پنجره جمعیتی قزوین تا سال ۱۴۱۷ بسته میشود
قزوین- معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی قزوین گفت: نرخ باروری استان به ۱.۳ فرزند سقوط کرده و در صورت تداوم روند کنونی، پنجره فرصت جمعیتی استان تا سال ۱۴۱۷ بسته خواهد شد.
به گزارش خبرنگار مهر از قزوین، سید منوچهر حیاتی بعد از ظهر یکشنبه در نشست ستاد جوانی جمعیت، با ارائه دادههای بازسازیشده جمعیتی از سال ۱۳۳۵ تاکنون، تصویری از وضعیت کنونی و آینده جمعیت استان ترسیم کرد و نسبت به تبعات کاهش نرخ باروری هشدار داد.
وی با اشاره به مفهوم پنجره فرصت جمعیتی گفت: این پنجره زمانی محقق میشود که ۷۰ درصد جمعیت در سنین مولد ۱۵ تا ۶۴ سال قرار داشته باشند.
در چنین وضعیتی، تقاضای داخلی بالایی برای رشد اقتصادی فراهم میشود که نیازمند سیاستهای هوشمندانه اقتصادی و اجتماعی است.
حیاتی با تأکید بر اینکه استان قزوین در حال حاضر از این مزیت برخوردار است، هشدار داد: الان شاید در بهترین وضعیت قرار داریم و این میتواند یک مزیت رقابتی برای استان باشد اما مشکل از جایی آغاز میشود که سهم سالمندان و سهم جمعیت جوان به هم نزدیک شود.
وی عنوان کرد: پیشبینیها نشان میدهد این اتفاق در سال ۱۴۱۷ رخ خواهد داد و پس از آن، پنجره جمعیتی بسته میشود.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان قزوین، مهمترین متغیر تأثیرگذار بر آینده جمعیتی را نرخ باروری دانست و تصریح کرد: نمودارها نشان میدهد که از سال ۶۵ به بعد، نرخ باروری استان از سطح جانشینی پایینتر آمده است.
از دهه ۸۰ روند کاهشی آغاز شد و از سال ۸۵ شتاب گرفت.
وی افزود: در حال حاضر نرخ باروری استان حدود ۱.۳ فرزند به ازای هر زن است و اگر با همین روند پیش برویم، عملاً در مسیر سناریوی بحرانی حرکت میکنیم.
افزایش سن ازدواج و تأخیر در فرزندآوری از عوامل اصلی این وضعیت هستند.
حیاتی در تشریح روند مهاجرتی استان گفت: استان قزوین از چهار استان تهران، البرز، گیلان و زنجان مهاجر پذیرفته اما خروجی ما عمدتاً به استانهای البرز و تهران بوده است؛ ۶۵۴ نفر خروجی به البرز و ۹۲۶ نفر خروجی به تهران ثبت شده است.
۸۴ درصد جمعیت استان قزوین شهری هستند
وی همچنین با اشاره به روند شهرنشینی در استان گفت: در حال حاضر ۸۴ درصد جمعیت استان شهری هستند و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۱۴۱۵ به ۸۵ درصد برسد.
یکی از ضرورتها، جلوگیری از مهاجرت روستاییان و حفظ پایداری جمعیت در مناطق روستایی است.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان در بخش دیگری از سخنان خود، به پیشبینی جمعیت استان تا سال ۱۴۳۰ پرداخت و گفت: بر اساس محتملترین سناریو، جمعیت استان در سال ۱۴۳۰ به حدود یک میلیون و ۵۴ هزار و ۶۷۴ نفر افزایش خواهد یافت.
اما این افزایش کمی، با تغییر کیفی جدی همراه است؛ سهم سالمندان از ۲۰ درصد فراتر خواهد رفت و امید به زندگی برای زنان به ۸۰ سال و برای مردان به ۷۶ سال خواهد رسید.
حیاتی با اشاره به باریکشدن پایه هرم جمعیتی استان تصریح کرد: در دهههای گذشته، پایه هرم جمعیتی استان به شدت باریک شده است.
میانه هرم افزایش یافته و سهم سالمندان در بالای هرم رشد بیشتری را نشان میدهد.
در سال ۱۴۳۰، جمعیت در سن مولد ۱۵ تا ۶۴ سال به حدود ۶۲ درصد کاهش خواهد یافت.
وی در جمعبندی تحلیل خود، فرصتهای جمعیتی استان را وجود نیروی کار جوان در حال حاضر، مزیت مهاجرتی به دلیل نزدیکی به پایتخت و پتانسیلهای اقتصادی و گردشگری برشمرد و در مقابل، تهدیدها را روند فزاینده مهاجرت نخبگان و نیروی کار ماهر و عدم آمادگی زیرساختها برای تحولات جمعیتی عنوان کرد.
حیاتی در پایان، بستهای از پیشنهادات سیاستی را برای مواجهه با این چالشها ارائه کرد و گفت: در حوزه سیاستهای اقتصادی، ایجاد و توسعه صنایع دانشبنیان، حمایت از کارآفرینی و جلوگیری از مهاجرت نخبگان در اولویت قرار دارد.
در حوزه سیاستهای جمعیتی نیز تقویت سیاستهای حمایتی از خانواده و فرزندآوری، توجه ویژه به ترویج ارزشهای فرزندآوری و لذت خانواده و سرمایهگذاری در زیرساختهای مورد نیاز، از مهمترین اقداماتی است که باید در دستور کار قرار گیرد.