کنوانسیون تلاش دارد سلاح هستهای را منحصر کند به ۵ کشوری که این اصطلاح را در اختیار دارد یعنی سلاح هستهای انحصاری به وجود بیاورد.
* مزایای کنوانسیون مشترک ایمنی مدیریت سوخت تنها برای کشورهای غربی است/ برای برخی فقط رضایت طرف غربی در پذیرش معاهدات ملاک است
محمد فخرا عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران هم در ادامه اظهار داشت: متاسفانه به جز لفاظیهای که از برخی نمایندگان مجلس، سخنگوی دولت و آقای کمالوندی سر مزایای این کنوانسیون داشتند تقریبا می توان گفت این کنوانسیون هیچ مزیتی برای کشورمان ندارد و مزایای آن تنها برای کشورهای غربی است.
وی گفت: در مقابل تعهدات حقوقی که کشور قرار است بعد از پذیرش این کنوانسیون بدهد آنچه می گیرد اصلاً قابل پذیرش نیست.
ما دیگر باید به این تجربه رسیده باشیم که کنوانسیونهای بین المللی اصلاً به فکر منافع کشوری مثل ایران نیستند و به نظر می رسد مدافعان این کنوانسیون هم این مسئله را درک کردهاند و برای همین هم وقتی دلایل پذیرش این کنوانسیون را مطرح می کنند بحث تنش زدایی، رفع تحریمها، برداشتن سایه جنگ و عادی سازی روابط را پیش می کشند که تماما به معنای پذیرش ذلت است.
این دانشجوی بسیجی اضافه کرد: هر توافقی برای برخی مساوی است با رضایت طرف غربی.
به هر قیمتی که قرار است این توافق به دست بیاید مهم نیست و فقط رضایت طرف غربی ملاک است.
وی تصریح کرد: ما از آقای کمالوندی و آقای ربیعی دعوت میکنیم منافع این کنوانسیون را برای ما شفاف توضیح دهند و می خواهیم که تنها یک دانشجوی کشور را قانع کنند که پذیرفتن این کنوانسیون و هزینههایی که قرار است ما در این کنوانسیون ها بدهیم چقدر می تواند به صرفه باشد و آیا اصلا لازم است حسن نیت خود را با تبعیت از برخی کشورهای خارجی نشان دهیم.
فخرا با اشاره به سخنان مقام معظم رهبری درباره پذیرش برخی معاهدات خارجی تاکید کرد: همانگونه که مقام معظم فرمودند ما میتوانیم در هر مبحث قوانین داخلی تصویب کنیم و بر اساس آن جلو برویم به گونهای که در مظان اتهام هم قرار نگیریم و دلیلی ندارد که ما بخواهیم کنوانسیونها و معاهدات بین المللی را با تمام تعهدات حقوقی بپذیریم و هزینه های بدهیم که بعضا جبران ناپذیر است و در مقابل چیزی هم دریافت نکنیم.
این فعال دانشجویی اظهار داشت: نمایندگان مجلس باید بگویند که چرا تصویب کنوانسیون را چراغ خاموش جلو بردند.
چیزی که باعث شد کمتر رسانهای به این مسئله بپردازد و بخش نخبگان جامعه از آن بی اطلاع باشند.
وی گفت: مطالبه ما از بخش روشنفکر جامعه است، از تشکل های دانشجویی و از تشکل های نخبگانی که اگر مطالبه گری و روشنگری روشنفکران وجود نداشته باشد و اگر بازتاب خبرنگاران و رسانهها نباشد بعید نیست در مجلس معاهدهای مانند معاهده ترکمنچای تصویب شود.
عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران اضافه کرد: هم اکنون دانشجویان و نخبگان وظیفه دارند که این کنوانسیون ها را که پر از ایراد است بررسی کرده و در مورد آن شفاف سازی کنند و نگذارند چنین معاهده هایی به همین راحتی تصویب و اجرا شود.
فخرا افزود: ما اعلام آمادگی میکنیم که به صورت خصوصی با نمایندگان مجلس درباره این معاهدات گفتوگو کنیم تا معاهداتی بدون بررسی و مطالعه تصویب نشود البته برخی از نمایندگان در این رابطه نقش خود را ایفا کرده اند ولی تعداد آنها به این حد نبوده که بتواند جلوی تصویب این معاهده را بگیرد.
وی تصریح کرد: اخیرا میبینیم که کشور به سمت پذیرش معاهدات بینالمللی رفته و متاسفانه هر معاهدهای که آمده تقریبا امضا شده است و به نوعی هیچ مقابلهای با آن نشده است.
گاهی سرعت تصویب معاهدات آن قدر زیاد بود که می توان گفت نمایندگان اصلاً متن آنها را نخوانده اند و مطمئنا با مباحثی که در این کنوانسیونها مطرح شده بعید بود که نمایندگان آنها را بپذیرند.
این فعال دانشجویی اضافه کرد: از آقای نقویحسینی که خودشان در این ماجرا صاحبنظر و عضو کمیسیون امنیت ملی نیز هستند عجیب بود که از چنین معاهده ای دفاع کند.
آقای نقوی از نمایندگان انقلابی مجلس است و امید ما به چنین نمایندگانی است و توقع داریم نسبت به چنین مسائلی حساسیت لازم را داشته باشد.
وی افزود: گاهی شنیده میشود که از طریق پیامک از برخی نمایندگان خواسته شده که این معاهده را بپذیرند که اگر واقعا چنین است نمایندگان باید بگویند چه جریانی چنین کاری انجام داده و یا اینکه اصلا این ماجرا صحت دارد یا نه.
عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: نمایندگان مجلس نباید بگذارند غربی ها هر زمانی خواستند معاهدهای را بیاورد و به واسطه آن دست ما را زیر سنگ بگذارند.
وی تصریح کرد: ما در همین کنوانسیون مسائلی را پذیرفتیم که هیچ زیرساختی برای آن وجود ندارد مسائلی که موجب میشود ما یکسری هزینه ها را متحمل شویم و هم چنین محدودیت هایی را برای خودمان ایجاد کنیم.
فخرا در بخش دوم سخنان خود گفت: متاسفانه تعهدات خارجی تمام من برای کشور هزینه ساز است و به نوعی ما داریم تحریمها را میپذیریم با این امید که از تحریم ها فرار کنیم.
وی تصریح کرد: مسئله دوم این است که ما باید ببینیم آیا اصل پسماند در کشور وجود دارد که ما داریم برای تصویب این معاهدات تلاش میکنیم.
کشورهایی مانند رژیم صهیونیستی و آمریکا بیشترین تهدید هسته ای را برای جهان دارند چگونه است که در محیط زیست در رابطه با پسماندهای هستهای دارند.
وی افزود:مواد این کنوانسیون به گونه ای است که به نظر می رسد تنها برای ایران در نظر گرفته شده است و امید انها نیز به برخی در داخل کشور است که این کنوانسیون ها به مردم و کشور تحمیل کنند.
* پیوستن به معاهدات خارجی به هیچ وجه افتخار نیست
محمد حسن احمدی عضو دیگر شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران هم در ادامه گفت: در ابتدا این سوال مطرح است که در ساختار جمهوری اسلامی و بعد از انقلاب، اصل برای ما پیوستن به این معاهدات باشد یا نپیوستن به آن ها.
وی ادامه داد: بعد از انقلاب، یک رویکرد این بوده است که ما باید در جامعهی جهانی ثابت کنیم مانند یک عضو عادی هستیم و این امر الزاماتی دارد از جمله پیوستن به این نوع معاهدات و کنوانسیون ها.
یعنی بحث این معاهدات را با مسئله عادی سازی روابط با دنیا گره میزنند.
این فعال دانشجویی تصریح کرد: وقتی ما دقت می کنیم میبینیم که تجربه تاریخی به ما نشان داده هزینهای که عادی سازی رابطه با جامعه جهانی برای ما داشته خیلی بیشتر از این بود که عادی نبودن روابط می توانست برای ما داشته باشد.
عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران اضافه کرد: ما باید یکبار تکلیف خودمان را با این موضوع روشن کنیم؛ یعنی مجمع تشخیص مصلحت نظام، نهادهای بالای حاکمیتی و مجلس شورای اسلامی باید مشخص کنند که آیا اصل برای ما پیوستن به کنوانسیونها است یا نپیوستن به آنها.
وی اظهار داشت: همانطور که رهبر معظم انقلاب در سخنرانیهای خود فرمودند ما می توانیم بدون اینکه این معاهدات را بپذیریم در قوانین داخلی خودمان بهگونهای عمل کنیم که احتیاجی به تصویب اینگونه معاهدات نباشد.
احمدی یادآور شد: از جمله منافعی که از سوی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی برای این کنوانسیون ذکرشده این است که ما میتوانیم از تجربیات و فناوریها و دانش سایر کشورها استفاده کنیم.
ولی برای این که ما بخواهیم از تجربیات سایر کشورها استفاده کنیم نیاز به پذیرش چنین معاهداتی نیست.
وی تصریح کرد: ما میتوانیم در کشور خود با کشورهایی که در زمینهی هستهای با آنها ارتباط داریم تعامل داشته باشیم مثل کشورهایی نظیر چین و روسیه.
ما میتوانیم با آنها پیمان های دوجانبه ببندیم به طوری که طرف حساب ما یک کشور باشد و تعهدات متعدد این کنوانسیون متوجه ما نباشد.
ثانیاً میتوانیم از ظرفیت کارشناس های خودمان استفاده کنیم که از این جهت مورد غفلت قرار گرفتهاند.
این فعال دانشجویی با بیان اینکه پیوستن به معاهدات و کنوانسیون های خارجی به هیچ وجه افتخار نیست، یادآور شد: نکته جالب اینکه این کنوانسیون ۲۰ سال پیش مطرح شده و حالا مشخص نیست چه اتفاقی افتاده که مجدداً امروز بحث آن پیش کشیده شده است.
باید پاسخ داده شود که چه اتفاقی افتاده که ما بعد از ۲۰ سال به یاد این کنوانسیون افتادیم.
این فعال دانشجویی با اشاره به ماده ۳ کنوانسیون اظهار داشت: در ماده ۳ به این مسأله اشاره شده که پسماندهای این کنوانسیون، پسماندهای نظامی را دربرنمیگیرد.
این مفاد مطرح شده تا دست و پاگیریهایی برای کشورهایی که در مسیر حرکت به سمت صنعت هستهای هستند ایجاد کند.
هم اکنون یک سری از کشورها دارای بمب هسته ای هستند و اکثر کشورها نیز مانند ایران اهداف صلح جویانه را پیگیری می کنند.
وی ادامه داد: حال پسماند کشورهایی که بمب هسته ای دارند موضوع این کنوانسیون نیست و طرف حساب این کنوانسیون کشورهایی هستند که مانند ایران در مسیر پیشرفت در صنعت هستهای هستند.
این ماده باعث میشود که ما ۱۰۰ درصد پسماندهای هسته ای را به آنها ارائه کنیم چراکه هیچ یک از پسماندهای ما نظامی نیست.
احمدی در ادامه با اشاره به ایراد شورای نگهبان به این کنوانسیون گفت: شورای نگهبان در نامهای به رئیس مجلس ایراداتی را در خصوص این کنوانسیون مطرح کرده که این مسئله باید مورد توجه قرار گیرد.
احمدی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به ماده ۳۲ کنوانسیون اظهار داشت: به نظر میرسد این کنوانسیون تلاش میکند تمام اطلاعات کشورهای که در حال حرکت به سمت صنعت هستهای هستند را بگیرد.
وی گفت: وقتی قرار است اعلام کنیم که فلان تاسیسات ما چقدر پسمان داشته در ادامه باید اجازه بدهیم آنها برای راستی آزمایی به تاسیسات ما وارد شوند و به نظر نمی رسد که آنها تنها به گزارشی که ما میدهیم، قانع شوند.
این باعث می شود خود ما برای بازرسی آنها از تصادف مهم کشور فرش قرمز پهن کنیم.
این فعال دانشجویی با اشاره به مطالبی که مرکز پژوهش های مجلس به عنوان برای پذیرش این کنوانسیون منتشر کرده اضافه کرد: امتیازات که از سوی مرکز پژوهش ها برای پذیرش این کنوانسیون ذکر شده آنقدر قانع کننده نیست که ما بخواهیم این کنوانسیون را بپذیریم.
احمدی گفت: دولت خیلی خودش را به حق شرطی که در این کنوانسیون به آن اشاره شده، دل خوش کرده است در صورتی که عملکرد حق شرط ها نشان داده خیلی اعتبار و استحکام ندارد.
* قبل از تصویب کنوانسیون ایمنی مدیریت سوخت باید کار عقلانی را انجام داد
فاطمه زاده حسنعلی عضو شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران هم در ادامه این میزگرد خاطر نشان کرد: در ماده ۲۹ این کنوانسیون گفته شده که اینگونه نیست که همه کشورها حتماً عضو این کنوانسیون باشند و میتوانند در ابتدا یک تایید اولیه داشته باشند و بعد در جلسه مقدماتی شرکت کنند.
وی اظهار داشت: ما اگر قرار است که ما این کنوانسیون را بپذیریم خیلی عقلانیتر است که در ابتدا در جلسه مقدماتی شرکت کنیم و بعد این طرح را تصویب کنیم.
انتهای پیام/
