یوم العباس؛ از میدان سرچشمه تا عالیقاپو، اردبیل در سوگ علمدار کربلا
اردبیل- آیینهای پرشور عزاداری تاسوعا از صبح امروز، فضای اردبیل را به ماتمی باشکوه برای وفاداری حضرت عباس(ع) تبدیل کرده است.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها- اسلام آذرمی:با فرا رسیدن تاسوعای حسینی، شهر تاریخی اردبیل از ساعات ابتدایی صبح امروز، غرق در ماتمی باشکوه شد؛ روزی که یادآور وفاداری بینظیر حضرت ابوالفضلالعباس (ع) است و در این دیار کهن، عزاداران با آیینهای پرشور و یکپارچه، ارادت خود را به سقای دشت کربلا به نمایش میگذارند.
همزمان با نهمین روز از ماه محرم الحرام، مردم مؤمن و ولایتمدار اردبیل از نخستین ساعات بامداد در قالب دستههای منظم عزاداری، حسینیهها و تکایای قدیمی شهر را به سمت میدان تاریخی سرچشمه ترک کردند تا در یکی از باشکوهترین آیینهای عاشورایی شمال غرب کشور شرکت کنند.آنچه تاسوعای امسال را در اردبیل متمایز کرده، تداوم مسیر سنتی عزاداری از میدان سرچشمه تا عالیقاپو است؛ مسیری که از دل بازار تاریخی اردبیل عبور میکند و فضای کهن این شهر را با نوای «یا عباس» و «الدخیل یا ابوالفضل» عجین میسازد.
حضور در بازار تاریخی؛ تداوم یک سنت دیرینه
دستههای عزاداری با عبور از راستههای بازار تاریخی اردبیل که قدمت آن به عهد صفویه میرسد، در کنار مساجد و تکایای قدیمی، به سینهزنی و زنجیرزنی آیینی میپردازند.
بازار که این روزها با پارچههای سیاه و سبز مزین شده، میزبان هزاران عزاداری است که با نظم خاصی برگرفته از تقسیمات ششگانه محلات قدیمی شهر، حرکت میکنند.در این مسیر، علمهای بلند و کتلهای سیاه و سبز که نشان از ارادت به خاندان عصمت دارد، بر فراز دستهها به اهتزاز درمیآید و سنج و دمام، ضرباهنگ عزاداری را تنظیم میکند.
از سرچشمه تا عالیقاپو؛ نمایش وحدت و ارادت
مراسم محوری تاسوعای امسال، از میدان سرچشمه آغاز و با عبور از خیابانهای منتهی به بازار، در میدان عالیقاپو به اوج خود میرسد.
اجتماع عظیم ظهر تاسوعا در عالیقاپو، میزبان عزادارانی از گوشه و کنار استان و حتی سایر نقاط کشور است.
در طول این مسیر، موکبهای متعدد با پخش نذورات گرم و سرد، از عزاداران پذیرایی میکنند.
پخش نذورات که عمدتاً شامل چای، خرما، حلوا و شربت است، در کنار طبخ غذای نذری، جلوهای از سنت حسنه مهماننوازی اردبیلیها و ارادت آنان به حضرت ابوالفضل(ع) به شمار میرود؛ چرا که این روز، یادآور عطش و سقایی آن حضرت در کربلاست.
سینهزنی و زنجیرزنی آیینی؛ کهنترین اشکال عزاداری
در این مراسم، سینهزنی و زنجیرزنی به سبک سنتی اردبیل، با ریتمی خاص و هماهنگ با نوای مداحان پیشکسوت، جلوهای تماشایی دارد.
عزاداران اردبیل همنوایی خود را با کاروان کربلا به نمایش میگذارند.این آیین که از دیرباز در اردبیل رواج داشته، همچنان با حضور نسلهای مختلف از کودکان تا سالمندان، تداوم یافته و پیوند عاطفی عمیقی میان عزاداران ایجاد کرده است.
ثبت ملی آیینهای عاشورایی اردبیل
حجتالاسلام قاسم جعفرزاده، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اردبیل، در گفتوگو با خبرنگار مهر ضمن تسلیت ایام سوگواری، اظهار کرد: «آیینهای عاشورایی اردبیل، از جمله مراسم تاسوعا و عاشورا، از دیرباز در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت شده و ما برای حفظ و احیای هرچه بهتر این رسوم کهن، با همکاری هیئتهای مذهبی و مساجد تلاش میکنیم.»
وی افزود: «امسال نیز مانند سالهای گذشته، مسیر عزاداری از میدان سرچشمه تا عالیقاپو با نظم کامل برگزار شده و حدود ۲۲۰ مسجد در شهر اردبیل، میزبان دستههای عزاداری هستند.
همچنین مادحین گرامی و هیأت مذهبی در استان، برنامههای متنوعی را برای تاسوعا و عاشورا تدارک دیدهاند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اردبیل تصریح کرد: «برگزاری پرشور تاسوعا و عاشورا در شرایط کنونی، جلوهای از پایبندی مردم به فرهنگ عاشورا و ارزشهای دینی است و پیام عزت، ایثار و مقاومت مکتب حسینی را در جامعه ترویج میکند.»
روایت پیشکسوتان از قدمت و شکوه عزاداری اردبیل
حاج علی سعادتیان، مداح اهل بیت(ع)، با اشاره به سابقه دیرینه عزاداری در اردبیل به خبرنگار مهر گفت: از قدیمالایام، مسیر سرچشمه تا عالیقاپو، محور اصلی عزاداری تاسوعا در اردبیل بوده است.
بازار تاریخی نیز همیشه شاهد حضور دستههای سینهزن و زنجیرزن بوده و این آیینها با همان صلابت و شکوه دیرین، همچنان زنده مانده است.
وی با بیان اینکه اردبیل همواره یکی از خاستگاههای اصلی تشیع در ایران بوده، افزود: در تاسوعا، ارادت به حضرت ابوالفضل(ع) در اوج خود دیده میشود و مردم با نذورات و عزاداری پرشور، وفاداری خود را به آن حضرت نشان میدهند.
میرنادر رئیسی، یکی از ریشسفیدان محله اوچدکان اردبیل، نیز در خصوص این آیینها بیان کرد: مراسم تاسوعا در اردبیل همواره با حضور گسترده مردم در بازار و میدان عالیقاپو همراه بوده است.
نسل به نسل، این مسیر و این آیینها منتقل شده و امروز شاهدیم که جوانان با شور و شوق بیشتری در این دستهها شرکت میکنند.
پخش نذورات نیز همواره یکی از ارکان این مراسم بوده که یادآور سقایی حضرت عباس(ع) است.
گوناگونی اقوام، وحدت در ماتم
استان اردبیل به دلیل همجواری با استانهای مختلف و حضور اقوام مختلف و عشایر مغان، میزبان تنوعی از آیینهای عزاداری است.
با این حال، در تاسوعای امسال، همه این اقوام در مسیر واحد سرچشمه تا عالیقاپو گرد هم آمدهاند تا وحدت خود را زیر پرچم ابوالفضل(ع) به نمایش بگذارند.
پیام تاسوعا؛ وفاداری، ایثار و همبستگی
مراسم یومالعباس در استان اردبیل، بار دیگر یادآور این حقیقت است که یاد شخصیتهای بزرگ تاریخ، تنها در کلمات خلاصه نمیشود؛ بلکه در بازآفرینی ارزشهایی نظیر وفاداری، ایثار، خدمت به دیگران و شجاعت تجلی مییابد.این مراسمها، در حالی که سوگ خود را به نمایش میگذارند، حامل پیامی از اتحاد و همبستگی اجتماعی در میان شهروندان استان هستند و نشان میدهند که اردبیل، دارالارشاد، همچنان پاسدار آیینهای ناب عاشورایی در ایران است.