تربیت شاگردان وارسته ماندگارترین میراث امام باقر(ع) برای تاریخ تشیع

خبرگزاری مهر-گروه استان‌ها-راضیه سالاری: در تاریخ حیات علمی تشیع، کمتر دوره‌ای به اندازه عصر امامت امام محمدباقر(ع) زمینه‌ساز رشد و شکوفایی علوم اهلبیت(ع) بوده است.
آن حضرت در شرایطی که دستگاه حاکم اموی با تمام توان در برابر گسترش معارف علوی صف آرایی کرده بود، حوزه درسی پویا و ماندگار را پایه‌ریزی کرد که محصول آن، پرورش شاگردانی وارسته، پرهیزگار و توانمند در عرصه فقه، حدیث، کلام و تفسیر بود.
نام‌آورانی همچون زرارة بن اعین، محمد بن مسلم، ابان بن تغلب و هشام بن حکم، هر یک به سهم خود، حلقه‌های وصل معارف نبوی به نسل‌های بعدی شدند.
این شاگردان نه تنها حافظان علوم امام باقر(ع) بودند، بلکه با حضور در شهرهای مختلف جهان اسلام، نور هدایت را به جان‌های تشنه حقیقت رساندند و دین خدا را از غبار بدعت‌ها و خرافات پالایش کردند.
آیت‌الله معصومی: امام باقر (ع) با روایت‌گری حقیقت، بنیان شکوفایی فقه شیعه را بنیان نهاد
آیت‌الله سید محمد علی معصومی، استاد حوزه علمیه و تولیت مدرسه علمیه مالک اشتر بندرعباس، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، اظهار داشت: امام پنجم شیعیان، حضرت ابوجعفر محمد بن علی (ع)، ملقب به «باقرالعلوم» هستند؛ لقبی که برگرفته از روایت جابر بن عبدالله انصاری از پیامبر گرامی اسلام (ص) درباره جایگاه علمی والای ایشان است.
وی با اشاره به ابعاد شخصیتی امام باقر (ع) افزود: ایشان در سال ۵۷ هجری متولد شدند و از سال ۹۴ تا ۱۱۴ هجری (۲۰ سال) امامت امت را بر عهده داشتند.
آن حضرت در واقعه عاشورا ۴ سال داشتند و پس از آن، با بهره‌گیری از خلأ قدرت میان امویان و عباسیان، موفق به گردآوری شاگردان و نشر احادیث و علوم اهل بیت (ع) شدند.
آیت‌الله معصومی با تأکید بر نقش بی‌بدیل امام باقر (ع) در شکوفایی دین تصریح کرد: دوران ایشان نقطه آغاز شکوفایی فقه، احکام اسلامی و معارف دینی شیعه است.
امام باقر (ع) اصول و مبانی کلام، فقه و دیگر معارف را تبیین کردند و شاگردانی تربیت نمودند که بعدها امام صادق (ع) با تکیه بر آن‌ها، بیش از چهار هزار شاگرد در فقه و علوم دیگر پرورش داد.
این استاد حوزه با اشاره به شرایط مشابه امروز جامعه اسلامی با دوران امام باقر (ع) خاطرنشان کرد: در آن زمان به دلیل دوری مردم از اسلام ناب محمدی، فرقه‌های انحرافی بسیاری ظهور کرده بودند.
امام باقر (ع) با مناظره با سران این فرقه‌ها و روشنگری در میان اصحاب خود، عقاید باطل را آشکار و از پایگاه‌های فکری و عقیدتی شیعه دفاع می‌کرد.
دشمن می‌خواهد خِرَد جامعه را هدف قرار دهد
وی ادامه داد: امروز نیز استکبار جهانی تمام توان خود را از طریق رسانه‌های مجازی و حقیقی به کار گرفته تا روایت‌سازی کرده و خِرَد جامعه را هدف قرار دهد.
ما باید روایت حقیقت و واقعیت را دنبال کنیم، همان‌گونه که امام باقر (ع) با روایت‌گری درست، از اسلام ناب حفظ کرد.
آیت‌الله معصومی در پایان با اشاره به حماسه و مقاومت امروز ملت ایران تأکید کرد: مبانی فقهی و کلامی که امام باقر (ع) برای ما به یادگار گذاشت، امروز مبنای جنگ حق علیه باطل و مقابله با استکبار است.
نظام اسلامی تمام توان خود را برای مقابله با آمریکا و اسرائیل به کار گرفته و مردم در خیابان‌ها حضور دارند.
ما انشاءالله به پیروزی نهایی نزدیک شده‌ایم.
امام جمعه سیریک: طبق بیان امام باقر(ع)علوم دینی و معارف الهی را باید از سرچشمه‌های نورانی ولایت گرفت
حجت‌الاسلام والمسلمین محسن سالاری، امام جمعه سیریک، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به لقب «باقرالعلوم» که پیامبر اکرم(ص) سال‌ها پیش از ولادت امام پنجم بر ایشان نهادند، اظهار داشت: «باقر» از مادّه «بَقْر» به معنای شکافتن، قطعه قطعه کردن و گسترش دادن است.
امام باقر(ع) علوم الهی را از حالت بسیط خارج و در جان‌های مستعد، همچون گنجی پنهان شکافتند و منتشر ساختند.
وی افزود: در مکتب اهل‌بیت(ع)، حقیقت علم، فقط مفاهیم مکتوب و منشورات نیست، بلکه نوری است که جز دل‌های پاک و آماده، هیچ چیز دیگری یارای حمل آن را ندارد (بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۱).
امام باقر(ع) علم را به عنوان حقیقتی وجودی درون انسان‌های مستعد ایجاد می‌کردند و این همان معنای حقیقی «باقرالعلوم بودن» است.
امام جمعه سیریک با استناد به روایت معروف امام باقر(ع) در کتاب الکافی (ج۱، ص۲۲۲) گفت: حضرت با گلایه و تأسف عمیق فرمودند: «یمُصُّونَ الثِّمَادَ وَ یَدَعُونَ النَّهَرَ الْعَظِیمَ»؛ یعنی مردم رطوبت و نم ناچیز (ثِماد) را می‌مکند و نهر عظیم را رها می‌کنند.
از امام سؤال شد: نهر عظیم چیست؟
فرمودند: وجود مقدس رسول الله(ص) و علمی که خداوند یکجا به ایشان عطا کرده؛ آنگاه آن حضرت تمام آن علوم را به امیرالمؤمنین(ع) و سپس به هر یک از ائمه(ع) سپردند.
سالاری تصریح کرد: این روایت، یک هشدار تاریخی و همیشگی به همه ماست که مبادا به جای پیوستن به جریان عظیم ولایت، به سراغ منابع کوچک و ناچیز برویم.
امام باقر(ع) در تفسیر آیه «فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلیٰ طَعامِهِ» فرمودند: منظور از «طعام»، علم انسان است؛ پس هر کس باید ببیند علم خود را از چه کسی می‌گیرد.
بنابراین تکلیف روشن است: علوم دینی و معارف الهی را باید از سرچشمه‌های نورانی ولایت گرفت، نه از هر نم و رطوبتی.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به روایتی تکان‌دهنده از امام باقر(ع) در تفسیر قمی (ج۲، ص۲۰۲) افزود: شخصی به نام ابواَیمن به محضر امام عرض کرد: «ای اباجعفر!
شما مردم را به غرور انداخته‌اید و دائماً از شفاعت محمد(ص) دم می‌زنید!» حضرت چنان غضبناک شدند که رنگ مبارکشان تغییر کرد و فرمودند: «وای بر تو!
آیا همین که شکم و دامنت را پاک نگه داشتی، گمان کردی نجات یافته‌ای؟
اگر سختی‌های قیامت را می‌دیدی، می‌فهمیدی که همه مردم و حتی انبیا محتاج شفاعت محمد(ص) هستند.»
حجت‌الاسلام سالاری تأکید کرد: این سخن امام باقر(ع) بسیار صریح و قاطع است.
کسی که خیال می‌کند فقط با ظاهرسازی و پاکی ظاهری به مقصد رسیده، در دام غرور افتاده است.
حتی مقام والای انبیا بدون شفاعت پیامبر خاتم(ص) در کار نیست، چه رسد به ما.
امام جمعه سیریک با اشاره به روایت معروف امام باقر(ع) «أَوَّلُنَا مُحَمَّدٌ وَ آخِرُنَا مُحَمَّدٌ وَ أَوْسَطُنَا مُحَمَّدٌ وَ کُلُّنَا مُحَمَّد» (بحارالأنوار، ج۲۶، ص۶) گفت: همه انبیا و اولیای الهی، در حقیقت جلوگاه‌هایی از نور واحد محمدی(ص) هستند.
برنامه انبیا، بعثت نبوی، غدیر علوی، قیام فاطمی، صلح مجتبوی، عاشورای حسینی، دوران شکوفایی علمی امام باقر و امام صادق(ع)، هجرت رضوی، عصر غیبت و امروز عصر ولایت فقیه، همه قطعات یک طرح الهی واحدند که نبی اکرم(ص) محور آن است.
سالاری در پایان با بیان اینکه امروز همان «نهر عظیم» در مسیر ولایت فقیه و زعامت رهبری جاری است، هشدار داد: امام باقر(ع) به ما آموخت که «ثِماد» بمکیم یا به نهر عظیم بپیوندیم؟
انتخاب با ماست، اما عاقبت اندیشان، همواره از سرچشمه زلال ولایت سیراب می‌شوند، نه از آبشخورهای آلوده و مرداب‌های بی‌محتوا.
مردم ولایتمدار سیریک و تمام ایران باید مراقب باشند گرفتار «مصّ ثِماد» نشوند و نهر عظیم محمد و آل محمد(ص) را که امروز در خط ولایت فقیه جاری است، محکم بگیرند.
حجت الاسلام غلامی: مجاهدت‌های علمی امام باقر(ع) بنیان‌های جهل را لرزاند
حجت‌الاسلام والمسلمین احمد غلامی، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان بندرخمیر، به مناسبت سالروز شهادت امام محمدباقر علیه‌السلام، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به شرایط خفقان‌آور دوران اموی، مجاهدت‌های علمی پنجمین امام شیعیان را الهام‌بخش نسل امروز دانست.
غلامی با تأکید بر اینکه امام باقر (ع) نخستین کسی بود که دانشگاه‌ بزرگ علوم اسلامی را در قالب حلقه‌های درسی منسجم پایه‌ریزی کرد، اظهار داشت: آن حضرت با شاگردپروری و تدوین معارف ناب اهل بیت (ع)، جهاد علمی را در عمیق‌ترین لایه‌های فرهنگی زمان خود آغاز کرد و توانست دیواری از جهالت و تحریف را که دستگاه اموی ساخته بود، فرو بریزد.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی بندرخمیر، مجاهدت‌های علمی امام باقر (ع) را مصداق روشن «جهاد کبیر» در عرصه فکری و اعتقادی خواند و گفت: درسی که از مکتب باقرالعلوم (ع) می‌آموزیم این است که امروز نیز وظیفه داریم با سلاح علم و آگاهی، در برابر تهاجم فرهنگی دشمن بایستیم و حقانیت تشیع را با زبان روز به جهان معرفی کنیم.
وی در پایان با تسلیت شهادت مظلومانه امام محمدباقر (ع) به آحاد مسلمانان به‌ویژه مردم شهرستان بندرخمیر، بر ضرورت ترویج سبک زندگی علمی و مطالبه‌گری فرهنگی بر اساس سیره عملی آن حضرت در جامعه تأکید کرد.