گلشنی: علم بدون اخلاق دوام نمی آورد؛مطالعه آثار الهی به مثابه کار علمی
استاد فیزیک گفت: در سه دهه اخیر، بسیاری از دانشمندان و فلاسفه برجسته در مهمترین دانشگاههای غربی به این نتیجه رسیدهاند که کار علمی، در حقیقت مطالعه آثار الهی است.
به گزارش خبرنگار مهر، مهدی گلشنی، استاد فیزیک و پژوهشگر تاریخ علم در برنامه «گرانش» که هر روز از شبکه چهارم سیما پخش می شود با اشاره به شتاب فزاینده پیشرفتهای علمی هشدار داد: علم امروز اگر با ملاحظات اخلاقی همراه نشود، دوام نخواهد داشت.
گلشنی در پاسخ به این پرسش که در دورانی که علم با سرعت جلو میرود، اخلاق در کجای این مسیر جایگاه خود را پیدا میکند، گفت: علم فعلی به این صورت دوام نمیآورد چون دارد به نابودی کشیده میشود.
وی با استناد به دیدگاههایی از دانشمندان برجستهای چون فریمن دایسون افزود: علم امروز بیشتر در خدمت ثروتمندان است و روزی خواهد رسید که انفجار اجتماعی از سوی محرومان رخ دهد و همه چیز را دگرگون کند.
این پژوهشگر برجسته تأکید کرد: بسیاری از دانشمندان طراز اول، مسیر کنونی علم را لزوماً مسیر خوشبختی بشر نمیدانند و معتقدند علم ناگزیر به تغییر است.
به عنوان نمونه، انگلستان حدود ۳۰ درصد از منابع توسعه و تحقیق خود را به ساخت سلاح اختصاص میدهد و این روند نهتنها پایداری ندارد، بلکه نابودی بشر را در پی خواهد داشت.
امروز نیز آمریکا با رویکردی مشابه جهان را با چالش مواجه کرده است و این وضعیت نیز پایدار نخواهد ماند.
علم؛ مطالعه آثار الهی برای سلامت زندگی
گلشنی در بخش دیگری از سخنان خود به رابطه دین و دانش پرداخت و گفت: در سه دهه اخیر، بسیاری از دانشمندان و فلاسفه برجسته در مهمترین دانشگاههای غربی مانند آکسفورد، کمبریج و کلمبیا به این نتیجه رسیدهاند که کار علمی، در حقیقت مطالعه آثار الهی است تا فهمیده شود پدیدهها چه خاصیتی دارند و چگونه میتوان از آنها در راه ارتقای سلامت و کیفیت زندگی انسانها بهره برد.
وی افزود: امروزه تأکید بر این است که همه علوم باید این بعد معنوی و اخلاقی را در بر بگیرند؛ رویکردی که در گذشته کمتر مورد توجه بود و علم بیشتر در خدمت صنعت، سلاح یا ارضای نیازهای مادی یکبعدی قرار داشت.
استاد فیزیک با اشاره به نمونههای عینی از تلفیق ایمان و علم گفت: فرانسیس کولینز، مشاور علمی پیشین کاخ سفید، پس از رهبری بزرگترین پروژه پژوهشی آمریکا درباره ژنوم انسانی، کتابی نوشت با این مضمون که به خدا بازگشتهایم و کار علمی را نوعی عبادت میدانست.
همچنین نیوتن، پس از تدوین مهمترین اثر خود که پایههای فیزیک کلاسیک را بنا نهاد، در نامهای به اسقف بنتلی، از چهرههای برجسته مذهبی انگلستان، ابراز امیدواری کرد که این کتاب وسیلهای برای نزدیکی بندگان خدا به پروردگار باشد.
گلشنی در پایان تأکید کرد: علم زمانی پایدار و ارزشمند است که در خدمت تعالی انسان، تقویت اخلاق و فهم عمیقتر از جهان آفرینش قرار گیرد؛ در غیر این صورت، شتاب کنونی آن نهتنها به پیشرفت، بلکه به بحران و فروپاشی منتهی خواهد شد.