کلید کاهش مصرف برق تابستان در تنظیم دمای آسایش است

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت نیرو، سید سعید میرشریفی، کارشناس صنعت برق، با تأکید بر اینکه تقاضای سرمایشی در ایران ماهیتی منطقه‌ای و اقلیم‌محور دارد، گفت: سیاست‌های مدیریت مصرف برق باید متناسب با شرایط هر منطقه طراحی شود.
به گفته وی، کاهش ۵ درصدی حساسیت دمایی تجهیزات سرمایشی و افزایش یک درجه‌ای دمای آسایش می‌تواند در مجموع نقش مؤثری در کاهش بار سرمایشی و عبور از اوج مصرف برق تابستان ایفا کند.
کارشناس صنعت برق، با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در حوزه تقاضای سرمایشی کشور گفت: مدیریت مؤثر تقاضای سرمایشی در سطح کشور نیازمند درک دقیق رفتار بار سرمایشی در مناطق مختلف و شناخت محرک‌های اصلی آن است؛ چراکه شکل‌گیری این تقاضا به شدت تحت تأثیر تنوع اقلیمی منطقه‌ای، اثرات تقویمی مانند تفاوت میان روزهای کاری و تعطیل و همچنین نوع سیستم‌های سرمایشی مورد استفاده قرار دارد.
وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد دما و رطوبت نسبی از مهم‌ترین عوامل هواشناسی مؤثر بر تقاضای سرمایشی هستند.
همچنین مداخلات مبتنی بر تقویم، از جمله تغییر روزهای کاری یا اعمال تعطیلات، عمدتاً در مناطق شهری بزرگ نظیر تهران، البرز، اصفهان، مشهد و تبریز اثرگذاری بیشتری دارند؛ مناطقی که تقاضای سرمایشی در آن‌ها حساسیت بالاتری به نوع روز نشان می‌دهد.
میرشریفی با بیان اینکه گرمایش جهانی و افزایش دما، ضرورت توسعه سیستم‌های سرمایشی با بهره‌وری بالاتر را دوچندان کرده است، گفت: افزایش تقاضای بار سرمایشی در تابستان‌های گرم موجب تشدید اوج مصرف برق می‌شود و کفایت شبکه برق را با چالش مواجه می‌کند.
این موضوع در کشورهایی مانند ایران که با محدودیت منابع آب نیز روبه‌رو هستند، اهمیت بیشتری دارد.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، پیش‌بینی دقیق و مکانی بار سرمایشی اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا برآورد بیش از حد می‌تواند به سرمایه‌گذاری‌های غیرضروری منجر شود و برآورد کمتر از واقع نیز پایداری شبکه برق را به خطر اندازد.
این کارشناس صنعت برق دمای آسایش را یکی از مهم‌ترین محرک‌های مستقیم تقاضای سرمایشی دانست و اظهار کرد: بر مبنای مدل‌های تقاضای سرمایشی با تفکیک مکانی، دو اهرم اصلی برای کاهش مصرف برق وجود دارد.
نخست افزایش دمای نقطه تنظیم سیستم‌های سرمایشی که بیشتر به مداخلات رفتاری و فرهنگ‌سازی مربوط می‌شود و دوم ارتقای راندمان حرارتی ساختمان‌ها و تجهیزات سرمایشی.
وی افزود: نتایج مطالعات نشان می‌دهد کاهش ۵ درصدی حساسیت دمایی تقاضای بار سرمایشی از طریق بهبود راندمان تجهیزات برقی و تأسیسات ساختمانی می‌تواند حدود ۳.۸ درصد از تقاضای بار سرمایشی کشور را کاهش دهد.
همچنین افزایش یک درجه سانتی‌گرادی دمای آسایش یا آستانه فعال‌سازی سیستم‌های سرمایشی می‌تواند حدود ۲.۵ درصد از بار سرمایشی کشور بکاهد.
میرشریفی در تشریح الگوی منطقه‌ای تقاضای برق برای سرمایش گفت: شرایط اقلیمی تأثیر قابل توجهی بر شکل‌گیری بار سرمایشی دارد.
به طور کلی مناطق شمالی کشور دمای پایین‌تر و مناطق ساحلی در امتداد دریای خزر و خلیج فارس رطوبت بیشتری را تجربه می‌کنند.
همچنین سرعت باد در شرق و جنوب شرق کشور نقش مؤثری در الگوی مصرف برق دارد.
وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد استان‌های هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان و ایلام طولانی‌ترین دوره‌های گرم سال را تجربه می‌کنند، در حالی که خراسان شمالی، خراسان رضوی، قزوین و مرکزی دارای کوتاه‌ترین دوره‌های گرم هستند.
این کارشناس صنعت برق ادامه داد: زمان آغاز تقاضای سرمایشی نیز در مناطق مختلف کشور متفاوت است؛ به‌گونه‌ای که در استان خوزستان واکنش مصرف‌کنندگان به افزایش دما از اواسط اسفندماه آغاز می‌شود، در حالی که این روند در استان کردستان حدود دو ماه و نیم دیرتر مشاهده می‌شود.
وی با تأکید بر لزوم تعیین منطقه‌ای دمای آسایش گفت: تعیین یک دمای آسایش یکنواخت برای سراسر کشور کارایی لازم را ندارد و باید متناسب با شرایط اقلیمی، جغرافیایی و ویژگی‌های هر منطقه تعیین شود.
میرشریفی خاطرنشان کرد: نتایج مطالعات نشان می‌دهد در مناطق معتدل هر یک درجه افزایش دما به طور متوسط حدود ۳.۸ درصد و در مناطق مرطوب حدود ۴.۹ درصد بر تقاضای بار سرمایشی می‌افزاید.
این میزان در برخی استان‌ها از جمله گیلان حتی به بیش از ۶ درصد نیز می‌رسد.
وی در پایان تأکید کرد: علاوه بر عوامل آب‌وهوایی، متغیرهای رفتاری، فرهنگی، سطح توسعه فناوری شهری و نحوه طراحی ساختمان‌ها نیز در شکل‌گیری الگوهای تقاضای سرمایشی نقش دارند.
از این رو طراحی یک مدل یکنواخت برای مدیریت تقاضای سرمایشی در سراسر کشور کارآمد نیست و لازم است سیاست‌ها و برنامه‌های مدیریت مصرف برق بر اساس ویژگی‌های اقلیمی و ساختاری هر منطقه تدوین و اجرا شوند.