جنگ تجاری مسکو و ایروان؛ تحریم صادرات شیلات ارمنستان
در پی اظهارات جنجالی پاشینیان، روسیه واردات شیلات از ارمنستان را ممنوع کرد تا بحران میان دو کشور تشدید شود.
به گزارش مشرق، شرکتهای ارمنستانی تولیدکننده محصولات شیلات و آبزیان، از جمله دو شرکت «اماف اکسپورت» و «اینوِست پلاس»، با وجود اینکه طی هفتههای گذشته هیچگونه صادراتی به مقصد روسیه نداشتهاند، اما از امروز به صورت رسمی در فهرست تحریمهای اقتصادی و محدودیتهای تجاری مسکو قرار گرفتند.
سازمان نظارت بر محصولات کشاورزی و دامی روسیه موسوم به «روسسلخوزنادزور» امروز طی بیانیهای رسمی اعلام کرد که به تبعیت از ممنوعیتهای اعمالشده بر سایر شرکتهای فعال در حوزه پرورش و تولید ماهی در ارمنستان، واردات محصولات این دو شرکت نیز به طور کامل ممنوع اعلام شده است.
در اواخر ماه گذشته میلادی، این دو شرکت تمامی مراحل بازرسی و ارزیابیهای کیفی را با موفقیت پشت سر گذاشته و مجوزهای لازم برای صادرات به روسیه را دریافت کرده بودند.
با این وجود، آنگونه که سازمان نظارت بر ایمنی مواد غذایی جمهوری ارمنستان تاکید میکند، این شرکتها پس از دریافت مجوزهای قانونی، حتی یک محموله تجاری نیز به خاک روسیه ارسال نکردهاند.
در همین راستا، یکی از این شرکتها در گفتگو با رسانهها تایید کرد که روند صادرات ماهی به بازار روسیه از چندین هفته پیش متوقف شده است.
معمای تحریم محمولههای صادرنشده
اکنون این پرسش اساسی مطرح میشود که اگر این دو شرکت ارمنستانی هیچگونه صادراتی به روسیه نداشتهاند، به چه دلیل در فهرست تحریمهای این کشور جای گرفتهاند؟
آنوش هاروتیونیان، سخنگوی سازمان نظارت بر ایمنی مواد غذایی ارمنستان، در این خصوص اظهار داشت: «پس از صدور مجوزهای رسمی برای واردات محصولات این دو مجموعه به فدراسیون روسیه، آنها هیچ محمولهای را به این کشور صادر نکردند.
من نمیتوانم دلیل مشخصی برای عدم صادرات آنها بیان کنم؛ این مسئلهای است که مستقیماً به برنامههای خود فعالان اقتصادی بازمیگردد.
آنها مختارند که محصولات خود را صادر کنند یا نکنند، اما تنها چیزی که میتوانم اطلاع دهم این است که هیچ صادراتی صورت نگرفته است.
وی در واکنش به این سوال که «پس چرا برای محصولاتی که هرگز صادر نشدهاند، ممنوعیت صادراتی اعمال شده است؟» تصریح کرد: «شما اکنون سوالی را مطرح میکنید که من پاسخی برای آن ندارم.
من نمیتوانم بگویم فدراسیون روسیه بر اساس چه معیارها و منطقی چنین تصمیمی اتخاذ کرده است.
در مقطع کنونی، تنها میتوانم تایید کنم که این دو نهاد تولیدی هیچ محمولهای صادر نکردهاند.»
پاتک مسکو به انتقادات تند پاشینیان از اوراسیا
تصمیم امروز سازمان «روسسلخوزنادزور» مبنی بر توقف و ممنوعیت کامل واردات شیلات و آبزیان ارمنستان به خاک روسیه، بلافاصله پس از اظهارات تند و جنجالی روز گذشته نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان در خصوص ساختار و ماهیت اتحادیه اقتصادی اوراسیا اتخاذ شد.
نیکول پاشینیان در اظهارات انتقادی خود گفته بود: «اتحادیه اقتصادی اوراسیا بر پایه چهار اصل بنیادین استوار است: جریان آزاد کالا، خدمات، نیروی کار و منابع مالی.
اگر این جریان آزاد وجود نداشته باشد، عملاً چیزی به نام اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز وجود نخواهد داشت.»
اتهام عوامفریبی از سوی دستگاه دیپلماسی روسیه
واکنش تند و قاطع مقامات مسکو به این سخنان پاشینیان چندان به طول نیانجامید.
دستگاه دیپلماسی فدراسیون روسیه، نخستوزیر ارمنستان را به عوامفریبی و فرافکنی سیاسی متهم کرد.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در واکنش به این تحولات اظهار داشت: «ما با اظهارات نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان آشنا شدهایم.
کاملاً مبرهن و بدیهی است که نخستوزیر ارمنستان در حال کشاندن فضای گفتمان به سمت عوامفریبی و لفاظیهای سیاسی است؛ دقیقاً همان رویکردی که پیش از این در خصوص تعلیق عضویت ایروان در سازمان پیمان امنیت جمعی اتخاذ کرده بود.»
بحران در استخرهای پرورش ماهی؛ بلاتکلیفی تولیدکنندگان
در حالی که مقامات سیاسی در ایروان و مسکو در حال تبادل پیامهای هشدارآمیز و تنشزا هستند، تولیدکنندگان و پرورشدهندگان ماهی در ارمنستان در وضعیتی از بلاتکلیفی مطلق و بحران اقتصادی دستوپا میزنند.
مدیران شرکت «اماف اکسپورت» که امروز نامشان در بیانیه رسمی طرف روسی برجسته شده بود، اعلام کردند که در حال جستجوی راههای خروج از این بحران و یافتن بازارهای جایگزین هستند.
آنها در تلاشند مسیرهای صادراتی جدیدی را به سوی کشورهای اروپایی و همچنین امارات متحده عربی باز کنند.
با این حال، مدیر این شرکت از ارائه جزئیات بیشتر درباره میزان موفقیت این اقدامات خودداری کرد.
شرکت «آرت فیش» واقع در استان آرارات ارمنستان نیز از جمله مجتمعهای بزرگ شیلات است که از ماه گذشته میلادی تحت تاثیر تحریمهای مسکو قرار گرفته است.
یکی از نمایندگان این شرکت که نخواست نامش فاش شود، تصریح کرد که آنها سرمایهگذاریهای کلانی انجام داده و وامهای بانکی سنگینی دریافت کردهاند، اما اکنون قادر به فروش و عرضه ماهیهای قزلآلا و خاویاری پرورشی خود نیستند.
این مجموعه تنها در سال ۲۰۲۵ رقمی بالغ بر ۵۴۰ تن ماهی به فدراسیون روسیه صادر کرده بود.
هزینههای سرسامآور نگهداری آبزیان و خطر ورشکستگی
نماینده شرکت «آرت فیش» با ابراز نگرانی شدید گفت: «ما در حال حاضر قادر به صادرات محصولات خود نیستیم، اما هزینههای جاری ما متوقف نشده است.
مسئله اساسی این است که ما نمیتوانیم غذا دادن به ماهیها را متوقف کنیم یا اکسیژنرسانی به استخرها را قطع کنیم.
حوضچههای پرورشی دائماً با دستگاههای هواده کار میکنند و ما مجبوریم مبالغ هنگفتی را برای تامین خوراک و برق پرداخت کنیم.
از سوی دیگر، ماهیها در حال رشد هستند و نگهداری نامحدود آنها عملاً غیرممکن است؛ ما در یک وضعیت مبهم و ویرانگر گرفتار شدهایم.»
بر اساس اظهارات وی، صادرات به کشورهای اروپایی در مقطع کنونی امکانپذیر نیست، زیرا انطباق با استانداردهای سختگیرانه اتحادیه اروپا نیازمند طی کردن یک مسیر طولانی است.
از سوی دیگر، عرضه این حجم انبوه از ماهی در بازار داخلی باعث سقوط شدید قیمتها خواهد شد.
این شرکت خواستار مداخله و حمایت جدی دولت برای جلوگیری از ورشکستگی است.
وعدههای مبهم دولتی و بررسی پروندههای قطور بازرسی
تلاشها برای دریافت برنامه عملیاتی از سوی گئورگ پاپویان، وزیر اقتصاد ارمنستان بینتیجه ماند.
وی تنها وعده داد که دولت از تولیدکنندگان حمایت خواهد کرد، اما جزئیاتی ارائه نداد.
بر اساس آمارهای رسمی، سالانه در حدود ۲۸ هزار تن ماهی در ارمنستان تولید میشود که بخش اعظم آن ماهی قزلآلا است.
حدود ۳۰ الی ۴۰ درصد از این تولیدات روانه بازارهای خارجی، بهویژه روسیه میشود.
با وجود این بحران، سازمان «روسسلخوزنادزور» امروز اعلام کرد که در حال همکاری با طرف ارمنستانی برای بررسی سلامت محصولات است.
نهادهای نظارتی ارمنستان نیز تایید کردهاند که پس از ارزیابی نتایج آزمایشگاهی مشترک و مطالعه اسناد مفصل طرف روسی، پاسخ رسمی خود را به مسکو ارائه خواهند کرد و فعلاً سرنوشت این صنعت در هالهای از ابهام قرار دارد.