شکاف مهارتی در قطب صنعت استان سمنان؛ نیرویِ کهنهکار نیازمند آموزش
سمنان- غرب استان سمنان با در اختیار داشتن نزدیک به ۶۰درصد از کل صنایع، بیشتر از هر جای دیگری طعم کمبود نیروی کار ورزیده را میچشد؛ کمبودی که با تغییر ساختار آموزش قابل علاج است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها - محمد حسین عابدی: استان سمنان علیرغم برخورداری از کسبوکارهای توانمند و موفق در حوزه تولید و تأمین، همچنان با چالش اساسی کمبود نیروی انسانی متخصص و آموزشدیده مواجه است.
این معضل در حالی رخ مینماید که اقتصاد دیجیتال، مفاهیمی نظیر برندینگ، بازاریابی دیجیتال و بازارهای الکترونیک به بخش جداییناپذیر زیستبوم کسبوکار تبدیل شدهاند و ضرورت بهکارگیری نیروهای ماهر را دوچندان ساختهاند.
شکاف میان فناوری و مهارت
تلاطمهای اقتصادی از نیمه دوم دهه ۸۰، راهاندازی کسبوکارها را با دشواری مواجه کرده است.
از سوی دیگر، فناوریهای نوین تلاش دارند با ارائه راهکارهای مدرن، موانع پیش روی صنایع، تولیدکنندگان و اصناف را کاهش دهند؛ اما پرسش کلیدی اینجاست که آیا نیروی کار ما همپای فناوریهای روز توسعه یافته است؟
کارشناسان، حتی خوشبینترین آنها، معتقدند آموزش نیروی انسانی در مقایسه با حجم فناوری ورودی به کشور، ناچیز بوده و این ناترازی، نیازمند بازطراحی ساختارهای آموزشی متناسب با نیازهای واقعی بازار کار است.
غرب استان سمنان؛ پیشران صنعت، پیشگام در نیاز به آموزش
منطقه غرب استان سمنان، بهویژه شهرستانهای گرمسار و ایوانکی، به دلیل تمرکز نزدیک به ۶۰ درصد از کل صنایع استان، بیش از سایر نقاط با مسئله کمبود نیروی ماهر درگیر است.
این موضوع، ضرورت ارتقاء سطح مهارت نیروی کار را در این منطقه به اولویتی اجتنابناپذیر تبدیل کرده است.
راهکار پیشنهادی مجلس: ایجاد مرکز آموزش تخصصی اصناف
یاسر عربی، نماینده مردم گرمسار و آرادان در مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار مهر، فقدان نیروی متخصص را یکی از موانع اصلی توسعه کسبوکارها در حوزه انتخابیه خود دانست و بر لزوم ایجاد «مرکز آموزش تخصصی اصناف» تأکید کرد.
وی با اشاره به پیچیدگیهای اقتصاد دیجیتال افزود: «امروز مفاهیم نوین با کسبوکارها عجین شدهاند و بهرهگیری از این ظرفیتها، مستلزم آموزشهای مهارتی بهروز است.» عربی تصریح کرد که فعالان صنفی برای ارتقای سطح دانش فنی خود، نیازمند برنامهریزی منسجم و مشارکت نهادهایی نظیر صنعت، معدن و تجارت (صمت) و اتاق اصناف هستند.
نماینده گرمسار و آرادان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به موافقت تلویحی اداره کل صمت استان با راهاندازی این مرکز آموزشی در غرب استان، خواستار تسریع در عملیاتیسازی آن شد و ابراز امیدواری کرد که این اقدام، بستری برای توانمندسازی حتی کوچکترین واحدهای صنفی فراهم آورد.
فراتر از اصناف؛ نگاهی به ریشههای شکاف آموزشی
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند که راهاندازی مراکز آموزش ضمنخدمت، اگرچه گامی مؤثر است، اما پاسخگوی عمق مسئله نیست.
به باور آنها، گسل اصلی به فقدان انطباق نظام آموزشی کشور (از مدرسه تا دانشگاه) با مقتضیات عصر دیجیتال بازمیگردد.
علیرضا دانشپژوه، کارشناس اقتصاد دیجیتال، در گفتوگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تجربه کشورهایی نظیر فنلاند که مفاهیم پیچیده اقتصادی را از دوران دبستان با روشهای بازیمحور به کودکان میآموزند، تأکید کرد: متأسفانه ساختار فنیوحرفهای و حتی نظام دانشگاهی ما پاسخگوی نیازهای امروز نیست.
بسیاری از فارغالتحصیلان رشته اقتصاد از بدیهیترین مفاهیمی نظیر ارز دیجیتال یا بازاریابی دیجیتال بیاطلاع هستند.
وی این وضعیت را به آموزش مکانیکی خودروهای قدیمی تشبیه کرد که در عمل، برای تعمیر فناوریهای روز ناکارآمد است.
نیاز به زنجیرهای یکپارچه از دبستان تا صنعت
یونس شاکریمقدم، دیگر کارشناس حوزه کسبوکار، نیز بر این باور است که حل بحران نیروی انسانی، نیازمند طراحی یک زنجیره آموزشی منسجم از دوران ابتدایی تا هنرستانهای همجوار صنایع است.
به گفته وی، فعالان حوزه کسبوکارهای دیجیتال امروز با مشکل جدی جذب نیروی جوان آموزشدیده مواجهاند که ریشه آن در عملکرد ناموفق اکوسیستم آموزشی کشور است.
شاکریمقدم با نقد رویکرد «اختراع مجدد چرخ» در سیاستگذاری آموزشی، تأکید کرد: نیاز امروز، پیمایش دوباره یک سیکل معیوب نیست، بلکه طراحی بستههای آموزشی نوین و کاربردی بر اساس نیازهای روز جهان و اقتضائات بومی استان سمنان است.
شکاف مهارت؛ مانعی جدی در مسیر توسعه صنعتی سمنان
استان سمنان با وجود ظرفیتهای بالای تولیدی، بهویژه در غرب استان، با کمبود جدی نیروی متخصص مواجه است.
این ناترازی در حالی رخ میدهد که اقتصاد دیجیتال، بهرهمندی از نیروی ماهر را به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل کرده است.
تأسیس «مرکز آموزش تخصصی اصناف» در گرمسار راهکاری فوری اما ناکافی است؛ چراکه ریشه معضل به ناهماهنگی نظام آموزشی از دبستان تا دانشگاه با نیازهای روز بازمیگردد.
از آموزش مقطعی تا زنجیرهای یکپارچه
راهکار پایدار، طراحی زنجیرهای منسجم از آموزش پایه تا هنرستانهای صنعتی است.
رویکردهای مقطعی و موقتی پاسخگوی عمق بحران نیست و نیاز امروز، بازنگری اساسی در ساختارهای آموزشی با تکیه بر اقتضائات بومی و استانداردهای جهانی است؛ تا همگام با فناوری، نیروی کار کارآمد پرورش یابد و توسعه کسبوکارهای استان سمنان به نقطه مطلوب برسد.