خط انتقال نهبندان-سربیشه؛ حلقه طلایی پایداری گاز در شرق ایران
بیرجند- خراسان جنوبی که سالها در انتهای شبکه گازرسانی کشور با افت فشار دستوپنجه نرم کرده، اکنون با تکمیل خط انتقال گاز نهبندان ـ سربیشه در آستانه دستیابی به پایداری انرژی قرار گرفته است.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها: تجربه زمستانهای اخیر و بهویژه زمستان سال ۱۴۰۲ نشان داد که افزایش مصرف و محدودیت ظرفیت تولید و انتقال، میتواند فشار مضاعفی بر شبکه گاز در مناطق شرقی کشور وارد کند.
همین مسئله موجب شد موضوع اتصال پایدار خراسان جنوبی به خطوط اصلی انتقال گاز کشور در دستور کار دولت، مجلس و وزارت نفت قرار گیرد.
در همین راستا، پروژه خط انتقال گاز دشتک ـ نهبندان بهعنوان یکی از مهمترین طرحهای زیرساختی انرژی کشور، با هدف تقویت پایداری شبکه گاز شرق ایران آغاز شد.
این خط در ادامه مسیر خطوط سراسری، گاز را از مسیر سیستان و بلوچستان به نهبندان رسانده و سپس از طریق مسیرهای تکمیلی به سایر نقاط استان متصل میکند.
فاز نخست این پروژه شامل اجرای ۱۷۸ کیلومتر خط لوله ۳۶ اینچ بود که گاز را به نهبندان منتقل کرد.
فاز دوم نیز با طول ۱۲۶ کیلومتر، اتصال این شبکه به سربیشه را هدفگذاری کرده است؛ پروژهای که به گفته مسئولان، نقش تعیینکنندهای در پایداری شبکه گاز استان دارد.
همچنین در کنار این طرح، اتصال به خطوط هفتم و یازدهم سراسری گاز و توسعه مسیرهای انتقال از جمله اتصال به منابع گازی جنوب کشور در عسلویه نیز بهعنوان راهبردهای کلان تأمین انرژی پایدار در دستور کار قرار گرفته است.
نقش سفرهای استانی و پیگیریهای ملی
موضوع توسعه زیرساختهای انرژی در خراسان جنوبی طی سالهای اخیر بارها در سفرهای استانی مقامات عالی کشور مطرح شده است.
در این میان، نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی و مسئولان اجرایی، با طرح نیازهای زیرساختی در حوزه انرژی، زمینه تصویب و آغاز برخی پروژههای مهم را فراهم کردند.
بر اساس این گزارش، سه محور اصلی شامل اجرای خط یازدهم سراسری گاز، تکمیل خط تابش از مسیر کرمان تا بیرجند و اتصال شبکه گاز استان به رینگهای سراسری، بهعنوان مطالبات کلیدی استان مطرح شده است.
این پروژهها در سفرهای استانی تصویب و در جلسات بعدی با تأکید مجدد مسئولان ملی همراه شده است.
اهمیت راهبردی خط نهبندان ـ سربیشه
به گفته کارشناسان حوزه انرژی، تکمیل خط انتقال نهبندان ـ سربیشه میتواند خراسان جنوبی را از وضعیت شکنندگی در تأمین گاز خارج کرده و آن را به بخشی پایدار از شبکه سراسری تبدیل کند.
این خط علاوه بر تأمین نیازهای خانگی، نقش مهمی در تأمین سوخت صنایع، واحدهای تولیدی و بخش کشاورزی استان دارد.
همچنین با تکمیل آن، امکان مدیریت بهتر مصرف در دورههای اوج سرما در سطح ملی فراهم خواهد شد.
در همین زمینه، رحمان محمودی، مدیرعامل شرکت گاز خراسان جنوبی، با اشاره به وضعیت پروژه به خبرنگار مهر گفت: در صورت تکمیل این خط پیش از فصل زمستان، استان از فهرست ۱۲ استان در معرض محدودیت گاز خارج خواهد شد و مشکل افت فشار به حداقل میرسد.
وی افزود: هماکنون بخش عمده مسیر اجرا شده اما حدود ۲۶ کیلومتر لوله برای تکمیل پروژه باقی مانده که تأمین آن در حال پیگیری است.
در کنار پروژههای توسعهای، برنامههای مدیریت مصرف در استان بهصورت جدی دنبال میشود.
طبق اعلام شرکت گاز استان، تاکنون ۴۴۰ دستگاه اجرایی به سامانه هوشمند کنترل مصرف گاز مجهز شدهاند و در صورت افزایش غیرمجاز مصرف، امکان قطع خودکار گاز وجود دارد.
سناریوهای اضطراری برای زمستان پیش رو
مسئولان حوزه انرژی در استان اعلام کردهاند که سناریوهای مختلفی برای مدیریت شرایط احتمالی کمبود گاز تدوین شده است.
در این سناریوها، اولویت اصلی حفظ تأمین گاز بخش خانگی است و در صورت بروز محدودیت، صنایع و بخشهای غیرضروری در اولویت مدیریت مصرف قرار خواهند گرفت.
این برنامهریزیها بهمنظور جلوگیری از قطع گسترده گاز و حفظ پایداری خدمات عمومی در فصل سرما انجام شده است.
کارشناسان معتقدند تکمیل فاز دوم خط انتقال نهبندان ـ سربیشه میتواند نقطه عطفی در توسعه زیرساختهای انرژی شرق کشور باشد.
این پروژه علاوه بر افزایش تابآوری شبکه گاز، امکان اتصال بهتر استان به شبکه سراسری و کاهش وابستگی به مسیرهای محدود فعلی را فراهم میکند.
همچنین با تکمیل این طرح، حلقه اتصال شبکه گاز در شرق کشور تکمیل شده و زمینه برای توسعه صنعتی و سرمایهگذاری در منطقه فراهم خواهد شد.
جمعبندی
خراسان جنوبی به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و فاصله از مراکز اصلی تولید و انتقال انرژی، همواره با چالشهای زیرساختی در حوزه گاز مواجه بوده است.
اکنون با اجرای پروژههای کلان از جمله خط انتقال نهبندان ـ سربیشه و اتصال به خطوط سراسری، امیدها برای عبور از این محدودیتها افزایش یافته است.
در صورت تکمیل بهموقع این پروژهها، نهتنها پایداری انرژی در استان تضمین خواهد شد، بلکه نقش خراسان جنوبی در شبکه انرژی شرق کشور نیز تقویت میشود؛ موضوعی که میتواند زمینهساز توسعه اقتصادی و صنعتی پایدار در این استان مرزی باشد.
