از تنگه هرمز تا خطوط لوله؛ بازنگری جهانی در مسیرهای تأمین انرژی پس از جنگ ایران

باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، بخش انرژی جهان دستخوش تحولات عظیمی شده است.
قیمت نفت از سطوحی که از زمان حمله تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ دیده نشده بود، نوسان داشته و اکنون به نزدیکی قیمت‌های پیش از درگیری بازگشته است.
تأمین‌کنندگان انرژی در بحبوحه تسلط ایران بر تنگه هرمز، به دنبال مسیر‌های تجاری جایگزین بوده‌اند و دولت‌ها برای کاهش تأثیر افزایش هزینه‌های سوخت، اقدامات اضطراری را به اجرا گذاشته‌اند.
با وجود مذاکرات جاری آمریکا و ایران برای دستیابی به صلح پایدار، کارشناسان انرژی معتقدند که این جنگ، چشم‌انداز انرژی جهان را به طور بلندمدت و حتی دائمی متحول کرده است.
آدی ایمسیروویچ، تحلیلگر ارشد انرژی، تأکید کرد که بازار نفت هرگز مثل قبل نخواهد بود و خطوط لوله جدیدی ساخته شده و ترتیبات امنیتی جدیدی برقرار خواهد شد.
حملات به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، تأثیر بلندمدتی بر خطوط کشتیرانی خواهد داشت.
با وجود اینکه ایران در یادداشت تفاهم با آمریکا موافقت کرده است، تهران مکرراً بر حق کنترل این آبراه حیاتی تأکید کرده است.
پس از اوج تردد کشتی‌ها در ۲۴ ژوئن، حملات به دو کشتی تجاری که به ایران نسبت داده شد، نگرانی‌ها را برای ایمنی ملوانان افزایش داده و تردد را به شدت کاهش داده است.
تأمین‌کنندگان انرژی در تلاش هستند تا صادرات خود را از طریق خطوط لوله زمینی مانند خط لوله شرق-غرب عربستان، خط لوله نفت خام ابوظبی و خط لوله نفت خام عراق-ترکیه افزایش دهند، هرچند ظرفیت ترکیبی این خطوط بسیار کمتر از ۲۰ میلیون بشکه نفت روزانه‌ای است که پیش از جنگ از تنگه عبور می‌کرد.
کارشناسان انتظار دارند نگرانی‌های بلندمدتی در مورد تردد در تنگه وجود داشته باشد و فشار برای کاهش وابستگی به تنگه، هم از سوی تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان انرژی، ادامه یابد.
یکی دیگر از پیامد‌های پیش‌بینی‌شده این جنگ، تسریع تلاش‌های کشور‌ها برای تغییر از سوخت‌های فسیلی به انرژی‌های تجدیدپذیر است.
ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۵ به رکورد بالایی رسید و پروژه‌های غیرفسیلی حدود ۸۶ درصد از ظرفیت اضافه‌شده را تشکیل دادند.
کارشناسان معتقدند که با توجه به گزینه‌های خودرو‌های برقی، افراد کمتری خودرو‌های احتراق داخلی را انتخاب خواهند کرد و این به انحصار نفت در حمل و نقل جاده‌ای پایان خواهد داد.
برندگان و بازندگان در چشم‌انداز جدید انرژی
چین به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر، از تسریع تغییرات جهانی بهره خواهد برد.
ایالات متحده نیز جایگاه خود را به عنوان تأمین‌کننده نفت و گاز تقویت کرده و قطر نیز نقش خود را به عنوان یک شریک قراردادی قابل اعتماد تثبیت خواهد کرد.
با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که وابستگی طولانی‌مدت به سوخت‌های فسیلی با ریسک‌های ژئوپلیتیکی همراه است و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، راهکاری اجتناب‌ناپذیر برای کاهش این ریسک‌هاست.
منبع: الجزیره