توسعه کشت گل محمدی؛ پاسخی به چالشهای اقلیمی
شهرکرد - توسعه کشت گل محمدی در استان چهارمحال و بختیاری به عنوان یکی از مهمترین راهبردهای بخش کشاورزی این استان برای مقابله با چالشهای اقلیمی است.
خبرگزاری مهر-گروه استانها؛ تغییرات اقلیمی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین چالشهای بخش کشاورزی در کشور تبدیل شده و استان چهارمحال و بختیاری نیز از این روند مستثنی نبوده است.
کاهش بارشها، افزایش دما و تغییر الگوی بارندگیها، ضرورت بازنگری در شیوههای سنتی تولید و حرکت به سمت کشاورزی پایدار را بیش از گذشته مطرح کرده است.
در چنین شرایطی، توجه به محصولات کمآببر و سازگار با اقلیم جدید، بهعنوان یکی از راهبردهای اصلی دستگاههای متولی بخش کشاورزی در دستور کار قرار گرفته است.
این رویکرد تلاش دارد ضمن حفظ منابع طبیعی، زمینه استمرار تولید و امنیت غذایی را نیز فراهم کند.
در میان محصولات مختلف، گیاهان دارویی بهویژه گل محمدی به دلیل نیاز آبی پایین و ارزش اقتصادی بالا، جایگاه ویژهای پیدا کردهاند.
این محصول علاوه بر سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه، ظرفیت بالایی برای ایجاد ارزش افزوده و توسعه صنایع تبدیلی دارد.
چهارمحال و بختیاری با برخورداری از شرایط آبوهوایی مناسب و اختلاف ارتفاع قابل توجه در مناطق مختلف، بستر مطلوبی برای کشت گل محمدی فراهم کرده است.
همین ویژگیها باعث شده کیفیت تولیدات این استان در مقایسه با بسیاری از مناطق کشور، از سطح بالاتری برخوردار باشد.
اکنون با آغاز فصل برداشت گل محمدی در استان، نگاهها بیش از گذشته به سمت توسعه زنجیره تولید، فرآوری و ایجاد اشتغال پایدار در این حوزه معطوف شده است؛ موضوعی که میتواند نقش مهمی در آینده اقتصاد کشاورزی منطقه ایفا کند.
۳۶۰ هکتار از اراضی چهارمحال و بختیاری زیر کشت گل محمدی قرار دارد
حسین بهرامی رئیس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تغییرات محسوس اقلیمی اظهار کرد: کاهش بارندگیها، افزایش تبخیر و تبدیل بخش عمده بارشهای برفی به باران، لزوم بازنگری در الگوی کشت را بیش از گذشته آشکار کرده است.
بهرامی افزود: توسعه کشت گیاهان دارویی از جمله گل محمدی، موسیر و زعفران در دستور کار سازمان قرار گرفته تا علاوه بر بهرهگیری از بارشهای بهاره، مصرف آب در بخش کشاورزی نیز کاهش یابد.
وی با بیان اینکه هماکنون ۳۶۰ هکتار از اراضی استان زیر کشت گل محمدی قرار دارد، گفت: سالانه حدود ۷۲۰ تن گل محمدی در استان تولید میشود که بخش مهمی از آن در مناطق مستعد شهرستانهای بروجن، شهرکرد، بن و فرخشهر به دست میآید.
بهرامی یکی از مزیتهای مهم این محصول را برداشت در ابتدای فصل تابستان و استفاده مطلوب از رطوبت طبیعی خاک دانست و تصریح کرد: گل محمدی علاوه بر مصرف آب کمتر، ظرفیت بالایی در ایجاد اشتغال و توسعه صنایع فرآوری دارد.
وی توسعه همزمان کشت و صنایع فرآوری را از اولویتهای جهاد کشاورزی استان عنوان کرد و افزود: جلوگیری از خامفروشی و افزایش درآمد بهرهبرداران از اهداف اصلی این برنامه است.
کیفیت بالای گل محمدی در چهارمحال و بختیاری
یزدان احمد زاده معاون مدیریت باغبانی و مجری گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به ظرفیتهای ویژه اقلیمی استان گفت: اختلاف ارتفاع مناطق مختلف استان از سطح دریا موجب شده گل محمدی تولیدی چهارمحال و بختیاری از کیفیت اسانس مطلوبی برخوردار باشد.
وی افزود: از مجموع یک هزار و ۸۰۰ هکتار گیاهان دارویی استان، ۳۶۰ هکتار به گل محمدی اختصاص یافته و شهرستان بروجن با ۱۲۰ هکتار بیشترین سطح زیر کشت این محصول را در اختیار دارد.
احمد زاده ادامه داد: تامین نیاز سرمایی مناسب گیاه و شرایط اقلیمی خاص استان موجب افزایش کیفیت اسانس و ارزش اقتصادی گل محمدی تولیدی شده است.
توسعه صنایع تبدیلی حلقه مفقوده زنجیره ارزش گل محمدی
مهران گنجی یک کارشناس اقتصاد کشاورزی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی گل محمدی اظهار کرد: مهمترین مسئله در توسعه این محصول، تکمیل زنجیره ارزش و ایجاد صنایع فرآوری در کنار مزارع تولید است.
وی افزود: در بسیاری از مناطق کشور، درآمد حاصل از تولید اسانس، گلاب و فرآوردههای جانبی چندین برابر فروش گل تازه است و همین موضوع موجب افزایش انگیزه کشاورزان برای توسعه کشت شده است.
این کارشناس ادامه داد: چهارمحال و بختیاری به دلیل شرایط آبوهوایی مناسب میتواند به یکی از قطبهای تولید گل محمدی کشور تبدیل شود، اما بدون سرمایهگذاری در صنایع تبدیلی، بخش مهمی از ظرفیت اقتصادی این محصول از دست خواهد رفت.
وی تصریح کرد: ایجاد واحدهای فرآوری علاوه بر افزایش ارزش افزوده، موجب اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم در مناطق روستایی خواهد شد و از مهاجرت نیروی کار جلوگیری میکند.
این کارشناس خاطرنشان کرد: حمایت از سرمایهگذاران، ارائه تسهیلات بانکی و ایجاد شهرکهای تخصصی فرآوری گیاهان دارویی میتواند آینده روشنی برای این بخش رقم بزند.
گل محمدی محصولی راهبردی برای کشاورزی پایدار
زهرا کیوانی یکی از پژوهشگران حوزه گیاهان دارویی در گفتگو با خبرنگار مهر، گل محمدی را یکی از مهمترین محصولات راهبردی برای سازگاری کشاورزی با تغییرات اقلیمی دانست.
وی اظهار کرد: این گیاه ضمن نیاز آبی پایین، مقاومت مناسبی در برابر تنشهای محیطی دارد و میتواند در بسیاری از مناطق مستعد استان جایگزین بخشی از محصولات پرمصرف آبی شود.
این پژوهشگر افزود: افزایش سطح زیر کشت گیاهان دارویی علاوه بر حفظ منابع آب، موجب تنوعبخشی به تولیدات کشاورزی و کاهش ریسک اقتصادی بهرهبرداران خواهد شد.
وی با اشاره به بازارهای صادراتی محصولات فرآوریشده گل محمدی گفت: اسانس این محصول از ارزش اقتصادی بسیار بالایی برخوردار است و در صنایع آرایشی، بهداشتی، دارویی و غذایی جهان کاربرد گستردهای دارد.
این پژوهشگر تاکید کرد: برنامهریزی برای توسعه علمی و اصولی کشت گل محمدی میتواند زمینه ورود استان به بازارهای ملی و بینالمللی را بیش از گذشته فراهم کند.
به گزارش خبرنگار مهر، آغاز برداشت گل محمدی در چهارمحال و بختیاری تنها یک رویداد کشاورزی نیست، بلکه نمادی از تغییر رویکرد بخش کشاورزی به سمت سازگاری با شرایط جدید اقلیمی محسوب میشود.
کاهش منابع آبی و تغییر الگوی بارشها، ضرورت توسعه کشت محصولات کمآببر را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده و گل محمدی به عنوان یکی از گزینههای موفق در این مسیر شناخته میشود، ظرفیت بالای این محصول در ایجاد اشتغال، توسعه صنایع جانبی و افزایش درآمد کشاورزان، اهمیت سرمایهگذاری در این حوزه را دوچندان کرده است.
کارشناسان معتقدند توسعه صنایع فرآوری میتواند ارزش افزوده تولید گل محمدی را چند برابر افزایش داده و از خامفروشی این محصول جلوگیری کند، در مجموع، توسعه هدفمند کشت گل محمدی و تکمیل زنجیره تولید تا فرآوری و صادرات، میتواند چهارمحال و بختیاری را به یکی از قطبهای مهم اقتصاد گیاهان دارویی کشور تبدکرده و نقش مؤثری در رونق اقتصادی مناطق روستایی ایفا کند.