دیدار شی جینپینگ با کیم جونگ اون در پیونگیانگ؛ چرا این سفر مهم است؟
تحلیلگران میگویند سفر کمسابقه رهبر چین به پیونگیانگ تلاشی برای مدیریت پیامدهای نزدیکی نظامی کره شمالی و روسیه است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - دیدار شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، در روز یکشنبه در پیونگیانگ از یک جهت اهمیت ویژهای دارد.
اهمیت اصلی این نیست که آنها با هم دیدار میکنند؛ این دو رهبر تنها یک سال پیش در پکن نیز ملاقات کرده بودند، زمانی که چین برای هشتادمین سالگرد تسلیم بدون قید و شرط ژاپن در جنگ جهانی دوم یک رژه نظامی گسترده برگزار کرد.
آنچه غافلگیرکننده است، خودِ سفر شی است.
شی جینپینگ از سال ۲۰۱۹ به پیونگیانگ سفر نکرده و در سالهای اخیر سفرهای خارجی خود را بهطور چشمگیری کاهش داده است.
امروزه رهبرانی مانند دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، معمولاً برای دیدار با او به پکن میروند.
ویلیام یانگ، تحلیلگر ارشد آسیای شمالشرقی در گروه بحران (Crisis Group)، به الجزیره گفت: «باید به یاد داشته باشیم که شی جینپینگ در سالهای اخیر خیلی سفر خارجی نداشته است.
روند غالب این بوده که رهبران خارجی برای ملاقات با او به پکن میروند.»
او افزود: «اینکه شی جینپینگ شخصاً تصمیم گرفته به پیونگیانگ سفر کند، نشاندهنده اهمیتی است که چین برای این سفر قائل است.»
طبق دادههای **Asia Society**، شی بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ بهطور متوسط سالانه ۱۴ سفر خارجی انجام میداد، اما این رقم بین ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ به حدود ۶ سفر در سال کاهش یافت.
او همزمان با دوران همهگیری کووید-۱۹ در چین در سال ۲۰۲۰ فقط یک سفر خارجی و در ۲۰۲۱ هیچ سفری انجام نداد.
نگرانی چین از نزدیکی کره شمالی و روسیه
به گفته ویلیام یانگ، یکی از دلایل احتمالی این سفر، نگرانی چین درباره روابط نزدیکتر کره شمالی و روسیه است.
بهطور سنتی، چین شریک ارشد کره شمالی محسوب میشد و پیونگیانگ بهشدت به پکن وابسته بود؛ بهطوریکه طبق برآوردی در سال ۲۰۲۲، حدود ۹۵ درصد تجارت خارجی کره شمالی به چین وابسته بود.
اما این معادله از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تغییر کرده است.
کره شمالی تسلیحات، توپخانه و نیروی انسانی در اختیار روسیه قرار داده و از نگاه ناظران، به مسکو کمک کرده است.
مؤسسه راهبرد امنیت ملی کره جنوبی تخمین زده که روسیه از سال ۲۰۲۳ تاکنون تا ۱۴.۴ میلیارد دلار به کره شمالی برای اعزام نیرو و صادرات گلولههای توپخانه، موشکهای هدایتشونده و بالستیک پرداخت کرده است.
این گزارش میگوید بخش عمده پرداخت روسیه احتمالاً نه بهصورت پول نقد، بلکه در قالب فناوریهای حساس نظامی و قطعات پیشرفته بوده است؛ مواردی که رصد آنها از طریق ماهواره دشوار است.
یانگ میگوید: «پکن همیشه در ارائه کمک نظامی به کره شمالی بسیار محتاط بوده، چون لزوماً کره شمالیِ نظامیتر را به نفع خود نمیبیند.»
او افزود: «کره شمالیای که از طریق رابطه با روسیه از نظر نظامی جسورتر شود، میتواند تعادل قدرت در شبهجزیره کره را بر هم بزند.»
توسعه نظامی کره شمالی
کره شمالی از ابتدای سال تاکنون هشت آزمایش موشکی انجام داده و در ماه مه نیز یک موشک کروز تاکتیکی هدایتشونده با هوش مصنوعی رونمایی کرده است.
رسانههای دولتی کره شمالی این هفته همچنین تصاویری از بازدید کیم از یک کارخانه جدید «مواد هستهای با درجه تسلیحاتی» منتشر کردند؛ کارخانهای که قرار است توان هستهای پیونگیانگ را با سرعتی «غیرقابل باور» گسترش دهد.
تنشهای شبهجزیره کره
کره شمالی و کره جنوبی از نظر فنی هنوز در وضعیت جنگی قرار دارند؛ زیرا جنگ کره در سال ۱۹۵۳ فقط با آتشبس متوقف شد و هیچ پیمان صلحی امضا نشد.
دو کشور با یک منطقه غیرنظامی ۲۵۰ کیلومتری (DMZ) از یکدیگر جدا شدهاند.
تنشها طی سالها فراز و نشیب داشته، اما در ۲۰۲۴ به نقطه پایینی رسید؛ زمانی که کیم جونگ اون هدف دیرینه اتحاد دو کره را کنار گذاشت و از آن زمان ارتباطات را تا حد زیادی قطع کرده است.
وزارت خارجه کره جنوبی روز جمعه اعلام کرد امیدوار است سفر شی «نقشی سازنده در حل مسائل شبهجزیره کره» ایفا کند؛ نشانهای از اینکه سئول احتمالاً از چین خواسته برای کاهش تنشها میانجیگری کند.
وزیر اتحاد کره جنوبی، چونگ دونگیونگ، نیز ماه گذشته گفت انتظار دارد شی و کیم درباره احتمال دیدار کیم و ترامپ در اواخر سال گفتوگو کنند.
نگرانیهای گستردهتر چین در شرق آسیا
شی ممکن است از تحولات امنیتی دیگر در شرق آسیا نیز نگران باشد؛ از جمله احتمال پیمان پشتیبانی لجستیکی نظامی میان کره جنوبی و ژاپن که در نشست دفاعی شانگریلا در سنگاپور مطرح شد.
روابط چین و ژاپن همچنان تحت تأثیر تنشهای تاریخی ناشی از اشغال چین توسط امپراتوری ژاپن در دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ قرار دارد.
پکن همچنین با تلاشهای اخیر توکیو برای گسترش توان نظامی بالفعل خود مخالفت کرده است.
منبع: الجزیره
