قربانی ثمین: ۳۸۰۰ پروفایل ژنتیکی سال گذشته در گیلان استخراج شد
رشت- معاون پزشکی قانونی گیلان با بیان اینکه سال گذشته ۳۸۰۰ مورد پروفایل ژنتیکی در آزمایشگاه این استان استخراج شده است، گفت: تمامی فعالیتهای این مجموعه بر اساس کارشناسی دقیق انجام می شود.
به گزارش خبرنگار مهر، مهدی قربانی ثمین صبح دوشنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه به مناسبت هفته قوه قضائیه ضمن گرامیداشت این ایام با اشاره به فعالیت مستمر این مرکز در طول ایام هفته و حتی شرایط خاص، اظهار کرد: سالن تشریح، سالن تشریح آموزشی و تمامی بخشهای تخصصی ما در تمام روزهای هفته فعال هستند و تلاش میکنیم در حداقل زمان ممکن، پاسخگوی نیازهای مردم باشیم.
معاون پزشکی قانونی گیلان با تأکید بر عملکرد موفق این مجموعه در شرایط بحرانی، تصریح کرد: در بسیاری از مواقع، توانستیم در حداقل زمان ممکن، کارایی بالایی داشته باشیم و نسبت به اعلام نتایج و ارزیابیهای تخصصی اقدام کنیم که این نشان از آمادگی کامل مجموعه دارد.
چهار حوزه تخصصی آزمایشگاهی در گیلان
قربانی ثمین با تشریح فعالیت های آزمایشگاهی این مرکز، گفت: آزمایشگاه های ما در چهار حوزه تخصصی فعالیت میکنند که شامل آزمایشگاه سمشناسی (مربوط به سموم دارویی، الکل، مواد مخدر و محرک)، آزمایشگاه آسیب شناسی (بررسی نمونههای آسیبشناسی مربوط به اجساد)، آزمایشگاه سرولوژی (بررسی نمونههای مرتبط با اجساد و لکههای ارجاعی) و آزمایشگاه تخصصی ژنتیک (تعیین هویت و ارزیابی قطعی هویت ژنتیکی) است.
وی ادامه داد: در کنار این فعالیت های استانی، ارزیابی های کشوری نیز در دستور کار است که از جمله مهمترین آنها، موضوع بانک هویت ژنتیک ایرانیان محسوب میشود.
بانک هویت ژنتیک؛ گرهگشای پروندههای مجهول
معاون پزشکی قانونی گیلان در ادامه با اشاره به اهمیت بانک هویت ژنتیکی، اظهار کرد: هر ساله تعداد مشخصی از زندانیان و مجرمین و همچنین افرادی که در مشاغل پرخطر فعالیت میکنند، نمونهگیری شده و پروفایل ژنتیکی آنها در بانک هویت ژنتیکی کشور نگهداری میشود.
وی با بیان اینکه این بانک در کشف جرایم و شناسایی مجرمان نقش تعیینکنندهای دارد، تصریح کرد: در سال گذشته، بالغ بر ۳۸۰۰ مورد پروفایل ژنتیکی در آزمایشگاه گیلان استخراج شده است.
نمونههای مربوط به لکههای خون روی کارتهای مخصوص به استان ارسال و پس از استخراج پروفایل، به بانک کشوری ارسال میشود.
در زمان وقوع جرم، در صورت کشف نمونه ژنتیکی از صحنه، این نمونه با اطلاعات موجود در بانک تطبیق داده شده و در شناسایی افراد مظنون و مشکوک، کاربرد اساسی دارد.
تخمین زمان فوت؛ پیچیدهترین چالش پزشکی قانونی
قربانیثمین در بخش دیگری از این نشست، به موضوع تخمین زمان فوت اشاره کرد و گفت: این موضوع یکی از پیچیدهترین مباحث در پزشکی قانونی است.
بسیاری تصور میکنند با نگاه کردن به جسد در فیلمهای سینمایی، میتوان به سرعت زمان فوت را تشخیص داد، اما در واقعیت، حتی با بهترین ارزیابیهای آزمایشگاهی، نمیتوان کمتر از چند ساعت زمان دقیق را تخمین زد.
وی با تشریح شاخصهای مورد بررسی، افزود: در فاصله کم (چند ساعت)، عواملی مانند تغییرات یونی بدن پس از مرگ مورد بررسی قرار میگیرد.
در فاصله متوسط (۱۲ تا ۳۶ ساعت و تا چند روز)، تغییرات ظاهری جسد شامل کبودی نعشی، جمود نعشی و شروع فرایند فساد، ملاک قضاوت است.
معاون پزشکی قانونی گیلان با تأکید بر اینکه تخمین زمان فوت در بازههای طولانیتر بسیار پیچیدهتر میشود، تصریح کرد: وقتی مدت زمان طولانیتر میشود، تخمین زمان فوت کاملاً تابع شرایط محیطی است.
به عنوان مثال، جسدی که در محیط جنگلی با آب و هوای گرم و مرطوب گیلان قرار گرفته، با جسدی که در آپارتمانی با کولر یا بخاری روشن مانده، تفاوت فاحشی در روند فساد دارد و این عوامل، زمان را به شدت تحت تأثیر قرار میدهند.
وی افزود: برای تخمین دقیقتر در بازههای طولانی، نیاز به تخصص حشرهشناسی است که معمولاً در مجموعههای پزشکی قانونی استان وجود ندارد و اجساد در این موارد، پیش از آنکه لارو حشرات روی آنها تشکیل شود، به مرکز ارجاع داده میشوند.
قربانیثمین تأکید کرد: ما در مورد اجساد، بر اساس یک فاکتور یا نشانه اعلام نظر نمیکنیم و همه شاخصها از جمله کبودی نعشی، جمود، پروسه فساد و سایر تغییرات را به صورت ترکیبی و با تجزیه و تحلیل علمی مورد بررسی قرار میدهیم تا به زمان قریببهیقین دست یابیم.
وی با اشاره به لزوم بهرهگیری از فناوریهای نوین در این حوزه، اظهار داشت: استفاده از هوش مصنوعی و ایجاد دیتابیسهای جامع از دادههای موجود، میتواند کمککننده باشد اما حتی با این ابزارها نیز نمیتوان به قطعیت مطلق در تخمین زمان گذشته از مرگ دست یافت.
پزشکی قانونی؛ محیطی علمی در راستای کشف حقیقت و تامین عدالت
معاون پزشکی قانونی گیلان با اشاره به نگاه بیرونی جامعه به سالن تشریح و محیطهای پزشکی قانونی، گفت: طبیعتاً هر محیطی میتواند حس خاصی را به انسان منتقل کند، اما کار کردن در پزشکی قانونی اگرچه دشوار است، اما میتواند بسیار آرامشبخش نیز باشد چراکاً انسان در مجاورت انتهای مسیر زندگی قرار میگیرد و این امر میتواند نگاه او را به زندگی تعدیل کند.
وی افزود: در جامعه امروزی که پر از تنش، اضطراب و درگیریهای روزمره است، کار در این محیط این نکته مثبت را دارد که انسان را به تأمل در مسیر زندگی وا میدارد.
بسیاری از همکاران ما با وجود سختی کار، توانستهاند از این فرصت برای تغییر نگاه خود استفاده کنند.
قربانیثمین با بیان اینکه نگاه بیرونی به پزشکی قانونی اغلب همراه با ترس و اضطراب است، تصریح کرد: مردم معمولاً از پزشکی قانونی میترسند و آن را محیطی مخوف تصور میکنند، در حالی که اینگونه نیست.
پزشکی قانونی محیطی کاملاً علمی، شفاف و مبتنی بر کشف حقیقت در راستای تامین عدالت است.
از اصحاب رسانه خواستارم این نگاه مثبت را به جامعه منتقل کنند تا مردم بدانند پزشکی قانونی جای خوبی است که با تعهد و تخصص، خدمتی ارزشمند به جامعه ارائه میدهد.
وی در پایان با تأکید بر اینکه تمامی فعالیتهای این مجموعه بر اساس کارشناسی دقیق و مبتنی بر علم روز انجام میشود، گفت: ما تمام تلاش خود را به کار میگیریم تا در راستای کشف حقیقت و تأمین عدالت، گامی مؤثر برداریم و از هیچ کوششی در این مسیر فروگذار نمیکنیم.