قم همچنان در صدر استانهای دارای تنش آبی قرار دارد
قم- مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم گفت:آمارها نشان میدهد که تغییر محسوسی در وضعیت بارشهای قم رخ نداده و استان همچنان با شرایط کمآبی و محدودیت منابع آبی مواجه است.
به گزارش خبرنگار مهر، محمد احمدی جبلی ظهر چهارشنبه در نشست خبری به مناسبت هفته صرفهجویی در مصرف آب سال ۱۴۰۵ که با حضور اصحاب رسانه در سالن جلسات شرکت آب منطقهای قم برگزار شد، ضمن تشریح برنامههای این هفته، بر ضرورت مشارکت عمومی در مدیریت مصرف آب تأکید کرد.
وی با اشاره به حساسیت روزافزون موضوع آب در کشور اظهار کرد: مسئله آب امروز به یکی از مهمترین دغدغههای ملی تبدیل شده است و به طور مستمر از سوی مسئولان و مدیران ارشد کشور مورد توجه قرار میگیرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم افزود: در شرایط کنونی کمتر روزی را میتوان یافت که در رسانهها و فضای عمومی کشور موضوع صرفهجویی در مصرف انرژی به ویژه آب، برق و گاز مطرح نباشد و این مسئله نشاندهنده اهمیت و ضرورت مدیریت مصرف در تمامی بخشها است.
وی ادامه داد: با آغاز فصل گرما و افزایش دما، موضوع تأمین و مصرف آب در سطح کشور و به تبع آن در استان قم از اهمیت
بیشتری برخوردار شده است و ضرورت دارد اطلاعرسانی و آگاهیبخشی در این زمینه با دقت و گستردگی بیشتری دنبال شود.
بارشهای امسال همچنان پایینتر از میانگین بلندمدت است
جبلی در ادامه با ارائه آماری از وضعیت بارندگیها در استان قم گفت: میزان بارشهای ثبت شده در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در نهایت به حدود ۱۰۰ میلیمتر رسیده است.
وی اضافه کرد: این در حالی است که متوسط بارشهای بلندمدت استان که بر اساس آمار حدود ۴۵ ساله محاسبه میشود، نزدیک به ۱۵۸ میلیمتر است و بنابراین همچنان فاصله قابل توجهی میان بارندگیهای امسال و میانگین بلندمدت وجود دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم تصریح کرد: هرچند از اواسط اسفندماه تا اواخر اردیبهشت بارندگیهای نسبتاً مناسبی در سطح استان رخ داد و شرایط را تا حدودی بهبود بخشید، اما این بارشها نتوانستند عقبماندگی موجود نسبت به میانگین بلندمدت را جبران کنند.
وی بیان کرد: پیش از آغاز بارندگیهای اواخر سال گذشته، میزان بارشهای ثبت شده در استان حدود ۴۸ تا ۵۰ میلیمتر بود که با بارشهای بهاری این رقم به حدود ۱۰۰ میلیمتر افزایش یافت.
قم همچنان در صدر استانهای دارای تنش آبی
جبلی با مقایسه وضعیت بارشهای امسال با سال آبی گذشته اظهار کرد: میزان بارندگی ثبت شده در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ حدود ۹۸ میلیمتر بود و در سال جاری تنها ۲ میلیمتر افزایش نسبت به سال گذشته به ثبت رسیده است.
وی ادامه داد: این آمار نشان میدهد که تغییر محسوسی در وضعیت بارشها رخ نداده و استان قم همچنان با شرایط کمآبی و محدودیت منابع آبی مواجه است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم تأکید کرد: با وجود بارشهای انجام شده، استان قم همچنان در شمار استانهای خشک کشور قرار دارد و آثار خشکسالی در بخشهای مختلف منابع آبی استان قابل مشاهده است.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس ارزیابیهای موجود، استانهای قم و تهران در حال حاضر از نظر شرایط بحرانی منابع آب در صدر استانهای کشور قرار دارند و این موضوع ضرورت توجه ویژه به مدیریت مصرف و صیانت از منابع آبی را بیش از پیش آشکار میکند.
سد کوچری پشتوانه اصلی تأمین آب شرب قم است
جبلی با اشاره به تفاوت شرایط استانهای مختلف کشور در سال آبی جاری اظهار کرد: هرچند بارندگیهای مناسب ماههای اخیر موجب بهبود وضعیت منابع آبی در برخی استانهای نیمه غربی و بخشی از استانهای جنوبی کشور شده است، اما استانهایی که در محدوده فلات مرکزی ایران قرار دارند همچنان با تنش آبی مواجه هستند.
وی افزود: در حال حاضر استانهای قم و تهران در صدر استانهای دارای شرایط بحرانی از نظر منابع آبی قرار دارند و پس از آن نیز استانهایی همچون یزد و اصفهان با چالشهای مشابهی روبهرو هستند و هنوز تا رسیدن به شرایط مطلوب و نرمال فاصله دارند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم ادامه داد: به همین دلیل توجه ویژه به موضوع تأمین آب و مدیریت منابع موجود در این استانها یک ضرورت اجتنابناپذیر است و باید برنامهریزیهای لازم در این حوزه با جدیت دنبال شود.
وی با اشاره به منابع تأمین آب انتقالی استان قم عنوان کرد: یکی از مهمترین منابع تأمین آب استان، انتقال آب از سرشاخههای رودخانه دز است که سالانه به طور متوسط حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب از این مسیر به قم منتقل میشود.
جبلی بیان کرد: بخش عمده این آب برای تأمین نیازهای شرب استان مورد استفاده قرار میگیرد و تنها بخش محدودی از آن به مصارف صنعتی اختصاص مییابد و استفاده دیگری از این منبع آبی صورت نمیگیرد.
وضعیت مناسب سد کوچری برای عبور از تابستان
وی در ادامه به آخرین وضعیت ذخایر سد کوچری اشاره کرد و گفت: بر اساس آخرین آمار دریافت شده، حجم آب موجود در سد کوچری تا روز گذشته به ۱۵۱ میلیون مترمکعب رسیده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم افزود: میزان ذخیره فعلی این سد تقریباً معادل حجم ذخیره آن در مدت مشابه سال گذشته است و این موضوع شرایط نسبتاً مطمئنی را برای تأمین آب مورد نیاز استان در ماههای گرم سال فراهم کرده است.
وی خاطرنشان کرد: بارندگیهای مناسب بهاری در استان لرستان و مناطق بالادست حوضه آبریز، نقش مهمی در بهبود شرایط این سد داشته و بخشی از نگرانیهای موجود درباره تأمین آب انتقالی استان را کاهش داده است.
جبلی ابراز امیدواری کرد که با تداوم مدیریت صحیح منابع و مصرف بهینه آب، استان قم در زمینه تأمین آب شرب از محل منابع انتقالی در تابستان پیش رو با مشکلی مواجه نشود.
سد ۱۵ خرداد وارد حجم مرده شد
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت سد ۱۵ خرداد پرداخت و اظهار کرد: در حال حاضر حجم آب موجود در سد ۱۵ خرداد حدود ۱۶.۵ میلیون مترمکعب است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم تصریح کرد: این سد عملاً وارد حجم مرده خود شده و این وضعیت از سال گذشته آغاز شده است.
وی افزود: کاهش شدید ورودیهای سد ۱۵ خرداد موجب شده میزان آب ذخیره شده در آن به پایینترین سطح خود از زمان بهرهبرداری سد برسد و طی سالهای اخیر نیز روند کاهش ذخایر آن به صورت مستمر ادامه داشته است.
جبلی عنوان کرد: بر همین اساس یکی از منابع مهم تأمین آب شرب استان قم که در گذشته از طریق سد ۱۵ خرداد تأمین میشد، عملاً از مدار تأمین آب خارج شده است.
وی ادامه داد: در شرایط کنونی بخش عمده تأمین آب شرب استان بر ۲ منبع اصلی شامل آب انتقالی از سرشاخههای دز و همچنین منابع آب زیرزمینی و چاههای داخل استان استوار است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم تأکید کرد: امیدواریم با اتکا به این ۲ منبع و همراهی شهروندان در مدیریت مصرف، بتوانیم فصل گرمای امسال و سالهای پیش رو را بدون بروز مشکل در تأمین آب شرب پشت سر بگذاریم.
کشاورزی بزرگترین مصرفکننده منابع آب در قم است
جبلی در ادامه با تشریح الگوی مصرف آب در استان قم اظهار کرد: مجموع مصرف منابع آب سطحی و زیرزمینی استان در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به حدود ۶۵۸ میلیون مترمکعب رسیده است که این میزان در بخشهای مختلف مصرف توزیع شده است.
وی افزود: بررسی آمارها نشان میدهد بخش کشاورزی همچنان بیشترین سهم را در مصرف منابع آبی استان به خود اختصاص داده و حدود ۷۵.۵ درصد از کل مصرف آب استان در این بخش مورد استفاده قرار میگیرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم بیان کرد: پس از بخش کشاورزی، حوزه شرب و بهداشت با سهم ۲۳ درصدی در رتبه بعدی قرار دارد و تنها ۱.۵ درصد از مجموع مصرف آب استان نیز به بخش صنعت و خدمات اختصاص یافته است.
وی خاطرنشان کرد: از مجموع ۶۵۸ میلیون مترمکعب مصرف ثبت شده در استان، حدود ۴۹۷ میلیون مترمکعب در بخش کشاورزی مصرف شده که این آمار به خوبی میزان وابستگی منابع آبی استان به فعالیتهای کشاورزی را نشان میدهد.
جبلی ادامه داد: همچنین میزان مصرف آب در بخش شرب و بهداشت در سطح استان به ۱۵۱ میلیون مترمکعب رسیده است.
مصرف آب شرب شهر قم به ۱۰۸ میلیون مترمکعب رسید
وی با اشاره به سهم شهر قم از مصرف آب شرب استان عنوان کرد: از مجموع ۱۵۱ میلیون مترمکعب آب مصرفی در بخش شرب و بهداشت، حدود ۱۰۸ میلیون مترمکعب مربوط به شهر قم است و مابقی در سایر شهرها و روستاهای استان مصرف میشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم افزود: در بخش صنعت و خدمات نیز حدود ۱۰ میلیون مترمکعب آب مصرف شده که سهم نسبتاً اندکی از کل مصارف استان را تشکیل میدهد.
وی تصریح کرد: آمارهای موجود نشان میدهد که تمرکز اصلی مصرف آب در استان همچنان در بخش کشاورزی قرار دارد و این بخش بیشترین فشار را بر منابع آبی وارد میکند.
آب انتقالی صرفاً برای شرب و صنعت استفاده میشود
وی با تأکید بر نحوه مصرف آب انتقالی از سرشاخههای دز اظهار کرد: آب انتقالی به هیچ عنوان در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار نمیگیرد و تمامی مصارف آن در حوزه شرب و بخش محدودی نیز در صنعت است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم افزود: گاهی در برخی استانهای مبدأ یا در مباحث مطرح شده پیرامون انتقال آب، این تصور وجود دارد که آب انتقالی در بخش کشاورزی مصرف میشود اما چنین موضوعی صحت ندارد و هیچگونه استفاده کشاورزی از این منابع صورت نمیگیرد.
وی ادامه داد: از مجموع منابع آبی مورد استفاده استان در سال آبی گذشته، حدود ۱۰۷ میلیون مترمکعب مربوط به آب انتقالی از سرشاخههای دز بوده است.
جبلی خاطرنشان کرد: علاوه بر این، حدود ۱۰ میلیون مترمکعب نیز از محل ذخایر سد ۱۵ خرداد برای تأمین نیازهای استان مورد استفاده قرار گرفته است.
وی تصریح کرد: با توجه به شرایط فعلی سد ۱۵ خرداد و ورود آن به حجم مرده، میزان بهرهبرداری از این منبع در سال جاری عملاً به صفر خواهد رسید و اتکای استان بیش از گذشته به منابع آب زیرزمینی و آب انتقالی افزایش مییابد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای قم با اشاره به الزامات قانونی حوزه آب اظهار کرد: مدیریت مصرف، حفاظت از منابع موجود و اجرای تکالیف پیشبینیشده در قوانین بالادستی به ویژه قانون برنامه هفتم پیشرفت، از مهمترین موضوعاتی است که در حوزه آب استان با جدیت دنبال میشود.