حفرههای فکتشیت ترامپ
رئیسجمهور آمریکا نسخهای از توافق مورد علاقه خودش را منتشر کرد که تفاوت فاحش با متن مورد توافق دارد.
به گزارش مشرق، توافقی که مورد پذیرش ایران باشد، قطعاً فراتر از متنی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز گذشته منتشر کرد.
آنچه او ارائه داده، بیش از آنکه یک توافق واقعی باشد، فکتشیتی با مصرف عمدتاً داخلی و رسانهای است.
با این حال، چند ایراد اساسی در این متن وجود دارد که آن را از واقعیتهای میدانی و پیچیدگیهای مذاکرات دور میکند.
اول: اولین جمله او این است که «ایران باید موافقت کند که هرگز سلاح هستهای یا بمب نخواهد داشت.» فارغ از اینکه ایران بارها تعهد خود نسبت به برنامههستهای خود را ثابت کرده و در گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز اشاره شده، این جمله خود نشانگر این است که مخاطب ترامپ افکار عمومی جهان است.
ترامپ از این موضوع صرفاً بهعنوان اهرم مشروعیتبخش برای اعمال فشار علیه ایران استفاده میکند.
دوم: علیرغم تأکیدات مکرر تهران بر پایان نظم سابق خلیجفارس و استقرار نظم جدید با محوریت اجرای امنیت توسط ایران، ترامپ همچنان اصرار دارد که «تنگه هرمز باید فوراً و بدون هیچ گونه عوارضی برای تردد نامحدود کشتیها در هر دو جهت باز شود.» این در حالی است که تنگه هرمز به روی شناورهای عبوری بسته نبوده و آنها نیز با پذیرش قوانین ایران حق عبور داشته و دارند.
در همین لحظهای که ترامپ این متن را منتشر کرده، سپاه پاسداران اعلام کرد که ۲۴ فروند کشتی پس از کسب مجوز «با هماهنگی و تأمین امنیت نیروی دریایی سپاه» از تنگه هرمز عبور کردهاند.
سوم: یکی از مواردی که مکرراً در صحبتهای ترامپ مطرح میشود اما هیچ نشانهای از آن ارائه نکرده، وجود مینهای آبی در پهنه آبی اطراف تنگه هرمز است.
چهارم: ادعاهای جدید ترامپ درباره پایان محاصره و بازگشایی تنگه هرمز، چیزی شبیه به علمیات پروژه آزادی او در روز ۱۴ اردیبهشت است.
ترامپ در این متن گفته تمام مینهای دریایی «در صورت وجود»، از بین خواهند رفت.
این یعنی اساساً خودش هم نمیداند چنین چیزی وجود دارد یا نه و در ادامه با تکیه بر همین فکت خودساخته، مدعی میشود که «ما با مینروبهای بزرگ زیرآبی خود، تعداد زیادی از این مینها را از طریق انفجار خنثی کردهایم.»
پنجم: در بخش دیگری از این متن تخیلی، ترامپ نوشته است «کشتیهایی که به دلیل محاصره دریایی شگفتانگیز و بیسابقه ما در تنگه گرفتار شدهاند، ممکن است روند بازگشت به خانه را آغاز کنند!».
در اینجا اگر منظور او کشتیهای ایرانی است، باید سری به رادارهای آبی از جمله تانکر ترکرز بزند و ببیند که از ابتدای اعمال محاصره، چند کشتی ایرانی موفق به دورزدن محاصره و عبور از آبهای عمان شدهاند.
اما اگر منظور او از کشتیهای گرفتارشده، شناورهایی باشند که در خلیجفارس ماندهاند، باید گفت که این وعده ترامپ هم مخاطب را به یاد عملیات مضحک «پروژه آزادی» میاندازد.
او روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ پس از اینکه برای چندمین بار مدعی نابودی نیروی دریایی ایران شد، اعلام کرد که کشتیها میتوانند بهراحتی از تنگه عبور کنند و آغاز عملیاتی موسوم به پروژه آزادی را اعلام کرد.
ایران اما در پاسخ اعلام کرد که هیچ توافقی مبنی بر این تردد انجام نشده و شناورهای متخلف در خلیجفارس مورد هدف قرار گرفتند.
بعد از آن، محدوده کنترلی ایران بر خلیجفارس وسیعتر شد و تا بندر فجیره نیز امتداد پیدا کرد.
او دو روز بعد توقف این پروژه را اعلام کرد و فقط ضرر و زیانش به کشتیها و کشورهای عربی تحمیل شد.
ششم: ترامپ مدعی شده که مواد غنیشده ایران به صورت توافقی نابود خواهد شد.
این در حالی است که نهتنها ایران هیچ تعهدی مبنی بر نابودی یا توقف غنیسازی نداده بلکه طبق توافقهای اولیه، موضوع هستهای مربوط به مراحل بعدی مذاکرات بوده و اساساً در دستورکار هیئت ایرانی قرار نداشته است.
هفتم: آزادی داراییهای بلوکهشده جزء شروط اولیه ایران بود و با واسطهگری کشورهای منطقه، تعهداتی مبنی بر وصول این داراییها به تهران داده شد.
سفر اخیر هیئت بلندپایه ایرانی به قطر در همین چهارچوب بود.
حالا اما ترامپ مدعی شده که «تا اطلاع ثانوی هیچ پولی رد و بدل نخواهد شد.»
هشتم: ارتش رژیم اشغالگر طی روزهای اخیر، عملیات اشغال بخشهایی از لبنان را آغاز کرده و همچنان به بمباران، کشتار و تصرف زمینها ادامه میدهد.
این در حالی است که ایران دستیابی به توافق را منوط به پایان جنگ در تمام جبههها کرده بود.
بنابراین تا زمانی که اشغالگران در لبنان آرام نگیرند، دستیابی به توافق منتفی خواهد بود.
نهم: تهران ساعاتی پیش از انتشار متن ترامپ، پاسخ او را داده بود.
محمدباقر قالیباف، رئیس تیم مذاکرهکننده روز گذشته با انتشار پستی در ایکس محورهای اصلی ایران در دستورکار مذاکرات را معرفی کرد.
او نوشت که ما امتیازات را نه با «گفتوگو»، بلکه با «موشکها» میگیریم و در مذاکره فقط آنها را «تفهیم» میکنیم.
او همچنین افزود که هیچ اعتمادی به تضمینها و حرفها وجود ندارد و فقط «رفتارها» معیار است.
بر این اساس اقدامی پیش از اقدام طرف مقابل انجام نخواهد شد.
دهم: ترامپ همچنان دو گزینه پیش روی خود دارد.
گزینه اول ادامه جنگ است که مشخصاً با توجه به شاخصهای داخلی، به نفع او نیست.
گزینه دوم که انتخاب نسبتاً معقولانهای بهنظر میرسد، پذیرش حقوق ایران و خروج از جنگ است.
در این صورت حداقل آبروی کمتری از ترامپ و آمریکا خواهد رفت.