تربیت فرزندان از خانواده آغاز می شود

حسین امیدیان در حاشیه کارگاه «تربیت اسلامی خانواده» که با حضور خانواده‌های اعضای هیئت نوجوانان انصارالامام استان البرز برگزار شد در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر نقش محوری خانواده در تربیت فرزندان افزود: هیچ نهاد و مجموعه‌ای نمی‌تواند جایگزین پدر و مادر در فرآیند تربیت شود و نهادهای اجتماعی تنها نقش کمک‌کننده به خانواده را برعهده دارند.
وی با اشاره به اهمیت نقش والدین در شکل‌گیری شخصیت فرزندان اظهار کرد: تربیت از درون خانواده آغاز می‌شود و پدر و مادر عامل اصلی شکل‌گیری میوه خانواده هستند.
تا زمانی که والدین در رفتار و سبک زندگی خود دقت و اصلاح لازم را نداشته باشند، هرگونه تلاش تربیتی ممکن است با آسیب مواجه شود.
وی تصریح کرد: پس از حدود هفت سالگی، کودکان آمادگی بیشتری برای آموزش‌های مستقیم پیدا می‌کنند و در این مرحله خانواده برای پاسخگویی به همه نیازهای آموزشی و تربیتی به کمک نهادهایی مانند مدرسه، کانون‌های فرهنگی و مجموعه‌های تربیتی نیاز دارد؛ اما این به معنای واگذاری مسئولیت تربیت نیست.
این کارشناس روان‌شناسی تصریح کرد: یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات برخی خانواده‌ها آن است که تربیت فرزند را به طور کامل به مدرسه یا مراکز فرهنگی واگذار می‌کنند و پس از مدتی از این نهادها مطالبه نتیجه دارند؛ در حالی که مسئولیت اصلی همچنان بر عهده خانواده است.
فضای مجازی؛ مهمان ناخوانده اما تأثیرگذار
امیدیان با هشدار نسبت به نفوذ گسترده فضای مجازی در زندگی خانواده‌ها گفت: امروز مهمان ناخوانده‌ای به نام فضای مجازی در خانه‌های ما حضور دارد؛ مهمانی که عضو خانواده نیست اما بر سبک زندگی، روابط و حتی زمان خواب و بیداری اعضای خانواده تأثیر می‌گذارد.
وی ادامه داد: تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی به تدریج مدیریت بخشی از زندگی خانواده‌ها را در دست گرفته‌اند و فرزندان به آسانی با حجم عظیمی از محتواهای گوناگون، از جمله شبهات اعتقادی، آسیب‌های اخلاقی و جریان‌های انحرافی مواجه می‌شوند؛ موضوعی که ضرورت نقش‌آفرینی نهادهای تربیتی در کنار خانواده را دوچندان می‌کند.
تربیت؛ نخستین قربانی مشغله‌های زندگی
این پژوهشگر حوزه خانواده با بیان اینکه تربیت فرزند نباید در حاشیه زندگی قرار گیرد، خاطرنشان کرد: بسیاری از والدین به دلیل دغدغه‌های اقتصادی و مشغله‌های روزمره، نخستین موضوعی که از برنامه زندگی خود حذف می‌کنند تربیت فرزند است؛ در حالی که مهم‌ترین سرمایه خانواده، فرزندانی هستند که آینده جامعه را می‌سازند.
وی تأکید کرد: والدین نباید صرفاً به تربیت فرزندی مطیع در خانه اکتفا کنند، بلکه باید فرزندانی تربیت کنند که در آینده شهروند، همسر، دوست و کارمند موفق و مسئولیت‌پذیری باشند.
تربیت از رابطه همسران آغاز می‌شود
امیدیان با اشاره به اینکه تربیت فرزند پیش از هر چیز به کیفیت روابط والدین وابسته است، گفت: تربیت از مهارت‌های فرزندپروری آغاز نمی‌شود، بلکه از رابطه صحیح زن و شوهر با یکدیگر شروع می‌شود.
اگر نقش همسری به درستی ایفا نشود، نقش پدری و مادری نیز با ضعف همراه خواهد بود.
وی افزود: بسیاری از اختلافات خانوادگی ناشی از نپذیرفتن مسئولیت‌های همسری است.
زوجین باید بدانند زندگی مشترک نیازمند گذشت، گفت‌وگو، شناخت متقابل و رعایت حقوق یکدیگر است.
خانه خوابگاه نیست
این کارشناس روان‌شناسی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: خانه نباید به خوابگاه تبدیل شود.
اگر اعضای خانواده فقط برای خوابیدن به خانه بازگردند و هیچ دلبستگی و اشتیاقی برای حضور در کنار یکدیگر نداشته باشند، گرمای خانواده از بین خواهد رفت.
وی ادامه داد: خانه همچنین نباید شبیه یک اداره یا محیط خشک و رسمی باشد.
خانواده به فضایی سرشار از محبت، گفت‌وگو، احترام و کلمات گرم نیاز دارد؛ چرا که بسیاری از آسیب‌های عاطفی از کمبود همین ارتباطات ساده شکل می‌گیرد.
خانواده؛ پادگان تربیت سربازان آینده
امیدیان با تأکید بر ضرورت نگاه آینده‌نگر به تربیت فرزندان اظهار داشت: امروز خانواده‌ها باید فرزندان خود را برای ایفای نقش در جامعه آینده آماده کنند.
خانه‌های ما باید به پایگاه‌های تربیت نسل مسئولیت‌پذیر، مؤمن، توانمند و اثرگذار تبدیل شوند.
وی افزود: آرامش محیط خانواده، آموزش مسئولیت‌پذیری، تقویت تاب‌آوری، مدیریت فضای مجازی و آشنایی فرزندان با نقش‌های اجتماعی از مهم‌ترین وظایف والدین در دوران کنونی است.
این کارشناس روان‌شناسی در پایان خاطرنشان کرد: اگر خانواده‌ها برای یادگیری مهارت‌های همسرداری و فرزندپروری وقت بگذارند و نقش تربیتی خود را جدی بگیرند، بخش قابل توجهی از آسیب‌های اجتماعی و خانوادگی در آینده کاهش خواهد یافت.
گفتنی است کارگاه «تربیت اسلامی خانواده» با حضور خانواده‌های اعضای هیئت نوجوانان انصارالامام استان البرز و با هدف ارتقای مهارت‌های تربیتی والدین در این مجموعه برگزار می‌شود.