کتاب "به سوی دانشگاه فضیلتمند" توسط اساتید دانشگاه تبریز نقد و بررسی شد

ایسنا/آذربایجان شرقی در اولین نشست از سلسله نشست‌های نقد و بررسی کتاب فصل سخن، کتاب "به سوی دانشگاه فضیلتمند" توسط اساتید دانشگاه تبریز، دکتر محمود صوفیانی، استاد فلسفه، دکتر فاروق امین مظفری، استاد علوم اجتماعی و با حضور جمعی از دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی رشته های مختلف دانشگاهی در سالن کنفرانس جهاد دانشگاهی استان مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
احد حاجی بلند، معاون فرهنگی سازمان جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی، در این نشست اظهار کرد: حوزه‌ی معاونت فرهنگی سازمان جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی در تداوم برنامه‌های فرهنگی خود به ویژه در حوزه‌ی کتاب و کتابخوانی، سلسله نشست‌های نقد و بررسی کتاب با عنوان "فصل سخن" را در دستور کار خود قرار داده است.
وی با بیان این‌که تلاش داریم این سلسله نشست‌ها را به صورت مستمر با حضور اساتید علاقمند و متعهد برای نقد و بررسی کتب منتخب برگزار کنیم، گفت: کتاب "به سوی دانشگاه فضیلتمند" اثر جان نیکسون بوده و در ایران نیز توسط امیرحسین خداپسند ترجمه و توسط سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی منتشر شده است.
حاجی بلند با تاکید بر ترویج فرهنگ کتابخوانی و ارتقای فرهنگ نقد کتاب، اظهار کرد: با توجه به اهمیت و نقش نهاد دانشگاه در توسعه‌ی همه جانبه کشور، تصمیم گرفته شد این کتاب در دستور نقد و بررسی قرار بگیرد و از توان و تخصص بالای اساتید دانشگاه تبریز به ویژه در حوزه‌ی فلسفه و علوم اجتماعی بهره مند شویم.
دکتر فاروق امین مظفری- استاد علوم اجتماعی دانشگاه تبریز در این نشست با بیان این‌که اولین شکل مسلط و مدرن دانشگاه در جهان غرب در سال 1156 میلادی در دانشگاه بولونیای ایتالیا اتفاق افتاد، اظهار کرد: طبق مطالعات انجام شده، این دانشگاه در گذشته، دانشگاهی ظاهرا خصوصی بود که دانشجویان آن برای اولین بار به طور متحد علیه اساتید عمل کردند و به طوری که جنگ قدرت بین دانشجویان و اساتید تبدیل به ساختار دانشکده در دانشگاه شد.
وی ادامه داد: دانشجویان در دانشگاه بولونیا به شکل امروزی فرآیند تحصیلی را گذرانده و مدرک تحصیلی و دانشگاهی را کسب می‌کردند.
استاد دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز با بیان این‌که سنت نحوه اداره دانشگاه به عنوان سنت بولونیا برجای مانده است، گفت: فلسفه‌ی دانشگاه بولونیا آموزش‌های لیبرال (liberal education)بوده است، معتقدم مهم‌ترین وظیفه‌ی یک دانشگاه نقادی بود که به صورت شفاهی و کتبی مهارت آمزی می کردند.
وی افزود: متاسفانه ما اکنون در کمیت گرایی گیر کرده‌ایم به طوری که همه می‌خواهند اثری از خود بر جای گذاشته و بیشترین امتیازات دانشگاهی را برای خود جذب کنند.
امین مظفری بیان کرد: دانشگاه‌های اروپایی دارای نوعی از ارتباط پویا بودند که اگر در یکی از دانشگاه‌ها یک رخداد علمی اتفاق می افتاد، تمامی دانشگاههای دیگر اروپا بلافاصله تحت تاثیر قرار می گرفتند.بین دانشگاه‌های آلمان، فرانسه، ایتالیا و انگلستان قانون ارشمیدوس برقرار بود.
ارتقا یکی باعث ارتقای سطوح سایر دانشگاه‌ها نیز می‌شد.
تا قرن 18 لیبرال اجوکیشن با سبک بولونیایی متعاقبا رشد پیدا کرد، در این مقطع همواره کشمکشی بین کلیسا و دانشگاه وجود داشت، کلیسا می‌خواست دانشگاه را در اختیار بگیرد اما نهایتا موفق نشد.
وی با بیان این‌که درمدل آموزش‌های لیبرال رئیس دانشگاه توسط دانشگاه انتخاب می‌شود، گفت: کسی نمی‌تواند در مدل و سبک بولونیایی به رئیس دانشگاه دستور دهد، مدل بولونیایی در دانشگاه ها مختص جهان غرب است.
وی با اشاره به شکل گیری سبک پژوهشی در دانشگاه‌های آلمان در قرن 18، اظهار کرد: در چنین دانشگاه‌هایی کارهای پژوهشی انجام می‌شود، تمامی اختراعات و اکتشفات در این نوع دانشگاه‌ها انجام می‌شود.
امین مظفری افزود: دانشگاه‌های آمریکایی سبک پژوهشی اروپایی را به دانشگاه‌های پژوهشی تبدیل کرده و فضایی بین جامعه و دانشگاه تعریف کرده است تا فکر افراد خلاق را به ایده و محصول جدید تبدیل کنند و بعد از آن نیز تجاری سازی را انجام می‌دهند.
وی با بیان این‌که دانشگاه‌های آمریکایی به دنبال کسب پول و سرمایه هستند، افزود: شاید از نظر ما چنین اقدامی صحیح به نظر نرسد ولی بنیاد فسلفی این اقدام صحیح است، اروپا نیز در مقابل روش پتنت مقاومت می‌کند.
وی افزود: در مقطعی از تاریخ متوجه شدند چیزی به نام دانشگاه از دل کلیسا جدا و مستقل شده است، بعد از این‌که سیستم جریان علمی اروپا به ایران منتقل شد،صبغه ی تولید دانش ایران کنار گذاشته شد، در کشور ایران نهاد دانشگاه از دل حوزه های اسلامی بیرون نیامده است و این امر باعث شده دانشگاه‌های ایران سرگردان بمانند به همین دلیل در حال حاضر دانشگاه‌های ما نه مانند دانشگاه‌های مدرن اروپایی هستند و نه به گذشته‌ی علمی و سنتهای حوزوی مرتبط هستند.
وی گفت: به منظور بدست آوردن درکی از دانشگاه‌‏های معاصر غرب می‌‏توانیم از دانشگاه هومبولت در برلین شروع کنیم که بر اساس تاکید روی پژوهش و پرورش فارغ‌‏التحصیلان تأسیس شد و ابتدا در نقاط مختلف آلمان گسترش یافت و سپس در کشورهای دیگر اروپایی نیز طرفدارانی پیدا کرد.
دکتر محمود صوفیانی، استاد فلسفه دانشگاه تبریز نیز در این نشست با بیان این‌که این کتاب نقد اساسی برای تمامی دانشگاه‌های جهان دارد، اظهار کرد: این کتاب دانشگاه به عنوان بخش مهمی از جامعه مدنی رهبری جامعه مدنی را باید بر عهده داشته باشد.
وی ادامه داد: نیکسون در این کتاب دانشگاه و جامعه مدنی را به عنوان نهاد مهمی مطرح کرده و چند ویژگی اخلاقی مهم را برای دانشگاهیان برشمرده است.
وی با بیان این‌که متاسفانه امروزه بحث سرمایه داری و مصرف گرایی امور انسانی را به سمت کسب پول سوق داده است، گفت: یک سیستمی ساخته شده که سوخت آن را پول تامین می‌کند و افراد گرفتار این سیستم هستند.
وی افزود: کتاب به سوی دانشگاه فضیلتمند نشان می‌دهد که دانشگاه‌های ما در سطح جهان فضیلتمند نیستند، قطعا اگر دانشگاه فضیلتمند باشد، جامعه فضیلتمند خواهد شد.
وی با اشاره بحث اساسی کتاب به سوی دانشگاه فضیلتمند، افزود: براساس تعریف کتاب نیکسون، دانشگاه یکی از ارکان مهم جامعه بوده و رهبری جامعه مدنی را برعهده گرفته است.
وی افزود: دانشگاه‌های جهانی به سمت کارآفرینی و اقتصادی پیش می‌روند و علل اصلی آن نیز وجود چرخه‌ی اقتصادی است و دانشگاه برای مدیریت خود نیاز به درآمد و پول دارد در حالی که در گذشته چنین شرایطی وجود نداشت.
وی با بیان این‌که اکنون دولت‌ها انتظار دارند دانشگاه‌ها بودجه خود را خودشان تامین کنند، افزود: امروزه دانشگاه‌ها چاره‌ای جز تبدیل شدن به مراکز اقتصادی ندارند.
وی با بیان این‌که انسان‌ها دوباره به فضیلت‌های خود باز می‌گردند، ادامه داد: رایگان بودن آموزش و دانشگاه‌ها بر مبنای فضیلت‌ها است، از نظر فلسفی جامعه‌ای رشد می‌کند که از رفاه نسبی برخوردار باشد، رفاه نسبی یعنی این‌که درآمد انسان‌ها تاحدودی یکسان بوده و همه بتوانند نیازهای اولیه خود را برطرف کنند.
وی ادامه داد: نیکسون در این کتاب به چهار فضیلت مهم از جمله صداقت، احترام، اصالت و بزرگ منشی تاکید کرده است که اگر این فضایل کنار گذاشته شود هرکسی به طور مجزا و جزیره‌ای عمل خواهد کرد.
وی با بیان این‌که سنت و فرهنگ به عنوان عوامل زیربنایی در این کتاب مطرح شده است، گفت: عمل دانشگاهی براساس عوامل زیربنایی باید شکل بگیرد، البته برخی از رفتارهای نادرست گذشته توسط دانشگاه می‌تواند اصلاح شود.
انتهای پیام