فرسایش حداقلی با آبخیزداری مناسب/آبخیزداری مدیون رهبر شهید است

علی شهبازی در گفت و گو با خبرنگار مهر با بیان اینکه حدود ۷۰ درصد عرصه های طبیعی البرز را مراتع تشکیل می دهند، اظهار داشت: نفوذ رواناب در لایه های زمین و مدیریت سیلاب در اراضی فاقد پوشش گیاهی و تخریب یافته با شدت بالا نسبت به مراتع درجه یک تا ۳۰ برابر کمتر است.
وی به نمونه ای از فعالیت های آّبخیزداری و کاهش سیلاب ها و فرسایش خاک اشاره کرد و اظهار داشت: در حوزه آبخیز زوجی زی دشت فعالیت هایی داشتیم که در نتیجه آن به نتایج مثبتی رسیده ایم به طوریکه میانگین کشوری فرسایش خاک ۱۶.۵ تن در هکتار است و در البرز ۱۳.۵ تن در هکتار است ولی در این حوزه این عدد به کمتر از ۵۰ کیلوگرم در هکتار رسیده است.
وی گفت: آبخیزداری و بوته کاری در این حوزه فرسایش را به صفر نزدیک کرده که اگر این وضعیت در تمام حوزه ها اجرا شود از گرد و غبار جلوگیری می کند و لایه افق A که غنی از مواد مغذی است از دسترس خارج نمی شود ضمن اینکه کانال های انتقال دهنده آب مملو از رسوب نمی شود و همچنین مخزن سدهای بزرگ استان شامل طالقان و امیرکبیر که در کشور استراتژیک هستند از رسوبات انباشته نمی شوند.
شهبازی یکی دیگر از دستاوردهای آبخیزداری در مراتع را جلوگیری از لغزش لکه های فرسایشی عنوان کرد و افزود: اگر میکروارگانیزم هایی که در مراتع زیست می کنند نبودند، تعادل در محیط زیست به هم می خورد.
وی دستاوردهای مراتع را حدود ۳۰ مورد دانست و گفت: ترسیب و ذخیره کربن، جلوگیری از آلودگی، تولید اکسیژن، خلاص شدن از دی اکسید کربن، نفوذ آب به سفره های آب زیرزمینی، منظرسازی مناسب برای طبیعت از جمله این دستاوردها است.
۳۵ هزار هکتار نقاط بحرانی بیابانی در البرز
شهبازی در ادامه با بیان اینکه در استان البرز ۴۵ هزار هکتار بیابان داریم، گفت: از این میزان ۳۵ هزار هکتار نقاط بحرانی هستند که هر ساله استان های البرز، تهران، قزوین را درگیر می کند بطوریکه در بعضی از روزها این نقاط بحرانی نزدیک ۲۵ میلیون نفر جمعیت را تحت تاثیر خود قرار می دهد.
وی یادآور شد که اگر ۳۸۰ هزار هکتار اراضی مرتعی استان به بیابان تبدیل شوند با فاجعه ای غیرقابل جبران روبرو خواهیم بود ضمن اینکه امکان تنفس و زندگی در حوزه فرسایش بادی گرفته می شود.
نباید در مقابل طبیعت گردن کشی کنیم
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز گفت: دنیا به این نتیجه رسیده که با توجه به تغییر اقلیم فرونشست و سیل و زلزله نباید در مقابل طبیعت گردن کشی کنیم و باید با آن همراهی کنیم که یکی از اجزای این سیستم بزرگ مراتع هستند که در کشور ما ۶۴ درصد و در البرز ۷۵ درصد سطح استان را تشکیل می دهد.
وی اعتبارات را یکی از ابزار مناسب برای پرداختن به موضوع مرتع و آبخیز دانست و افزود: علیرغم اینکه هر بوته بعنوان یک بند آبخیزداری برای جلوگیری از فرسایش و رواناب عمل می کند ولی متاسفانه به این بخش اعتبارات بسیار ناجیزی می دهند.
آبخیزداری مدیون رهبر شهید است
شهبازی با بیان اینکه حوزه آبخیزداری مدیون رهبر شهیدمان است، اظهارداشت: با دستور رهبر شهید در سال های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ از محل صندوق توسعه ملی اعتبارات خوبی به این بخش تعلق گرفت که منجر به اتفاق های خوبی در این حوزه شد.
وی با تاکید بر اینکه با نگاه رهبر شهید آبخیزداری به یک گفتمان تبدیل شد، گفت: در نتیجه این اقدامات طی چند سال اخیر در البرز سیل هایی که در دیگر استان ها داشتیم در البرز شاهد نبودیم بطوریکه سیل سیجان با بارندگی ۱۳ میلی متر در سال ۱۳۹۴ خسارت زیادی زد ولی در بارندگی های اخیر که از اواسط اسفند تا اواسط فروردین حدود ۹۵ میلی متر بارندگی داشتیم ولی نه قطره ای رواناب و سیل داشتیم و نه کشته ای و نه تخریبی داشتیم.
افزایش اعتبارات با تورم همخوانی ندارد
شهبازی افزود: در سال ۱۴۰۴ از محل اعتبارات ۱۴۰۳ بسیج سازندگی و قرارگاه امام حسن مجتبی (ع) در زیر بمباران در طالقان اقدامات بسیار خوب و شایسته ای در حوزه سد طالقان ، کویین، لمبران ، شهری دره وسیه انجام شد.
وی اظهار داشت: به دلیل نگاه رهبر شهید همه نگاه ویژه ای به این موضوع پیدا کردند بطوریکه از ۱۴۰۰ تا کنون اعتبارات حدود ۲۰ برابر افزایش یافت و امسال کل اعتبارات که از سال۹۰ از زمان تشکیل استان البرز تاکنون نزدیک به ۲۰۰ میلیارد تومان بود که حدود ۷۰ میلیارد تومان آن تخصیص یافته که ناشی از تغییر نگاه مسئولین امر است.
وی گفت: ولی علیرغم این افزایش اعتبارات، تقریبا حدود ۴۰ درصد اقدمات آبخیزداری در استان انجام شده و ۶۰ درصد اقدامات باقیمانده داریم که با توجه به پیکره جمعیتی ۴ میلیون نفری استان نمی توانیم آن را با یک استان دیگر که ۲۰ برابراستان است ولی جمعیتی کمتر از نصف البرز دارد برابری کند.
معاون آبخیزداری منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز افزود: میزان اعتبارات ۳۰ برابر شاید افزایش یافته ولی سطح اجرای عملیات ۱۰ درصد کاهش یافته که نرخ افزایش اعتبارات بانرخ تورم برابری نمی کند.
وی اضافه کرد: در سیل و فرسایش و فرونشست موضوعاتی هستند که تا زمانیکه دچار آن نشویم به آن اهمیت نمی دهیم بطوریکه در البرز عددهای فرونشست تا ۴۰ سانتی متر و در مناطق شهری تا ۴ سانتی متر مطرح می شود که خیلی موضوعات خطرناک و سنگینی است.