روایت ۴۰ روز پایداری در خارگ؛ صادرات نفت زیر سایه تهدید متوقف نشد

خبرگزاری مهر، گروه استان ها- حامد عرب زاده : نام جزیره خارگ دهه‌ها است که با صادرات نفت ایران گره خورده است.
این جزیره کوچک در شمال خلیج فارس، نه تنها یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های اقتصادی کشور محسوب می‌شود، بلکه در بزنگاه‌های تاریخی نیز نقشی تعیین‌کننده در حفظ جریان درآمدهای نفتی ایران ایفا کرده است.
از دوران جنگ تحمیلی گرفته تا جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، خارگ همواره یکی از اهداف اصلی تهدیدات علیه زیرساخت‌های انرژی کشور بوده است.
کارشناسان معتقدند اهمیت خارگ تنها به تأسیسات نفتی و اسکله‌های صادراتی محدود نمی‌شود؛ بلکه استمرار فعالیت این جزیره با امنیت انرژی کشور، ثبات اقتصادی و حتی جایگاه ایران در بازار جهانی نفت ارتباط مستقیم دارد.
به همین دلیل هرگونه اختلال در فعالیت پایانه‌های نفتی خارگ می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک مسئله صنعتی داشته باشد.
در جریان بحران اخیر نیز شرایط ویژه‌ای بر این منطقه حاکم بود.
کارکنان عملیاتی، دریانوردان، راهنمایان کشتی، نیروهای فنی و خدماتی در حالی به فعالیت خود ادامه دادند که تهدیدات امنیتی و شرایط بحرانی، کار در یکی از حساس‌ترین مراکز انرژی کشور را با دشواری‌های فراوانی همراه کرده بود.
خارگ نماد تاب‌آوری
پژوهشگر حوزه انرژی و اقتصاد نفت در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: اهمیت خارگ تنها به صادرات نفت محدود نمی‌شود، بلکه این جزیره یکی از نمادهای تاب‌آوری زیرساختی کشور در حوزه انرژی محسوب می‌شود.
وی افزود: هر زمان که کشور با بحران‌های امنیتی یا منطقه‌ای مواجه شده، عملکرد خارگ به یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی توان مدیریت بحران در صنعت نفت تبدیل شده است.
این کارشناس تصریح کرد: حفظ تداوم صادرات نفت در شرایط بحران اهمیت بالایی دارد، اما در کنار آن باید تجربیات عملیاتی این دوره نیز مستندسازی شود تا برای نسل‌های آینده و مدیران بعدی قابل استفاده باشد.
قاسمی ادامه داد: معمولاً پس از پایان بحران‌ها، بخش مهمی از تجربیات ارزشمند میدانی ثبت نمی‌شود و همین مسئله باعث می‌شود بخشی از دانش عملیاتی به مرور زمان از بین برود.
تداوم صادرات در شرایط سخت
کارشناس مدیریت بحران و پدافند غیرعامل، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: آنچه در خارگ رخ داده نشان‌دهنده توان بالای نیروی انسانی صنعت نفت است، اما نباید همه موفقیت‌ها را صرفاً به فداکاری کارکنان نسبت داد.
وی افزود: هر بحران باید فرصتی برای شناسایی نقاط ضعف و ارتقای زیرساخت‌ها باشد.
اگرچه تداوم صادرات در شرایط دشوار یک موفقیت مهم محسوب می‌شود، اما لازم است ارزیابی دقیقی از میزان آمادگی تأسیسات، سامانه‌های پشتیبان و تجهیزات پدافندی نیز انجام شود.
ناصری خاطرنشان کرد: تاب‌آوری زیرساخت‌های انرژی زمانی پایدار خواهد بود که علاوه بر نیروی انسانی توانمند، سرمایه‌گذاری مستمر در حوزه ایمنی، پدافند غیرعامل و فناوری‌های نوین نیز دنبال شود.
وی تأکید کرد: صنعت نفت ایران تجربیات ارزشمندی از مدیریت بحران در اختیار دارد و اکنون زمان مناسبی برای تبدیل این تجربیات به دستورالعمل‌های اجرایی و آموزشی است.
صادرات نفت در روزهای بحران متوقف نشد
مدیرعامل شرکت پایانه‌های نفتی ایران، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: آنچه در طول روزهای بحران انجام شد، حاصل همدلی، ایثار و مسئولیت‌پذیری کارکنان صنعت نفت و خانواده‌های آنان بود.
پهلودهی نفتکش‌های بزرگ در آن شرایط اقدامی حساس و پرریسک بود و همکاران ما آگاهانه در مسیر انجام وظیفه حضور یافتند عباس اسدروز افزود: در طول ۴۰ روز بحران، کارکنان عملیاتی، نیروهای مستقر در اسکله‌ها، دریانوردان، راهنمایان کشتی و دیگر بخش‌های عملیاتی با وجود شرایط دشوار، در محل کار حاضر بودند و اجازه ندادند چرخه صادرات نفت کشور متوقف شود.
مدیرعامل شرکت پایانه‌های نفتی ایران خاطرنشان کرد: برآوردهای اولیه در آغاز بحران نشان می‌داد ادامه عملیات پهلودهی و صادرات نفت با محدودیت‌های جدی روبه‌رو خواهد شد، اما کارکنان با اتکا به تجربه و دانش فنی خود مأموریت‌های محوله را با موفقیت به انجام رساندند.
وی تصریح کرد: پهلودهی نفتکش‌های بزرگ در آن شرایط اقدامی حساس و پرریسک بود و همکاران ما آگاهانه در مسیر انجام وظیفه حضور یافتند.
روایت روزهای سخت خارگ
اسدروز در ادامه با اشاره به ضرورت ثبت وقایع این دوره گفت: اگر ما روایتگر روزهای تاریخی و تجربیات کارکنان نباشیم، دیگران با روایت‌های متفاوت و گاه تحریف‌شده، افکار عمومی را شکل خواهند داد.
وی افزود: آنچه در روزهای بحران در خارگ رقم خورد، روایت شجاعت، خدمت، امنیت و پایداری کشور بود و باید به درستی ثبت و برای نسل‌های آینده بازگو شود.
مدیرعامل شرکت پایانه‌های نفتی ایران همچنین نقش خانواده‌های کارکنان را در این مسیر مؤثر دانست و گفت: خانواده‌ها با وجود نگرانی‌ها و فشارهای روحی، مهم‌ترین پشتوانه کارکنان در روزهای بحران بودند.
استمرار صادرات نفت از جزیره خارگ در روزهای بحران را می‌توان یکی از مهم‌ترین آزمون‌های صنعت نفت کشور در سال‌های اخیر دانست؛ رخدادی که علاوه بر نمایش توان فنی و عملیاتی کارکنان، بار دیگر اهمیت راهبردی این جزیره را در اقتصاد و امنیت انرژی ایران یادآور شد.
با این حال کارشناسان معتقدند ارزش واقعی چنین تجربه‌هایی زمانی آشکار خواهد شد که درس‌های آموخته‌شده از این دوران، به برنامه‌های عملی برای تقویت زیرساخت‌ها، توسعه پدافند غیرعامل و ارتقای آمادگی در برابر بحران‌های آینده تبدیل شود.