جایگاه نخست ایران در تولیدات علم کوانتوم در بین کشورهای اسلامی
بر اساس اعلام وب آو ساینس، تولیدات علمی جمهوری اسلامی ایران در همه حوزههای فناوری کوانتوم، رتبه اول در بین کشورهای پیشرو اسلامی را به خود اختصاص داده است.
سید احمد فاضلزاده، رئیس موسسه ISC مطرح کرد: براساس دادههای پایگاه وب آو ساینس (Web of Science)، تولیدات علمی جمهوری اسلامی ایران در همه حوزههای فناوری کوانتوم، رتبه اول در بین کشورهای پیشرو اسلامی را به خود اختصاص داده است.
او گفت: فناوری کوانتومی یک موضوع داغ در سراسر جهان است.
اولین انقلاب کوانتومی در قرن بیستم منجر به ساخت قطعاتی همچون ترانزیستور شد و تحول بزرگی را در فناوری ماشینهای محاسباتی پیشرفته نظیر ساخت رایانه و سپس ورود به دنیای اینترنت به وجود آورد.
وی اظهار داشت: با توجه به نوپا بودن علم کوانتوم و فناوری کوانتومی، این علم هنوز در حال رشد است و دامنه کاربردهای صنایع کوانتومی به سرعت در حال گسترش است و فعلاً تنها بخشی کوچک از این علم پیمایش شده است.
این امر به معنای دو نتیجه بسیار مهم است، نخست اینکه پیشرفت درفناوری کوانتومی، نیازمند تدوین استراتژی کلاننگر است و دوم اینکه در آینده کشورهایی که از دسترسی به محصولات کوانتومی محروم باشند، از منظر امنیتی به شدت آسیبپذیر خواهند بود.
فاضلزاده افزود: در عرصه جهانی، رقابت فشرده و سنگینی در عرصه فناوری کوانتومی در جریان است.
در حال حاضر رقابت فشردهای بین چین و آمریکا در فناوریهای محتلف وجود دارد.
چین پس از پیشی گرفتن از ایالات متحده آمریکا در فناوریهای نسل چهارم و پنجم صنعت، با برنامهریزی جامع و سرمایهگذاری عظیم در فناوری کوانتومی نیز ممکن است سلطه فناورانه ایالات متحده آمریکا را به چالش بکشد.
چین بیش از ۱۵ میلیارد دلار اعتبار جهت برتری کوانتومی در نظر گرفته است، اتحادیه اروپا بیش از ۷ میلیارد و آمریکا نزدیک به ۲ میلیارد دلار در این حوزه سرمایهگذاری کردهاند.
بودجه کوانتومی چین، از مجموع بودجه کوانتومی دولت ایالات متحده آمریکا و کشورهای هم پیمان آن بیشتر است.
رئیس موسسه ISC گفت: براساس سند چشمانداز ۲۰ ساله جمهوری اسلامی ایران و دیگر اسناد بالادستی مرتبط از جمله نقشه جامع علمی کشور، انتظار بوده است که جمهوری اسلامی ایران در بخش فناوری کوانتوم، با بهرهگیری و برخورداری از مدیریت دانشمحور، ظرفیتهای نرمافزاری، سختافزاری و نیز مشارکت مؤثر نقشآفرینان دولتی و غیردولتی در زمینه بسط و توسعه دانش و فناوریهای نوین در فناوری کوانتوم در جایگاه برتر منطقه قرار گیرد.
وی افزود: تحقق اهداف کلان اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران، به خصوص سند چشمانداز ۱۴۰۴ در بخش فیزیک کوانتوم، مستلزم بهرهگیری هر چه گستردهتر، بهتر و کارآمدتر از فناوریهای کوانتومی است.
به منظور دستیابی به این فناوریهای راهبردی، لازم است یک نقشه راه تهیه و به صورت مستند و مستدل اولویتگذاری شود.
سند فناوریهای راهبردی کوانتوم که نتیجه تلاشهای جمعی و فرادستگاهی است، نقشه راه کلان و اولویتهای دستیابی به فناوریهای راهبردی مورد نیاز را برای مدیریت بهتر کشور در حوزه فیزیک کوانتوم ارائه میکند.
فناوریهای کوانتوم شامل سه دسته اصلی محاسبات کوانتومی، ارتباطات کوانتومی و حسگرها و سنجش کوانتومی است.
محاسبات کوانتومی شامل شبکه فوتونیک، مدار ابررسانا، کیوبیت چرخشی، اتمهای خنثی (سرد)، یونهای به دام افتاده، ارتباطات کوانتومی شامل توزیع کلید کوانتومی، دورنوردی کوانتومی، تکرارکننده کوانتومی و حسگرها و سنجش کوانتومی شامل ساعت کوانتومی، تصویربرداری کوانتومی و رادار کوانتومی است.
