«جودی عنبرانی» از سرآمدان شعر آیینی است؛ او جز برای اهل بیت(ع) شعری نسرود
شاعر و نویسنده برجسته مشهدی گفت: جودی عنبرانی جزو سرآمدان شعر آئینی است و جز برای اهل بیت(ع) شعری نسرود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهدمقدس، قاسم رفیعا صبح امروز در نشست نقد و بررسی دیوان کامل «جودی عنبرانی» که توسط بهنشر در بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب مشهد برگزار شد، اظهار داشت: کتاب ریشه و سر منشاء آگاهیهای بشر است و رویداد نمایشگاه کتاب مشهد بار دیگر بر فقر فرهنگی غلبه کرده است و امیدواریم هر روز شاهد ارتقای سطح آگاهی و دانش مردم سرزمینمان باشیم.
وی با بیان اینکه میرزا عبدالجواد جودی خراسانی متخلص به «جودی» از شعرای قرن سیزدهم هجری و هم عصر ناصرالدین شاه قاجار بود که مدفن وی در مجاورت مقبره شیخ بهایی در حرم مطهر رضوی قرار دارد، گفت: وی از شعرای برجسته عصر ناصری بود که بسیاری از منتقدان معتقدند اگر جودی عنبرانی زبان و ذهن خود را به شعر آیینی معطوف نمیکرد از شعرای شناخته شده عصر حاضر به شمار می آمد، جودی عنبرانی جز برای اهل بیت(ع) شعری نسروده و خود را وقف اهل بیت(ع) کرده است و ناصرالدین شاه قاجار به او لقب افصح الشعرا داده است.
در ادامه مهدی خوشباف از اساتید دانشگاههای مشهد به بررسی دیوان کامل جودی عنبرانی پرداخت و گفت: این اثر توسط فردی مقدمهنویسی و تصحیح شده که جزء شعرای خوشنام و شیرین سخن خطه خراسان محسوب میشود و چون جنس کار را به خوبی میشناسد راحتتر از سایرین در حوزه تصحیح اثر شعری سخن گفته است.
وی با بیان اینکه رفیعا با گردآوری این دیوان توانسته یکی از شعرای نسبتا ناشناخته را به جامعه معرفی کند، افزود: شاید شعر تیتراژ پایانی سریال مختارنامه، تلنگری بر معرفی این شاعر اهل بیت(ع) باشد.
خوشباف با بیان اینکه امروزه نویسندگی نسبت به گذشته کار سادهتری است، یادآور شد: امروزه تنها در بحث ویراستاری و حروفچینی اگر برخی واژه ها جابجا شوند مشکلاتی به وجود می آید اما در گذشته این چنین نبود، آثار به مرور در دست ناسخان کتاب قرار میگرفت و تغییراتی را در نسخه اصلی ایجاد میکردند لذا اگر ناسخ از قریحه شاعری نیز برخوردار بود، ممکن بود آن واژه هایی را که مخدوش شده بود، جابجا کرده و حتی چند بیتی نیز خود می سرودند، به عنوان مثال شاهنامه فردوسی را به 60 هزار بیت میشناسیم در حالی که نزدیکترین نسخه به زبان فردوسی متعلق به قرن هفتم هجری است و 52 هزار بیت دارد.
این محقق ادبیات فارسی با بیان اینکه رفیعا با فرهنگ لغات و اصطلاحات طرقبه آشنایی دارد و زادگاه جودی عنبرانی نیز شهر طرقبه است، افزود: قاسم رفیعا به عنوان گردآورنده این اثر نزدیکترین فردی است که با منطقه آشنایی دارد و از طبع شاعری برخوردار است.
وی با اشاره به اینکه یکی از فنی ترین کارها در حوزه ادبیات تصحیح شعر قرار دارد، گفت: مصحح باید با فن تصحیح کاملاً آشنا باشد و از نقطه اکنون سفر تاریخی را آغاز کند و به دل تاریخ برود و درآن کاوش کند لذا این کار دشواری است و هر کسی جرأت پا گذاشتن در مسیر تصحیح را ندارد.دلنشینی، پختگی، روان بودن و سوزناک بودن اشعار از نکات برجسته شعر جودی عنبرانی محسوب میشود که وی را جزء سرآمدان شعر آیینی دانستهاند.
خوشباف با اشاره به انواع نسخه های تصحیح افزود: نسخه اقدم غالباً نسخه صحیح تری است، تصحیح می تواند بر طبق نسخه اساس باشد که توسط نسخه خود شاعر به دست ما رسیده و همچنین تصحیح التقاطی که مصحح بر کار از تسلط بالایی برخوردار است و کاملاً و وفادار به متن است.
وی با بیان اینکه در این دیوان کامل از نسخه سنگی دیوان جودی عنبرانی موجود در آستان قدس رضوی استفاده شده، به نقد این اثر پرداخت و گفت: به نظرم شمارهگذاری در پاورقی ضروری بود، در هیچ جای اثر اشارهای به واژگان محلی نشده است، در مقدمه صفحه اشاره به دسته بندی انواع شعر و تعداد ابیات مجموعه نشده، همچنین در مقدمه به لحاظ توالی اهمیت مطالب بهتر بود ابتدا شخصیت جودی عنبرانی برای خواننده معرفی و سپس به معرفی شهر عنبران پرداخته میشد، کتابنامه شناسنامه دوم هر اثری که ضروری است در یک کتاب لحاظ شود، پرداختن به ارزشهای ادبی و هنری نیز باید در مقدمه طولانیتری عنوان شود، امیدواریم این اصلاحات در چاپهای بعدی این نسخه لحاظ شود.
در پایان قاسم رفیعا گردآورنده این اثر ضمن تشکر از نظرات منتقدین تصریح کرد: به غیر از چاپ سنگی آستان قدس رضوی که نزدیکترین اثر به دیوان جودی عنبرانی است، آثار دیگر کشف شده از دقت بالایی برخوردار نیستند.
جودی عنبرانی در دریای معرفت اهل بیت(ع) ذوب بوده و به اینکه شناخته شده باشد اهمیتی نمیداده است، جودی عنبرانی از واژگان محلی زیادی در کارهایش استفاده نکرده و در مورد دسته بندی شعر جودی باید گفت اشعار دیوان، پراکندگی ساختاری و موضوعی داشته اند و ویراستاری این اثر با حضور استاد محمد کاظم کاظمی از شعرا و پژوهشگران به نام خراسان انجام شد و تصمیم بر آن گرفته شد چون تمامی ابیات برای اهل بیت(ع) سروده شده و بیشتر آنان عاشورایی است، ساختار چیدمان کار بر اساس قالب دسته بندی شود.
وی در پایان به الطاف و کرامات امام رضا(ع) برای تدوین این اثر خاطر نشان کرد: در ارتباط با دیوان جودی عنبرانی، نخستین نسخه سنگی در آستان قدس رضوی موجود است و آخرین نسخه آن نیز توسط انتشارات بهنشر به چاپ رسیده است.
انتهای پیام/ ع
