بهرهوری کلی در کشور نزدیک صفر است/ سالانه ۱۸ میلیارد متر مکعب گاز فلر سوزانده میشود
معاون راهبری سازمان ملی بهرهوری ایران با تأکید بر اینکه وضعیت بهرهوری در کشور با توانمندیها و ظرفیتهای سرزمینی ایران همخوانی ندارد، نسبت به تداوم روند کنونی در زنجیره انرژی کشور هشدار داد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - اسماعیل حبیبی، معاون راهبری سازمان ملی بهرهوری ایران در برنامه میز اقتصاد با اشاره به آمارهای سازمان بهرهوری آسیایی، اظهار داشت: متأسفانه در حوزه بهرهوری وضعیت قابل قبولی نداریم؛ روند بلندمدت رشد بهرهوری در کشور ما با نرخ متوسط سالانه حدود دو دهم درصد، تقریباً نزدیک به صفر است که نشان میدهد اتفاق معنیداری در حوزه تخصیص بهینه منابع رخ نداده است.
شکاف عمیق میان جایگاه منابع و تولید ناخالص داخلی
حبیبی در تبیین ساده این وضعیت با مقایسه شاخصهای کلان کشور گفت: ایران رتبه سوم منابع نفتی، رتبه دوم منابع گازی و رتبه پنجم ذخایر معدنی و فلزی جهان را در اختیار دارد و از نظر جمعیتی نیز از موقعیت ممتازی برخوردار است.
با این حال، وقتی به شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) میرسیم، رتبه کشور ۳۷ جهان است.
این شکاف آشکار، گویای آن است که ما نتوانستهایم از داراییهای خدادادی خود بهصورت بهرهورانه استفاده کنیم و مسیر طولانی برای رسیدن به استانداردهای جهانی در پیش داریم.
«دومینوی نابهرهوری» در زنجیره انرژی
معاون راهبری سازمان ملی بهرهوری ایران با تعبیر «دومینوی نابهرهوری» برای وضعیت زنجیره تأمین انرژی، تصریح کرد: در تمامی مراحل، از استخراج نفت تا نیروگاهها، انتقال، توزیع و مصرف نهایی، با مصادیق جدی عدم بهرهوری مواجه هستیم که اثرات یکدیگر را تشدید میکنند.
وی در تشریح این مصادیق افزود:سالانه نزدیک به ۱۸ میلیارد مترمکعب گاز همراه (فلر) در فرآیند استخراج سوزانده میشود که علاوه بر هدررفت سرمایه، آلودگی زیستمحیطی شدیدی به همراه دارد.
همچنین ضریب بازیافت نفت در ایران حدود ۲۳ درصد است، در حالی که میانگین جهانی این شاخص ۴۰ درصد است.
همچنین راندمان نیروگاههای کشور بهطور میانگین حدود ۳۹ تا ۴۰ درصد است؛ این در حالی است که بسیاری از کشورهای پیشرفته به بازدهی ۵۵ تا ۶۰ درصدی رسیدهاند و برخی نیروگاههای فرسوده داخلی نیز بازدهی زیر ۲۰ درصد دارند.۱۰ درصد از انرژی تولیدی کشور در شبکه انتقال و توزیع تلف میشود.
حبیبی با اشاره به وضعیت مصرفکنندگان نهایی بیان کرد: شاخص «شدت مصرف انرژی» در کشور ما بیش از ۳.۵ برابر میانگین جهانی است که نشان میدهد ما به ازای تولید هر واحد تولید ناخالص داخلی، انرژی بسیار بیشتری مصرف میکنیم.
در بخش خانگی نیز به دلیل نقص در زیرساختها، عایقبندی ساختمانها و رفتارهای مصرفی، سرانه مصرف ۳ برابر میانگین جهانی است که ضرورت بازنگری فوری در سیاستهای بهرهوری را بیش از پیش نمایان میکند.