شعرهایی برای نسلی که از طبیعت دور مانده است

به گزارش خبرنگار مهر، در روزگاری که کودکان و نوجوانان بیش از هر زمان دیگری با صفحه‌های دیجیتال، شتاب روزمره و فاصله گرفتن از طبیعت روبه‌رو هستند، ادبیات کودک و نوجوان تلاش می‌کند راهی برای بازگرداندن تخیل، گفت‌وگو و آرامش پیدا کند.
کتاب «آسمان به فکر صلح» سروده غلامرضا بکتاش با تصویرگری راحله برخورداری یکی از آثاری است که با تکیه بر شعر، طبیعت و نگاه کودکانه، تلاش کرده مفاهیمی انسانی را به زبان ساده و قابل لمس روایت کند.
این اثر که از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده، مجموعه‌ای از شعرهای کوتاه و آزاد برای کودکان و نوجوانان است؛ شعرهایی که در ظاهر ساده‌اند اما در لایه‌های زیرین خود مخاطب را به فکر کردن درباره صلح، امید، تفاوت‌ها و رابطه انسان با جهان پیرامون دعوت می‌کنند.
شعرهایی کوتاه برای پرسش‌های بزرگ
«آسمان به فکر صلح» تنها مجموعه‌ای از شعرهای کودکانه نیست که بخواهد با چند تصویر شاعرانه مخاطب را سرگرم کند.
کتاب تلاش می‌کند از دل اتفاق‌های کوچک و روزمره، پرسش‌هایی جدی‌تر بیرون بکشد؛ پرسش‌هایی درباره دوستی، تنهایی، طبیعت، جنگ، آرزو و حتی رابطه انسان با خودش.
غلامرضا بکتاش در این مجموعه از زبان پیچیده یا ساختارهای دشوار فاصله گرفته و شعرهایی کوتاه خلق کرده که با ذهن و زبان نوجوان امروز هماهنگ است.
در بسیاری از شعرها، عناصر طبیعت حضوری پررنگ دارند؛ آسمان، باران، درخت، باد، پرنده و خاک نه فقط بخشی از فضای شعر، بلکه شخصیت‌هایی زنده‌اند که با مخاطب حرف می‌زنند.
همین ویژگی باعث شده کتاب، بیش از آنکه صرفاً مجموعه‌ای ادبی باشد، به فضایی برای گفت‌وگو تبدیل شود؛ گفت‌وگویی میان نوجوان و جهان اطرافش.
نوجوانی که صدای طبیعت را کمتر شنیده است
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب، توجه آن به فاصله نسل جدید با طبیعت است.
نویسنده تلاش کرده شعرها بهانه‌ای باشند برای دوباره دیدن جهان طبیعی؛ جهانی که برای بسیاری از نوجوانان امروز، به تصویری دور و گاه فراموش‌شده تبدیل شده است.
در بخشی از توضیحات مربوط به کتاب آمده که این مجموعه برای نوجوانانی نوشته شده که کمتر با طبیعت ارتباط دارند و زبان طبیعت را کمتر شنیده‌اند.
بکتاش سعی کرده شعرها تنها در سطح توصیف باقی نمانند و هر شعر بتواند ذهن مخاطب را به سمت یک پرسش یا تأمل تازه ببرد.
در واقع، شعرهای کتاب تنها قرار نیست خوانده شوند؛ قرار است بعد از پایان هر شعر، چیزی در ذهن مخاطب ادامه پیدا کند.
شاید یک سؤال، شاید یک تصویر یا حتی یک حس مبهم که نوجوان را وادار کند بیشتر فکر کند.
از طنز تا تأمل، جهان چندلایه شعرها
فضای «آسمان به فکر صلح» یکدست و تکراری نیست.
بعضی شعرها حال‌وهوایی طنزآمیز دارند و برخی دیگر آرام و تأمل‌برانگیزند.
گاهی شاعر با یک تصویر ساده لبخند ایجاد می‌کند و گاهی با همان سادگی، مخاطب را به فکر فرو می‌برد.
این تنوع لحن باعث شده کتاب بتواند با گروه‌های مختلفی از مخاطبان ارتباط برقرار کند؛ چه نوجوانی که به دنبال شعرهای کوتاه و تصویری است و چه مخاطبی که دوست دارد لایه‌های عمیق‌تری در متن پیدا کند.
نکته مهم این است که شاعر تلاش نکرده پیام‌های آموزشی را به شکلی مستقیم و شعاری وارد شعرها کند.
مفاهیمی مانند صلح، امید یا احترام به طبیعت در دل تصاویر و موقعیت‌ها شکل می‌گیرند و همین موضوع باعث می‌شود مخاطب احساس نکند با متنی آموزشی یا نصیحت‌گونه روبه‌روست.
تصویرهایی که شعر را ادامه می‌دهند
در کتاب‌های کودک و نوجوان، تصویرگری تنها یک عنصر تزئینی نیست؛ بخشی از روایت است.
در «آسمان به فکر صلح» نیز تصویرگری‌های راحله برخورداری نقش مهمی در شکل‌گیری فضای کتاب دارند.
تصاویر کتاب رنگارنگ، خیال‌انگیز و هماهنگ با فضای شعرها طراحی شده‌اند.
آن‌ها نه‌تنها متن را همراهی می‌کنند، بلکه گاهی احساس یا مفهومی را کامل می‌کنند که در شعر به‌صورت مستقیم گفته نشده است.
ترکیب شعرهای کوتاه با تصویرهای نرم و خیال‌پردازانه، فضایی ساخته که می‌تواند مخاطب نوجوان را آرام‌آرام وارد جهان کتاب کند؛ جهانی که در آن طبیعت هنوز زنده است و اشیا و عناصر اطراف انسان می‌توانند حرف بزنند.
«آسمان به فکر صلح» را می‌توان مجموعه‌ای دانست که میان شعر، طبیعت و دغدغه‌های نوجوان امروز پلی ساخته است؛ پلی که از دل واژه‌های ساده عبور می‌کند اما مخاطب را به فکرهایی عمیق‌تر می‌رساند.
در بخشی از کتاب می‌خوانیم:
آن قناری قشنگ
خسته از صدای طعنه بود
طعنه‌ی همیشه پرخوری
منت غذای حاضری
خواهرم
به اولین شکارچی نه نگفت
بی اجازه
از قفس پرید
کتاب «آسمان به فکر صلح» سروده غلامرضا بکتاش با تصویرگری راحله برخورداری در ۵۶صفحه و مناسب رده سنی+۱۲ از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده است.