چالشهای انتقال زبان قرقیز به خط لاتین؛ از چالشهای فرهنگی تا هزینههای اقتصادی
استاد زبان و ادبیات قرقیزستان با اشاره به انتقال زبان قرقیزی از خط سیریلیک به لاتین گفت: این اقدام منجر به افت سطح سواد مردم میشود.
استاد زبان و ادبیات قرقیزستان با اشاره به انتقال زبان قرقیزی از خط سیریلیک به لاتین گفت: این اقدام منجر به افت سطح سواد مردم میشود.
«مامید تاگایف» پرفسور علوم زبان و ادبیات قرقیزستان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک با اشاره به انتقال زبان قرقیزی از خط سیریلیک به لاتین اظهار داشت: این اقدام منجر به افت سطح سواد مردم میشود.
وی گفت: انتقال زبان به خط دیگر پیامدهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و روانی دارد و برای این کار هزینههای بالایی میشود.
این کارشناس تصریح کرد: به عنوان مثال زبان ترکی به خط لاتین منتقل شد و ترکیه پس از شکست در جنگ جهانی اول با مسائل مختلف مواجه شد و تعداد شهروندان بی سواد این کشور بسیار بالا رفت.
پرفسور قرقیز خاطر نشان کرد: «کمال آتا ترک» با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی تصمیم به اصلاحات در زمینه زبان را گرفت و این اقدام به تغییرات آتی کمک بسیاری کرد.
تاگایف گفت: هنگامی که کشوری با بحران جدی مواجه میشود ضرورت انجام تغییرات قابل توجه از جمله در زمینه زبان به وجود میآید و شوروی سابق نیز برای دور کردن مردم آسیای مرکزی از سابقه اسلامی آنان زبانهای محلی را به خط لاتین منتقل کرد.
وی ادامه داد: انتقال زبان قرقیز به خط لاتین در سال 1928 صورت گرفت و آن هنگام تنها 15 درصد قرقیزها با سواد بودند و دانشمندان آن زمان فعالیتهای قابل توجهی را انجام دادند و در سال 1940 در قالب اصلاحات جدید زبان قرقیز به خط سیریلیک منتقل شد.
این کارشناس اظهار داشت: امروز تمام ادبیات مورد نیاز مردم از جمله علمی، تجهیزاتی و مهندسی در کتابخانههای قرقیزستان به زبان قرقیزی وجود دارد و روزنامهها، مجلهها، مطالب در فضای مجازی به خط سیریلیک منتشر میشود.
تاگایف خاطر نشان کرد: چند نسل قرقیزستانیها سواد را از طریق خط سیریلیک یاد گرفتند و امروز مردم به آن عادت کرده و علاقهمند به پذیرش خط دیگر نمیباشند.
پرفسور قرقیز تصریح کرد: انتقال خط، انرژی زیادی نیاز دارد و به نوبه خود خط لاتین برای زبان قرقیزی مناسب نیست و در این خط صوتهای مورد نیاز زبان قرقیز وجود ندارد.
وی افزود: همچنین تغییر خط منجر به قطع ارتباط بین نسلها میشود و نسلهای جدید دسترسی به تجربه و اطلاعات نسلهای پیشین را از دست میدهد و به این خاطر دولت از این اقدام زیان جدی خواهد دید.
تاگایف گفت: در نتیجه این اقدام دولت نسل بیسوادی را به وجود میآورد و اختلافات بین نسلها تنشهای اجتماعی را تشدید میکند.
این کارشناس اظهار داشت: طرفداران انتقال زبان قرقیز به خط لاتین به تجربه ازبکستان و قزاقستان اشاره میکنند اما آنان نمیدانند که سطح بیسوادی در این کشورها با انجام این اقدامات بالا رفته و خبرنگاران مجبور به انتشار اخبار به خط سیریلیک و لاتین هستند تا مخاطب معنای مطالب آنان را درک کند.
وی افزود: در این کشورها در مدارس بچهها خط لاتین را میآموزند اما در دانشگاهها به دلیل عدم ادبیات علمی به خط لاتین مجبور به استفاده از خط سیریلیک میشوند.
تاکایف تصریح کرد: با توجه به عوامل ذکر شده ما به 4 نتیجه اصلی میرسیم، در مرحله اول، انتقال زبانی به خط دیگر منجر به افت سطح سوادی مردم میشود، در مرحله دوم، ارتباط بین نسلها و تبادل تجربه بین آنان را قطع میکند، در مرحله سوم، قرقیزها بیش از 80 سال از خط سیریلیک استفاده کردند و دسترسی به کتابهای علمی، ادبیات و مقالههای قطع میشود، در مرحله چهارم، زیان این اقدام در بخش اقتصاد نیز احساس خواهد شد زیرا برای آموزش مجدد مردم هزینههای بالایی نیاز است.
پرفسور قرقیز اظهار داشت: در حال حاضر باید دولت به جوانان کمک کند تا نسل جوان نه تنها زبان قرقیزی بلکه زبانهای خارجی دیگر را فرا بگیرد.
وی ادامه داد: انتقال خط به لاتین به این پروسه ضربه محکمی را زده و افزایش سطح سواد مردم را متوقف میکند و از تمام اینها گذشته آیا در شرایط اقتصادی فعلی انجام این تغییرات ضروری میباشد؟
انتهای پیام/ح
