مصداقی از «جهاد کبیر» در سیره عالم آل محمد (ص)

وقتی در زیارت امام رضا می‌خوانیم «اشهد آنک جاهدت فی الله حق جهاده» یعنی آنچه آن اسوه و قدوه بشری انجام داد مصداق بارز جهاد کبیر بود و ما که مدعی رهروی اوییم باید با تأسی عملی به راه و مرامش صدق ادعای خویش را در محک کشیم.
خبرگزاری فارس خراسان شمالی، قاسم جعفری؛ آخر ماه صفر موسم شهادت علی بن موسی‌الرضا علیه‌السلام است.
امامی که در نزد شیعیان اوصافی دارد که هر یک معنایی عظیم را القا می‌کند.
او غریب نامیده می‌شود چون در سفری اجباری از دیار جدش مدینه النبی ص وادار به هجرت شد.
شمس شموس، انیس نفوس و معین ضعفا و فقرا است و معروف است که جان‌های رمیده‌ای که چون آهوان هراسناک از دام صیاد به آستانش کوچیده‌اند در نزد خالق مهربانش به بهترین وجه ضمانت می‌کند.
اما در این میان وصف زیبای دیگری نیز در دایرة‌المعارف وجود، یادآور آن امام همام است؛ عالم آل محمد.
گاه از خود می‌پرسم اگر شهرت به علم بر مبنای فرمول‌های ظاهری باشد باید وجود نازنین دو امام کریم باقرالعلوم و جعفر صادق علیهماالسلام که اساس تراث اعتقادی و فقهی مدرسه اهل‌البیت (ع) از تلاش‌های آنان سرچشمه می‌گیرد، به این لقب شهرت می‌یافتند.
به‌زعم این ناچیز این اشتهار را باید در کنه محافل مناظراتی جستجو کرد که مأمون عباسی با هر نیتی در مناسبات مختلف ترتیب می‌داد.
شاید در اوج بدخواهی می‌خواست در چنین جلساتی با طرح مسائل علمی و دینی پیچیده شأن علمی امام را بکاهد اما هر بار جلوه‌ای درخشان‌تر از آیه کریمه " (یُرِیدُونَ لِیُطۡفِـُٔوا۟ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفۡوَ ٰ⁠هِهِمۡ وَٱللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِۦ وَلَوۡ کَرِهَ ٱلۡکَـٰفِرُونَ) الصف 8] تحقق می‌یافت و این‌گونه بود که وصف علمی حضرت در اطراف‌واکناف بلاد منتشر می‌شد.
شیخ صدوق علیه‌الرحمه در کتاب عیون اخبار الرضا می‌نویسد اباصلت هروی یار و همدم امام می‌گوید: امام رضا با -گروه‌های مختلف مردم - با زبان خود آنها و با سلاست و اشرافی بیشتر از صاحبان هر زبانی سخن می‌گفت.
روزی پرسیدم ای فرزند رسول خدا!
من از این‌همه علم و آگاهی شما به زبان‌های مختلف در عجبم؟!
حضرتش فرمود: ای اباصلت!
من حجت خدا بر خلقم؛ مگر می‌شود کسی که زبان خلق‌الله را نمی‌فهمد حجت خدا بر آنان باشد؟!
مگر نشنیدی که علی مولای مؤمنان ع فرمود؛ «خداوند به ما اهل‌بیت نعمت «فصل الخطاب» داده است.» و معنای فصل الخطاب یعنی همین اشراف به زبان و گویش مردم.
( صدوق، عیون اخبار الرضا ع ج ع ص ۲۵۱.)
به نظر می‌رسد این روایت پرارج پیام‌هایی دارد که برخی از آن‌ها را با درک قاصر نگارنده می‌شود چنین احصا کرد؛
• حرف زدن به زبان مردم یک ضرورت واقعی است و متن آیات الهی هم این مضمون را تاکید می‌کند ،:" (وَمَاۤ أَرۡسَلۡنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا به لسان قَوۡمِهِۦ لِیُبَیِّنَ لَهُمۡۖ فَیُضِلُّ ٱللَّهُ مَن یَشَاۤءُ وَیَهۡدِی مَن یَشَاۤءُۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِیزُ ٱلۡحَکِیمُ) إبراهیم 4] ما پیامبران را با زبان مردمشان مأمور به ابلاغ وحی کردیم تا حجت بر ایشان تمام گردد.
• مبلغان رسالات الهی باید تلاش کنند به تأسی از ولی خدا به‌قدر مستطاع زبان اقوام مختلف را بیاموزند تا معارف الهیه را با شیرینی و عذوبت منتقل نمایند .
• اگر امروز نظام اسلامی، به‌حق بر این باور است که اصلی‌ترین سرمایه او محتوا و پیام دینی و انسانی است که دارد، پس باید در جهت انتقال بیشتر، بهتر و رساتر آن در این عرصه به‌قدر کافی سرمایه‌گذاری کند.
• فهم و تکلم به زبان اقوام و ملت‌ها تنها آموختن ظاهر لغات و گویش‌های آنان نیست؛ بلکه باید طریقه هنرمندانه و ساده و سلیس گفتن را نیز تحصیل کرد.
زبان اشاره، زبان بدن و بهره‌گیری از هنرهای هفتگانه برای انتقال معانی را نیز مسلح شد.
• از همه مهم‌تر زبان حال جامعه را فهمیدن مقدمه این مسؤولیت مهم است.
کاری که امام رئوف در ماجرای اقامه نماز عید فطر انجام داد و خلیفه عباسی و دستگاه قدرت ادامه و اکمال آن را برنتافتند.
شاید بشود گفت کاری که عالم آل محمد در آن سال‌ها انجام می‌داد همان مفهومی است که امروز از آن به دیپلماسی عمومی، علمی و..
یاد می‌شود.
• نگاه دقیق به روایات و رفتار آن فرزند پاک رسول خدا ما را به این معنا رهنمون می‌شود که صاحبان غیرت و حمیت دینی و اندیشه‌های الهی و انسانی و انقلابی نباید اجازه دهند تا این رستاخیز عظیم ایمانی که با تولد انقلاب اسلامی بروز و ظهور یافته است خدای ناخواسته تبدیل به نماز ناتمام عید فطر رضوی شود که مأمون‌های زمان با تمام وجود و به‌کارگیری حربه‌های مختلف و متنوع از جنگ سخت و نرم و ترور و تحریم و غیره در پی آن‌اند و برای نتیجه‌گیری از این دسیسه‌ها سواره‌نظام، پیاده‌نظام و تمام عده و عده خود را به میدان آورده‌اند.
آن چیز که رهبر معظم انقلاب با استمداد از ایات بالغه قران کریم نامش را جهاد کبیر گذارده است یعنی همین‌که باید در همه ابعاد مسلح شد.
مسلح به علم و اخلاق و اراده و معرفت و ایثار و تلاش و پرکاری و بهره‌گیری از بیان و بنان.
به نظر می‌رسد وقتی در زیارت امام رضا می‌خوانیم «اشهد آنک جاهدت فی الله حق جهاده» یعنی آنچه آن اسوه و قدوه بشری انجام داد مصداق بارز جهاد کبیر بود و ما که مدعی رهروی اوییم باید با تأسی عملی به راه و مرامش صدق ادعای خویش را در محک کشیم.
اگر فرهیختگان ایران‌زمین و مدعیان پیروی از مدرسه اهل‌البیت و محبان آنان اراده کنند که در این مسیر با همه وجود به قیام لله بایستند شکی نیست رؤیای شیرین تمدن نوین اسلامی تحقق می‌یابد و ستاره ظهور جامعه مهدوی درخشش می‌گیرد.
قاسم جعفری؛ عضو شورای مرکزی کانون دانشگاهیان ایران اسلامی، نماینده اسبق مردم ۵ شهرستان خراسان شمالی در مجلس
انتهای پیام/