آیا آمار ابتلای زنان تهرانی به دیسک کمر افزایش یافته است؟
اطلاعات کافی برای تأیید روند افزایشی فتق دیسک در زنان تهران وجود ندارد اما آنچه با اطمینان بیشتری میتوان گفت بالا بودن بار کمردرد و حضور عوامل خطر متعدد در زندگی شهری است.
به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، کمردرد به یکی از شکایتهای رایج زنان ساکن شهرهای بزرگ تبدیل شده است.
ساعتهای طولانی نشستن پشت میز، رفتوآمد در ترافیک، کاهش فعالیت بدنی، کارهای خانه، اضافهوزن و فشارهای شغلی میتوانند احتمال بروز یا بازگشت درد کمر را افزایش دهند.
به همین دلیل، عبارتهایی مانند «افزایش دیسک کمر در زنان تهرانی» بیش از گذشته شنیده میشود.
بااینحال، باید میان کمردرد و فتق دیسک کمر تفاوت گذاشت.
هر درد کمری ناشی از بیرونزدگی دیسک نیست و هر تغییر مشاهدهشده در MRI نیز الزاماً علت درد بیمار محسوب نمیشود.
برای اثبات افزایش ابتلا در یک جمعیت مشخص، به مطالعات استاندارد و قابلمقایسه در چند بازه زمانی نیاز است.
بررسی پژوهشهای موجود نشان میدهد کمردرد در زنان ایرانی شایع است، اما شواهد کافی برای اعلام افزایش قطعی فتق دیسک کمری بهطور اختصاصی در زنان تهران وجود ندارد.
بنابراین، بهتر است بهجای تکرار یک آمار تأییدنشده، درباره عوامل خطر قابلکنترل و نشانههای نیازمند بررسی پزشکی صحبت کنیم.
تفاوت کمردرد با دیسک کمر چیست؟
کمردرد یک علامت عمومی است و میتواند بر اثر کشیدگی عضلات، وضعیت بدنی نامناسب، خشکی مفاصل، آرتروز، بیماریهای التهابی، پوکی استخوان یا مشکلات دیسک ایجاد شود.
در بسیاری از افراد، علت ساختاری مشخصی برای درد پیدا نمیشود.
دیسکها بالشتکهای انعطافپذیری هستند که میان مهرهها قرار گرفتهاند.
هنگامیکه بخشی از دیسک بیرون میزند و ریشه عصبی را تحریک یا فشرده میکند، اصطلاح «فتق دیسک کمری» به کار میرود.
این وضعیت ممکن است با درد تیرکشنده پا، گزگز، بیحسی یا ضعف همراه باشد.
چرا کمردرد در زنان بیشتر مورد توجه قرار گرفته است؟
مطالعات جمعیتی ایران نشان دادهاند میزان گزارش کمردرد در زنان میتواند بیشتر از مردان باشد.
این تفاوت لزوماً به معنای شیوع بیشتر فتق دیسک نیست، زیرا بیشتر مطالعات تمام انواع کمردرد را بررسی کردهاند.
عوامل زیستی، شرایط شغلی، مسئولیتهای خانوادگی، میزان فعالیت، شاخص توده بدنی و دسترسی به خدمات درمانی میتوانند بر احتمال گزارش درد و میزان ناتوانی ناشی از آن اثر بگذارند.
زندگی در تهران نیز مجموعهای از عوامل محیطی و رفتاری را کنار یکدیگر قرار میدهد: رفتوآمد طولانی، استفاده زیاد از خودرو، مشاغل اداری، کمبود فرصت حرکت در طول روز و استرس مداوم.
هیچیک از این عوامل بهتنهایی دیسک کمر ایجاد نمیکند، اما ترکیب آنها ممکن است زمینه دردهای مکرر را فراهم کند.
نشستن طولانی و رفتوآمد شهری
بسیاری از زنان شاغل بخش زیادی از روز را پشت میز، در خودرو یا وسایل حملونقل عمومی میگذرانند.
نشستن ثابت، بهویژه با سر و شانههای متمایل به جلو، باعث خستگی عضلات نگهدارنده ستون فقرات میشود.
کارهای خانه و بلند کردن اجسام
خم شدن مکرر، جابهجا کردن وسایل، بلند کردن کودک و انجام کارهای خانه در حالت نامناسب میتواند فشار زیادی بر کمر وارد کند.
خطر زمانی بیشتر میشود که جسم دور از بدن نگه داشته شود یا فرد همزمان با بلند کردن بار، تنه را بچرخاند.
برای برداشتن اجسام باید زانوها خم شوند، بار نزدیک بدن بماند و از چرخش ناگهانی کمر جلوگیری شود.
تقسیم کار و استفاده از وسایل کمکی نیز میتواند فشار روزانه را کاهش دهد.
کمتحرکی، ضعف عضلات و اضافهوزن
فعالیت بدنی کم بهمرور موجب کاهش قدرت عضلات شکم، لگن و پشت میشود.
این عضلات در کنترل حرکت و توزیع فشار نقش دارند.
ضعف آنها ممکن است تحمل بدن را در برابر نشستن، ایستادن یا بلند کردن بار کاهش دهد.
اضافهوزن نیز با افزایش فشار مکانیکی و کاهش آمادگی جسمانی میتواند با کمردرد ارتباط داشته باشد.
کاهش وزن تدریجی، پیادهروی و تمرین قدرتی منظم معمولاً از رژیمهای سخت یا ورزش ناگهانی مؤثرتر و ایمنتر است.
بارداری و دوران پس از زایمان
کمردرد در دوران بارداری شایع است.
تغییر مرکز ثقل بدن، افزایش وزن، تغییرات هورمونی و کاهش توان عضلات مرکزی میتوانند در ایجاد درد نقش داشته باشند.
بااینحال، بارداری بهتنهایی به معنای ایجاد فتق دیسک نیست.
پس از زایمان نیز بلند کردن مکرر نوزاد، شیردهی در وضعیت نامناسب، کمبود خواب و بازگشت سریع به فعالیت سنگین ممکن است درد را تشدید کند.
تمرینهای پس از زایمان باید با توجه به وضعیت عضلات شکم و کف لگن تنظیم شوند.
یائسگی و افزایش سن
با افزایش سن، دیسکها بهتدریج بخشی از آب و انعطاف خود را از دست میدهند.
همزمان ممکن است توده عضلانی کاهش پیدا کند و تغییرات فرسایشی در مفاصل ستون فقرات ایجاد شود.
پس از یائسگی، سلامت استخوان نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پوکی استخوان با دیسک کمر یکسان نیست، اما شکستگی فشاری مهره میتواند درد شدیدی ایجاد کند که گاهی با مشکلات دیسک اشتباه گرفته میشود.
علائم احتمالی فتق دیسک کمر در زنان
فتق دیسک ممکن است بدون علامت باشد.
اگر دیسک روی عصب فشار وارد کند، احتمال بروز علائم زیر وجود دارد:
درد پایین کمر همراه با انتشار به باسن یا پا
درد تیرکشنده یا شبیه برقگرفتگی
گزگز یا بیحسی ساق و انگشتان پا
تشدید درد با سرفه، عطسه یا نشستن
کاهش قدرت عضلات پا
دشوار شدن ایستادن یا راه رفتن
محل انتشار درد به عصبی بستگی دارد که درگیر شده است.
تشخیص بر اساس علائم بهتنهایی قطعی نیست و معاینه پزشک اهمیت دارد.اگر علایم را داشتید به دکتر دیسک کمر در تهران مراجعه نمایید .
چه زمانی کمردرد خطرناک است؟
در صورت بروز ضعف ناگهانی یا پیشرونده پا، بیحسی ناحیه بین پاها، بیاختیاری یا احتباس ادرار و مدفوع باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد.
این نشانهها ممکن است بیانگر فشار شدید بر مجموعه عصبهای انتهای ستون فقرات باشند.
تب، کاهش وزن بدون علت، درد شدید شبانه، سابقه سرطان، ضربه شدید و مصرف طولانیمدت کورتون نیز از مواردی هستند که به بررسی زودهنگام نیاز دارند.
دیسک کمر چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک ابتدا درباره محل درد، نحوه شروع، انتشار به پا، عوامل تشدیدکننده و سابقه بیماری سؤال میکند.
سپس قدرت عضلات، حس پوست، رفلکسها و توانایی راه رفتن بررسی میشود.
همه بیماران به MRI نیاز ندارند.
در کمردرد تازه و بدون علائم خطر، معمولاً درمان اولیه و پیگیری کافی است.
MRI بیشتر زمانی درخواست میشود که ضعف یا بیحسی وجود داشته باشد، درد ادامه پیدا کند یا پزشک به بیماری جدیتری مشکوک باشد.
وجود بیرونزدگی دیسک در MRI لزوماً به معنای نیاز به جراحی نیست.
تصویر باید با علائم و یافتههای معاینه تطابق داشته باشد.
چگونه میتوان احتمال کمردرد را کاهش داد؟
پیشگیری مطلق ممکن نیست، اما رعایت چند اصل میتواند دفعات درد و شدت آن را کاهش دهد:
فعالیت هوازی منظم مانند پیادهروی داشته باشید.
عضلات شکم، پشت و لگن را تقویت کنید.
زمان نشستن مداوم را کاهش دهید.
مانیتور را نزدیک سطح چشم قرار دهید.
هنگام کار با موبایل، گردن و کمر را خم نگه ندارید.
اجسام را نزدیک بدن بلند کنید.
شدت ورزش را بهتدریج افزایش دهید.
وزن، خواب و استرس را مدیریت کنید.
از استراحت مطلق طولانی هنگام کمردرد خودداری کنید.
ورزش باید متناسب با شرایط فرد باشد.
اگر تمرین باعث انتشار درد، بیحسی یا ضعف میشود، باید متوقف و ارزیابی پزشکی انجام شود.
پرسشهای متداول
آیا واقعاً دیسک کمر در زنان تهرانی بیشتر شده است؟
اطلاعات کافی برای تأیید روند افزایشی فتق دیسک در زنان تهران وجود ندارد.
آنچه با اطمینان بیشتری میتوان گفت، بالا بودن بار کمردرد و حضور عوامل خطر متعدد در زندگی شهری است.
آیا همه کمردردهای زنان ناشی از دیسک هستند؟
خیر.
بیشتر کمردردها بهصورت غیراختصاصی طبقهبندی میشوند و ممکن است به عضلات، مفاصل و عوامل رفتاری مرتبط باشند.
این مطلب، یک خبر آگهی بوده و خبرگزاری مهر در محتوای آن هیچ نظری ندارد.