اعترافی دیرهنگام؛ واشنگتن و میراث شوم ۷۳ ساله
به گزارش مشرق، مصطفی علیجانزاده فعال رسانه در تلگرام نوشت:
در عالم سیاست اعترافات معمولاً یا خیلی زود انجام میشوند که اثرگذارند، یا خیلی دیر که تنها برای تاریخ ثبت میشوند.
اظهارات اخیر سناتور تیم کین درباره ریشههای خصومت ایران و آمریکا، قطعاً در دسته دوم قرار میگیرد؛ اعترافی دیرهنگام، اما صریح از سوی یک سناتور آمریکایی که نگاه واشنگتن به تهران را در یک جمله تاریخی خلاصه میکند: «حمایت آمریکا از دیکتاتوری پهلوی باعث وضع کنونی ایران شد.»
این سخن اگرچه از زبان یک سناتور دموکرات، بیش از آنکه یک تغییر راهبردی باشد، نوعی بازبینی اخلاقی از سوی بخشی از نخبگان سیاسی آمریکاست، اما حقیقتی را فاش میکند که تاریخنگاران سالها بر آن تأکید داشتهاند.
تیم کین با اشاره به زنجیره مداخلات آمریکا از کودتای ۱۹۵۳ علیه دولت مصدق تا حمایت همهجانبه از حکومت پهلوی، رسماً تأیید میکند که آنچه امروز به عنوان تهدید ایران از سوی واشنگتن توصیف میشود، در واقع واکنشی طبیعی به ۷۳ سال مداخله، تحقیر و سلطهجویی بوده است.
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران است؛ جایی که دموکراسی نوپای ایرانی با توطئه مشترک سازمان اطلاعات آمریکا (سیا) و دستگاه جاسوسی بریتانیا سرکوب شد تا یک دیکتاتوری وابسته بر کشور حاکم شود.
حمایت بیچون و چرای واشنگتن از محمدرضا پهلوی، شامل تسلیحات پیشرفته، آموزش ساواک، و چراغ سبز برای سرکوب مخالفان، ریشههای عمیق بیاعتمادی را در حافظه تاریخی ایرانیان کاشت.
جالب آنکه همین سیاستها، امروز بهانهای برای دشمنی با ایرانِ پساانقلاب شده است؛ گویی واشنگتن فراموش کرده که خود، خشتهای بنای این دشمنی را یک به یک چیده است.
آنچه اعتراف تیم کین را قابل تأمل میکند، اقرار به یک چرخه معیوب است: آمریکا برای تأمین منافع خود در ایران، دموکراسی را سرکوب کرد و دیکتاتوری نشاند؛ دیکتاتوری، خشم عمومی را انباشت کرد؛ انقلاب، ایران را به بازیگری مستقل تبدیل کرد؛ و استقلال، به معنی پایان هژمونی آمریکا در این نقطه راهبردی بود.
نتیجه امروز؟
خصومتی که سناتور کین آن را «وضع کنونی» مینامد.
این اعتراف، اما هیچ ربطی به حسن نیت فعلی واشنگتن ندارد.
بلکه نشانهای از شکاف در گفتمان حاکم بر آمریکاست؛ جایی که حتی چهرههای سیاسی جریان اصلی نیز ناچار به پذیرش نقش مخرب تاریخی کشور خود شدهاند.
آنچه باقی میماند، این پرسش ساده است: آیا واشنگتن حاضر است از این اعتراف، نتیجه عملی بگیرد و رویکرد خود را تغییر دهد، یا این اعتراف نیز همچون گذشته، تنها برای تسکین وجدانهای خسته، بر زبان رانده شده است؟
حافظه تاریخی ایرانیان اما، اعترافات دیرهنگام را به آسانی فراموش نمیکند.
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.