کنترل ۷۴ درصدی آمریکا در کریدور زنگزور؛ تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی
کارشناسان بینالمللی هشدار میدهند که با سهم ۷۴ درصدی آمریکا در پروژه کریدور جعلی زنگزور، زمینه نفوذ امنیتی و حضور مستقیم واشنگتن در مرزهای شمالغربی ایران فراهم میشود.
به گزارش خبرنگار مهر، پروژه کریدور جعلی «زنگزور»، با وجود جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تمرکز واشنگتن بر تحولات نظامی منطقه، وارد فاز اجرایی شده و شرکتهای آمریکایی اقدامات میدانی خود را برای پیشبرد این پروژه آغاز کردهاند؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان میتواند در آینده تهدیدات امنیتی جدی در مرزهای شمالغربی ایران ایجاد کند.
بر اساس بیانیه مشترک رؤسایجمهور آمریکا و جمهوری آذربایجان و همچنین نخستوزیر ارمنستان در ۱۷ مرداد ۱۴۰۴، پایههای اولیه پروژه کریدور زنگزور شکل گرفت و چارچوب اجرایی آن نیز در ۲۴ دیماه همان سال توسط وزرای خارجه آمریکا و ارمنستان به امضا رسید.
پس از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، این تصور وجود داشت که اجرای این پروژه از اولویتهای واشنگتن خارج شده و تمرکز کاخ سفید بر جنگ و تحولات امنیتی منطقه معطوف شود، اما روند هماهنگیها میان ایروان و واشنگتن برای اجرای این مسیر ادامه یافت.
در تازهترین تحرکات، هیئتی آمریکایی متشکل از نمایندگان وزارت امور خارجه آمریکا و شرکت «تأمین مالی توسعه بینالمللی آمریکا» (DFC) در ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ در ایروان با «مهر گریگوریان» معاون نخستوزیر ارمنستان دیدار و درباره روند اجرای پروژه گفتگو کردند.
شرکت DFC نهادی آمریکایی است که مأموریت مدیریت ریسک سرمایهگذاریهای ایالات متحده در مناطق مختلف از جمله استان سیونیک ارمنستان را برعهده دارد.
همچنین در ۲۳ اردیبهشت، تیمی از شرکت آمریکایی AECOM در قالب هیئت «ابتکار مشارکت برای زیرساخت و سرمایهگذاری جهانی» وزارت امور خارجه آمریکا وارد ارمنستان شدند تا ارزیابی میدانی پروژه را آغاز کنند.
اگرچه هنوز توافق رسمی نهایی برای اجرای پروژه منعقد نشده، اما اقدامات مقدماتی و میدانی برای احداث این مسیر با جدیت در حال پیگیری است.
شرکت AECOM از جمله پیمانکاران بزرگ آمریکایی محسوب میشود که سابقه اجرای پروژههای کلان برای نهادهای فدرال آمریکا از جمله سپاه مهندسی نیروی زمینی ایالات متحده، USAID و شرکت چالش هزاره را در کارنامه دارد.
ورود این شرکتها به پروژه کریدور جعلی زنگزور از نزدیک بودن آغاز عملیات اجرایی آن حکایت دارد؛ پروژهای که به گفته تحلیلگران، صرفاً یک مسیر ترانزیتی نیست بلکه ابعاد ژئوپلیتیکی و امنیتی گستردهای دارد.
بر اساس چارچوب اجرایی اعلامشده، ۷۴ درصد سهام این پروژه در اختیار آمریکا قرار خواهد گرفت و سهم ارمنستان تنها ۲۶ درصد خواهد بود؛ مسئلهای که عملاً به معنای حاکمیت و نفوذ گسترده واشنگتن بر این مسیر ارزیابی میشود.
همچنین مدیریت و تأمین امنیت این کریدور قرار است توسط یک شرکت امنیتی آمریکایی انجام شود؛ موضوعی که میتواند زمینهساز استقرار نیروهای آمریکایی در جنوب ارمنستان و در مجاورت مرزهای ایران باشد.
از سوی دیگر، این مسیر یکی از شاخههای پایدار کریدور شمال - جنوب را نیز تحت کنترل آمریکا قرار خواهد داد.
کارشناسان معتقدند تجربه حضور اقتصادی آمریکا در مناطق مختلف جهان، بهویژه در غرب آسیا، نشان داده است که این حضور در نهایت به نفوذ و استقرار گسترده نظامی - امنیتی منجر میشود؛ از اینرو پروژه کریدور جعلی زنگزور نیز بخشی از پازل طراحی آمریکا برای افزایش نفوذ در منطقه راهبردی قفقاز تلقی میشود.
بر همین اساس، تحلیلگران هشدار میدهند که ادامه اجرای این پروژه میتواند در آینده همان تهدیدات ناشی از حضور آمریکا و رژیم صهیونیستی در غرب آسیا را به مرزهای شمالغربی ایران منتقل کند.
به باور آنان، در صورت عدم مقابله با این پروژه در شرایط کنونی، ایران در آیندهای نهچندان دور ناچار خواهد بود با تبعات امنیتی و ژئوپلیتیکی حضور آمریکا و رژیم صهیونیستی در همسایگی خود مواجه شود.