فرمول کلیچدار اوغلو برای شکست آکپارتی و اردوغان چیست؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، دیروز در کنگره حزب جمهوری خلق، کمال کلیچدار اوغلو، یک بار دیگر و برای ششمین بار متوالی، به عنوان رهبر حزب برگزیده شد.
کلیچدار اوغلو پس از اعلام نتایج رای‌گیری داخلی کنگره، پشت تریبون رفته و گفت: «به خوبی می‌دانم چه مسئولیت سنگینی بر گردن دارم.
نه تنها برای کشور خودمان، بلکه برای تمام خاورمیانه، صلح و ثبات و آرامش می خواهیم و در سیاست ما، چیزی به نام دفع و دیگری‌سازی وجود ندارد.
ما می‌خواهیم ترکیه ستاره درخشان سده بیست و یکم باشد و برای رسیدن به این هدف به شما قول و وعده می‌دهم.»
رهبر حزب جمهوری خلق اعلام کرد که ترکیه در شرایط دشواری است و 5 مشکل اصلی کشور عبارتند از: عدم استقلال دستگاه قضا، بحران اقتصادی، مشکل در ساختار آموزش، مشکل در سیاست خارجی و همچنین دوقطبی و عدم استقرار صلح اجتماعی.
حزبی صد ساله با 7 رهبر
حزب جمهوری خلق در پیشینه‌ای نزدیک به صد سال، با فراز و نشیب های فراوانی روبرو شده اما سکان رهبری در این یک سده تنها بین 7 نفر دست به دست شده که اسامی و دوران مسئولیت آنان از قرار زیر است:
1.مصطفی کمال آتاتورک از سال 1923 میلادی یعنی از آغاز تاسیس حزب جمهوری خلق تا زمان مرگ یعنی سال 1938 میلادی (15 سال و 2 ماه).
2.عصمت اینونو از سال 1938 میلادی تا زمان مرگ یعنی سال 1972 میلادی (33 سال و 5 ماه.)
3.بلنت اجویت از سال 1972 میلادی تا تعطیل شدن 11 ساله حزب در زمان کودتای نظامی سال 1980 میلادی (8 سال و نیم).
4.دنیز بایکال پس از بازگشایی حزب در سال 1992 میلادی 1995 میلادی و به مدت 2 سال و 6 ماه.
5.حکمت چتین (7 ماه).
6.دنیز بایکال از سال 1995 تا سال 1999 میلادی (3 سال و 7 ماه).
7.آلتان اویمن سال 1999 تا 2000 میلادی (1 سال و 4 ماه).
8.دنیز بایکال سال 2000 تا 2010 میلادی (10 سال).
9.کمال کلیچدار اوغلو پس از استعفای اجباری بایکال از سال 2010 میلادی تاکنون رهبر حزب بوده و تاکنون بیش از 10 سال و 2ماه، عهده‌دار این مسئولیت بوده است.
تحلیل اجمالی این تابلو، نشان می‌دهد که آلتان اویمن و حکمت چتین، با دوره‌های کوتاه و در یک دوران گذار رهبر بوده‌اند اما تاریخ صد ساله حزب جمهوری خلق با نام 5 نفر گره خورده است که 2 تن از آنان یعنی آتاتورک و اینونو، کرسی رهبری را تنها به خاطر مرگ از دست داده‌اند، یکی دیگر یعنی بلنت اجویت به خاطر کودتا کنار نهاده شده، دنیز بایکال به خاطر انتشار کاست رسوایی اخلاقی استعفا داد و از میان آنان، تنها کلیچدار اوغلو است که اکنون توانسته بارها بر اختلافات و رقبای داخلی پیروز شده و کرسی را در دست خود حفظ کند.
از این نظر، حزب جمهوری خلق را باید یک حزب کلاسیک دانست که دست به دست شدن قدرت در آن، چندان ساده نیست و با آن که از لحاظ مشی فکری و سیاسی در چهارچوب احزاب سوسیال دموکرات قرار گرفته و شناسنامه کمالیستی و لاییک دارد، اما از لحاظ چند و چون اداره حزب و حفظ کرسی رهبری، به روال سنتی احزاب سیاسی منطقه، عمل می‌کند.
کاریزما نمی‌آید؟
پس از انتخاب مجدد کلیچدار اوغلو در مقام رهبر حزب جمهوری خلق، برخی از هواداران این حزب و همچنین بخشی از هواداران حزب حاکم، به رئیس جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان تبریک گفته و با لحنی کنایی نوشتند: تا زمانی که کلیچدار اوغلو رهبر حزب جمهوری خلق باشد، اردوغان می‌تواند با خاطری آسوده، اهداف خود را پیش ببرد و نگران از دست دادن قدرت نباشد.
اما آیا این تحلیل منصفانه است و واقعاً حزب جمهوری خلق، می‌توانست رهبری بهتر و قدرتمندتر از کلیچدار اوغلو داشته باشد؟
یا بهتر است چنین سوال شود: آیا زمینه برای ظهور کاریزمایی دیگر در حزب جمهوری خلق، وجود ندارد؟
پاسخ به این سوال، دست کم با توجه به شرایط کنونی، منفی است.
چرا؟
به این دلیل که تحلیل لیست کوتاه رهبران حزب در یکصد سال اخیر، این واقعیت را نشان می‌دهد که تنها 2 تن از آنان دارای شخصیت کاریزماتیک بوده‌اند: اولی مصطفی کمال آتاتورک و دومی عصمت اینونو.
علاوه بر ویژ‌گی‌های کاریزماتیک فردی، دلایل دیگری نیز برای محبوبیت آنان وجود داشت.
به عنوان مثال، آتاتورک علاوه بر کاریزمای شخصی، موسس نظام جمهوری بود، برای مردم ترکیه تبدیل به یک نمادملی و نظامی شد و منجی ترکیه نوین به شمار می‌آمد.
عصمت اینونو نیز یار غار آتاتورک بود، از سرداران و پاشاهای مهم سپاه عثمانی بود، یک مذاکره کننده توانمند و همه فن حریف و آگاه به دیپلماسی و حفظ موازنه در روابط خارجی بود و نزدیک به 34 سال، کسی نتوانست صندلی را از زیر پای او در بیاورد.
اما نه بلنت اجویت، نه حکمت چتین و آلتان اویمن و دنیز بایکال، هرگز نتوانستند به آن موقعیت دست پیدا کنند و منصفانه نیست اگر کسی از کلیچدار اوغلو نیز انتظار داشته باشد که کاریزمای قدرتمندی مانند آن دو رهبر اول و دوم باشد.
چرا که اساساً نه تنها گفتمان کمالیسم، بخش مهمی از قدرت و اثرگذاری تاریخی و اجتماعی خود را از دست داده، بلکه شواهد نشان می‌‌دهد که حزب جمهوری خلق از بین رقبای مدعی کلیچدار اوغلو نیز، چهره‌ای ندارد که از توان هماوردی با آتاتورک و اینونو برخوردار باشند.
این در حالی است که گفتمان اسلام‌گرایانه و محافظه‌کارانه آکپارتی، هنوز قدرت را در دست دارد، هنوز حائز رای اکثریت مردم ترکیه است و علاوه بر این، رهبری همچون اردوغان دارد که در میان همتایان محافظه‌کار پیشین، کسی در قد و قامت او ظاهر نشده و حزب حاکم، یک پنجم حزب جمهوری خلق عمر دارد و فعلاً حزب جوانی است که می‌تواند قدرت را در دست خود نگه دارد.
آیا کلیچدار اوغلو، حریف اردوغان می‌شود؟
در رویکرد سیاسی و اجتماعی مردم ترکیه و گرایش آٖنان به رهبران، عوامل مخالفی دخیل است.
اما معمولاً نزد هواداران همه احزاب، توجه به فاکتورهایی همچون توان ارائه سخنرانی‌های پرشور، کاریزمای شخصی و ظاهری، شهامت و ارائه تصویری قدرتمند از ترکیه و ترک، از عوامل مشترکی است که به شدت اهمیت دارد.
از این حیث، کلیچدار اوغلو بر روی رینگ و در برابر اردوغان، حس و حال چندانی برای رسیدن به پیروزی ندارد و سخنرانی‌های او نیز به جای دربرگرفتن ایده ها و مضامین نو، ترکیبی از انتقادها و گلایه‌ها و مچ‌گیری‌هایی است که در مورد اقدامات حزب حاکم بر زبان می‌آورد.
اما آن چه اردوغان باید از آن بترسد، توانایی مشهود و قابل توجه کلیچدرا اوغلو در تعامل با دیگر احزاب مخالف، روحیه سازش‌کارانه برای ایجاد ائتلاف قدرتمند و همچنین، حفظ آرای سنتی خانواده‌های هوادار آتاتورک است.
این کلیچدار اوغلو بود که توانست با چند جلسه مذاکره پشت پرده، کردهای تحت امر پ.ک.ک را اقناع کند که در استانبول، آدانا و آنکارا، با دادن رای به نامزدهای حزب جمهوری خلق، شکست سنگینی را بر حزب عدالت و توسعه، تحمیل کنند.
بنابراین، تاکید مکرر کلیچدار اوغلو بر «دوستان»، «شرکا»، «همراهان» و «تلاش برای یکی ‌شدن در برابر آکپارتی»، عبارات دقیق و حساب شده‌ای است که نشان می‌دهد او به خوبی موقعیت حزب خود را درک کرده و خیلی خوب می‌داند که سقف کل آرای حزب صد ساله جمهوری خلق از 25 درصد بالاتر نمی‌رود و تحمیل شکست بر اردوغان و آکپارتی آسان نیست.
بنابراین تنها راه چاره برای دست یافتن به قدرت، استفاده از کارت ائتلاف و آرای مشترک است.
انتهای پیام/