سیمایی صراف: «گروه رصد و پایش علوم پایه» در وزارت علوم تشکیل می شود

به گزارش خبرنگار مهر، حسین سیمایی‌صراف ظهر پنجشنبه در آیین تجلیل از سرآمدان آموزشی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان با هشدار نسبت به کاهش قابل توجه سهم رشته‌های علوم پایه در نظام آموزش عالی کشور، این روند را «زنگ خطری جدی» برای آینده علمی و فناوری ایران دانست و از تدوین بسته‌های حمایتی، تقویت زیرساخت‌ها و اجرای سیاست‌های پایش مستمر برای احیای جایگاه این حوزه خبر داد.
وی، با بیان اینکه علوم پایه زیربنای توسعه فناوری‌های نوین است، اظهار کرد: سهم این رشته‌ها از کل دانشجویان کشور طی سه دهه گذشته از حدود ۱۴ درصد به ۷ درصد کاهش یافته و این روند نزولی در تمامی مقاطع تحصیلی از کارشناسی تا تحصیلات تکمیلی مشاهده می‌شود.
سیمایی صراف با تأکید بر اینکه علوم پایه بنیان شکل‌گیری فناوری‌های پیشرفته از جمله هوش مصنوعی و علوم رایانه است، افزود: هیچ فناوری پیشرفته‌ای بدون اتکا به علوم پایه قابل توسعه نیست و به همین دلیل کشورهای پیشرفته با اجرای سیاست‌های حمایتی گسترده از کاهش اقبال به این رشته‌ها جلوگیری می‌کنند.
وزیر علوم، کاهش جذابیت رشته‌های علوم پایه را حاصل مجموعه‌ای از عوامل عنوان کرد: بررسی‌های انجام‌شده در کارگروه‌های تخصصی نشان می‌دهد مهم‌ترین عامل این روند، دغدغه‌های مرتبط با اشتغال و سطح درآمد فارغ‌التحصیلان است.
وی ادامه داد: بر همین اساس، معاونت آموزشی وزارت علوم مأمور شده است «گروه رصد و پایش علوم پایه» را با هدف ارزیابی مستمر وضعیت این رشته‌ها و ارائه راهکارهای عملیاتی برای تقویت آن‌ها تشکیل دهد.
سیمایی‌صراف با اشاره به برنامه‌های حمایتی وزارت علوم گفت: بسته‌های حمایتی ویژه‌ای برای تقویت علوم پایه در حال تدوین است که شامل حمایت‌های مالی، بورسیه‌ای، اعزامی و همچنین اقدامات مرتبط با ارتقای جایگاه اجتماعی دانشجویان این حوزه خواهد بود.
هدف از این اقدامات افزایش جذابیت و بازگرداندن توازن به ترکیب رشته‌ای در نظام آموزش عالی کشور است.
وی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را یکی از نمونه‌های موفق نظام آموزش عالی کشور معرفی کرد و گفت: این دانشگاه با برخورداری از ساختار چابک، بروکراسی محدود، امکان دکترای مستقیم، تقویم آموزشی ویژه و ظرفیت‌های آزمایشگاهی مطلوب، الگویی قابل توجه برای سایر دانشگاه‌ها به شمار می‌رود.
وزیر علوم با اشاره به کیفیت زیرساخت‌های پژوهشی این دانشگاه افزود: توسعه و تقویت آزمایشگاه‌های پیشرفته نقش مهمی در ارتقای سطح علمی کشور دارد و در همین راستا ۱۰ میلیارد تومان اعتبار برای تجهیز آزمایشگاه‌های این دانشگاه اختصاص یافته است.
هرچند این میزان اعتبار محدود است، اما در راستای تقویت فعالیت‌های پژوهشی و ارتقای ظرفیت‌های علمی هزینه خواهد شد.
وی همچنین بر اهمیت توجه به «تاریخ علم» در آموزش علوم پایه تأکید کرد و گفت: آشنایی دانشجویان با میراث علمی ایران و دانشمندانی همچون ابوریحان بیرونی، خواجه نصیرالدین طوسی، جابر بن حیان و محمد بن زکریای رازی می‌تواند نقش مهمی در تقویت اعتمادبه‌نفس علمی و هویت علمی نسل جوان ایفا کند.
سیمایی‌صراف با اشاره به جایگاه تمدن علمی ایران در تاریخ علم جهان افزود: دانشمندان ایرانی در حوزه‌هایی همچون ریاضیات، نجوم، شیمی و فیزیک نقش‌آفرینی‌های مهمی داشته‌اند و بازخوانی این میراث علمی می‌تواند در ارتقای انگیزه و خودباوری علمی دانشجویان مؤثر باشد.
وی در ادامه با تأکید بر اهمیت انسجام ملی در مسیر توسعه کشور اظهار کرد: ایران با اتکا به ظرفیت‌های علمی، دانشگاهی و تخصصی خود توانسته به جایگاهی برسد که قدرت‌های جهانی را شگفت‌زده کند و این مسیر باید با هم‌افزایی و وحدت ملی تداوم یابد.
وزیر علوم همچنین با اشاره به ضرورت تنوع‌بخشی به منابع مالی دانشگاه‌ها گفت: دانشگاه‌ها نباید صرفاً به بودجه‌های دولتی متکی باشند و باید از ظرفیت مشارکت‌های مردمی، خیرین و ابزارهای قانونی از جمله اعتبارات مالیاتی برای تأمین منابع مالی استفاده کنند.
سیمایی‌صراف تأکید کرد: توسعه زیرساخت‌های پژوهشی، تکمیل پروژه‌های آزمایشگاهی و اجرای سیاست‌های حمایتی از علوم پایه از اولویت‌های جدی وزارت علوم است و این سیاست‌ها به‌صورت مستمر در دستور کار و پیگیری قرار دارد.