افت شدید صادرات اروپا به خلیج فارس در سایه جنگ علیه ایران

به گزارش مشرق، بررسی داده‌های یورو استات مربوط به تجارت اتحادیه اروپا با شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس ـ شامل امارات، عربستان سعودی، قطر، عمان، کویت و بحرین ـ نشان می‌دهد در مارس ۲۰۲۶، هم‌زمان با آغاز جنگ آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران، جریان صادرات اروپا به این کشورها با افت محسوسی روبه‌رو شده است؛ افتی که می‌تواند بازتابی از افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، نااطمینانی در بازارهای منطقه و اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل و سرمایه‌گذاری باشد.
ارزش صادرات اتحادیه اروپا به این شش کشور از حدود ۸.۷ میلیارد یورو در مارس ۲۰۲۵ به حدود ۵.۴۸ میلیارد یورو در مارس ۲۰۲۶ رسیده است؛ یعنی کاهشی نزدیک به ۳.۲ میلیارد یورو معادل ۳۷ درصد.
در میان این کشورها، قطر بیشترین افت را تجربه کرده؛ به‌طوری‌که صادرات اروپا به این کشور از ۵۹۰ میلیون یورو به ۲۹۰ میلیون یورو کاهش یافته است.
همچنین صادرات اروپا به امارات ۴۷ درصد، عربستان ۱۳ درصد، عمان ۳۶ درصد، کویت ۵۴ درصد و بحرین ۶۸ درصد کاهش داشته است.
در سمت مقابل، روند واردات اروپا از این کشورها متفاوت بوده است.
مجموع واردات اتحادیه اروپا از شش کشور یادشده از حدود ۴.۷ میلیارد یورو در مارس ۲۰۲۵ به حدود ۵.۴۹ میلیارد یورو در مارس ۲۰۲۶ افزایش یافته که بیانگر رشدی در حدود ۱۶ درصد است.
واردات از امارات ۵ درصد و از قطر ۳۷ درصد کاهش داشته، اما واردات از عربستان ۲۰ درصد، عمان ۱۰۱ درصد، کویت ۱۲۴ درصد و بحرین ۸۲ درصد افزایش یافته است.
پیامد این تحولات، تغییر محسوس در تراز تجاری اروپا با منطقه خلیج فارس بوده است.
مازاد تجاری حدود ۴ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا در مارس ۲۰۲۵ در مارس ۲۰۲۶ تقریباً از میان رفته و به سطحی نزدیک به صفر رسیده است؛ به این معنا که کاهش صادرات در کنار افزایش واردات، تعادل تجاری پیشین را برهم زده است.
*افت ۶۵ درصدی صادارت اروپا به ایران
در همین بازه زمانی، تجارت ایران و اتحادیه اروپا نیز با افت قابل توجهی همراه بوده است.
در مارس ۲۰۲۶، که نخستین ماه جنگ محسوب می‌شود، ارزش مبادلات دو طرف نسبت به مارس سال قبل ۶۰ درصد کاهش یافته و از ۳۳۴ میلیون یورو به ۱۳۴ میلیون یورو رسیده است.
واردات اتحادیه اروپا از ایران در این ماه با افت ۴۵ درصدی از ۹۱ میلیون یورو به ۵۰ میلیون یورو کاهش یافته و صادرات اروپا به ایران نیز با کاهش ۶۵ درصدی از ۲۴۳ میلیون یورو به ۸۴ میلیون یورو رسیده است.
در مجموع، داده‌های مارس ۲۰۲۶ نشان می‌دهد تنش‌های ژئوپلیتیکی، نااطمینانی‌های امنیتی و اختلال در مسیرهای حیاتی حمل‌ونقل مانند تنگه هرمز، نه‌تنها اقتصاد ایران بلکه الگوی تجارت خارجی کشورهای عربی منطقه و حتی شرکای اروپایی آنان را نیز تحت تأثیر قرار داده و باعث برهم خوردن موازنه‌های تجاری پیشین شده است.