چه چیزی اسرائیل را از نزدیکی مصر و ترکیه نگران کرده است؟
گزارشهای اسرائیلی از افزایش همکاریهای امنیتی میان قاهره و آنکارا خبر میدهند؛ روندی که میتواند بر موازنه قدرت منطقهای و اتحادهای شرق مدیترانه تأثیر بگذارد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - بر اساس گزارشهای عبری زبان، تحرک نظامی مورد انتظار بین آنکارا و قاهره، نگرانی اسرائیل را از احتمال امضای توافقهای امنیتی راهبردی که میتواند نقشه اتحادهای منطقهای را بازتعریف کند، برانگیخته است.
روزنامه اسرائیلی «معاریو» گزارش داد که سازمان اطلاعات آمریکا تحرکات غیرعادی مشاهده کرده است.
به گفته این روزنامه، مصر و ترکیه بیسروصدا در حال تقویت همکاری نظامی گستردهای هستند که ممکن است شامل قراردادهای تسلیحاتی تغییردهنده موازنه قوا باشد.
در حالی که تلآویو و واشنگتن خواستار شفافسازی شدهاند، گزارشها حاکی از وجود طرحی بسیار بزرگتر است.
این روزنامه عبری زبان افزود که ایالات متحده از تیمهای دیپلماتیک خود در مصر و ترکیه خواسته است درباره ماهیت تماسهای امنیتی و نظامی اخیر بین مقامات ارشد وزارت دفاع دو کشور توضیحاتی ارائه دهند.
معاریو اشاره کرد که منابع اطلاعاتی آمریکا در ماههای اخیر افزایش چشمگیری در حجم، سطح و تناوب هماهنگی بین وزارت دفاع مصر و ترکیه، به ویژه در زمینههای نظامی و امنیتی، مشاهده کردهاند.
این افزایش فعالیت مشترک توجه واشنگتن را جلب کرده و به اطلاع وزارت امور خارجه آمریکا رسیده است.
به نوشته این روزنامه، دفتر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، یادداشتی به سفارتهای ایالات متحده در آنکارا و قاهره ارسال کرده و خواستار اطلاعات موجود درباره ماهیت مشورتهای جاری بین افسران ارشد دو کشور شده است.
بر اساس منابع، هدف آمریکا درک این موضوع است که آیا مصر و ترکیه در آستانه امضای توافقهای امنیتی گستردهای هستند که میتواند بر موازنه قوا در شرق مدیترانه و شمال منطقه تأثیر بگذارد.
این روزنامه اسرائیلی همچنین نوشت که اسرائیل یکی از طرفهای اصلی است که آمریکاییها را تشویق به استعلام جزئیات نزدیکی امنیتی بین قاهره و آنکارا میکند.
اسرائیل همچنین تلاش میکند از طریق کانالهای آمریکایی اطلاعاتی درباره ماهیت تماسهای دو کشور جمعآوری کند.
معاریو اشاره کرد که منابع سیاسی مدعی شدهاند یونان، قبرس و یک کشور عربی حاشیه خلیج فارس نیز بر مقامات وزارت امور خارجه آمریکا فشار میآورند تا توجه را به جلسات امنیتی فزاینده بین مقامات نظامی ترکیه و مصر جلب کنند.
بر اساس این گزارش، این کشورها این تماسها را از نظر حجم و ماهیت غیرعادی میدانند.
به گفته این روزنامه، تحقیقات آمریکایی با هدف ترسیم تصویری از وضعیت انجام میشود تا به واشنگتن کمک کند ارزیابی کند آیا زمینهای برای مداخله و جلوگیری از تعمیق روابط بین نهادهای امنیتی مصر و ترکیه وجود دارد یا خیر.
در این گزارش به احتمالاتی مانند همکاری امنیتی راهبردی و همچنین احتمال علاقه مصر به خرید سامانههای دفاع هوایی ساخت ترکیه اشاره شده است.
معاریو افزود یکی از موضوعاتی که در اسرائیل جلب توجه کرده، احتمال قرارداد امنیتی مربوط به گارد ساحلی مصر یا سامانههای دفاع هوایی ترکیه است، هرچند جزئیات رسمی تأییدکننده وجود تماسهای پیشرفته درباره این موضوع ارائه نشده است.
این روزنامه اشاره کرد که مقامات امنیتی و سیاسی آلمان در گزارشهای داخلی نسبت به "رشد قابل توجه" تفاهمات بین وزارت دفاع ترکیه و مصر هشدار دادهاند و اینکه بحثهای اولیه درباره امکان تدوین چارچوب گستردهتری برای همکاری نظامی که ممکن است شامل کشورهای دیگری نیز شود، در جریان است.
معاریو نوشت که احتمال بحث درباره چارچوب "اتحاد نظامی مشترک عربی-اسلامی" وجود دارد که ممکن است در آینده پاکستان و عربستان سعودی نیز در آن مشارکت داشته باشند.
با این حال، در این مرحله فقط گزارشها و برآوردها وجود دارد و هیچ اعلام رسمی از سوی کشورهای ذیربط صورت نگرفته است.
این روزنامه عبری زبان افزود که نزدیکی بین مصر و ترکیه پس از سالها تنش سیاسی بین قاهره و آنکارا و پس از فرآیند تدریجی بازسازی روابط بین آنها صورت میگیرد.
اگر همکاری امنیتی عمیقتری واقعاً توسعه یابد، ممکن است توجه کشورهای دیگری در شرق مدیترانه از جمله اسرائیل، یونان و قبرس را جلب کند که ترکیه را بازیگر محوری در عرصه منطقهای میدانند.
معاریو اشاره کرد که واشنگتن در این مرحله موضع عمومی درباره این موضوع اتخاذ نکرده است، اما همین که به سفارتهای خود در قاهره و آنکارا مراجعه کرده، نشان میدهد که تحولات بین مصر و ترکیه تحت نظارت فزاینده آمریکا قرار دارد.
گفتنی است منطقه شرق مدیترانه در سالهای اخیر شاهد تحولات ژئوپلیتیکی قابل توجهی بوده است.
ترکیه به دنبال افزایش نفوذ منطقهای خود از طریق توسعه توانمندیهای نظامی و صنعتی خود است، در حالی که مصر تلاش میکند نقش سنتی خود را به عنوان یک قدرت منطقهای اصلی حفظ کند.
پس از سالها تنش که در پی رویدادهای ۲۰۱۳ به اوج خود رسید، قاهره و آنکارا از سال ۲۰۲۱ به تدریج روابط خود را عادیسازی کردهاند، از جمله تبادل دیدارهای دیپلماتیک و بازگرداندن سفرا.
این تحولات به ویژه در پرتو رقابت منطقهای بر سر منابع گاز در شرق مدیترانه، درگیریهای نیابتی در لیبی و سوریه، و همچنین نگرانی اسرائیل از هرگونه اتحاد منطقهای جدید که ممکن است بر برتری نظامی کیفی آن تأثیر بگذارد، اهمیت ویژهای پیدا میکند.
ترکیه یکی از معدود کشورهای منطقه است که دارای صنعت دفاعی پیشرفته، از جمله پهپادها و سامانههای دفاع هوایی میباشد، که هرگونه همکاری نظامی احتمالی با مصر را به موضوعی برای توجه و نظارت گسترده بینالمللی تبدیل کرده است.
منبع: معاریو
