شریان اینترنت زیر سایه جنگ
به گزارش مشرق، رضا رحمتی فعال رسانه در تلگرام نوشت:
شبکه تلویزیونی سیانان آمریکا دیروز در گزارشی نوشت ایران به دنبال کنترل شاهرگ اینترنت جهان است.
در این گزارش آمده است: «ایران پس از تجربه تنشهای اخیر در تنگه هرمز، حالا به دنبال استفاده از یک اهرم تازه برای افزایش نفوذ خود است؛ کابلهای اینترنت زیردریایی که بخش بزرگی از ارتباطات اینترنتی و مالی میان اروپا، آسیا و کشورهای خلیج فارس را منتقل میکند.
مقامهای ایرانی اعلام کردهاند شرکتهای بزرگ فناوری مانند گوگل، مایکروسافت، متا و آمازون باید برای عبور این کابلها از منطقه، هزینه پرداخت کرده و از قوانین ایران تبعیت کنند.
کابلهای زیردریایی ستون اصلی اینترنت جهان هستند و قطع یا آسیب به آنها فقط باعث کندی اینترنت نمیشود، بلکه میتواند بانکداری بینالمللی، ارتباطات نظامی، خدمات ابری هوش مصنوعی، بازیهای آنلاین و حتی تجارت جهانی را مختل کند».
با توجه به این گزارش و پروژه ایران برای انسداد تنگه هرمز و ناکام ماندن آمریکا در رسیدن به اهدافش برای بازگشایی این تنگه و متعاقبا افزایش قیمت نفت و سایر فرآوردههای بینالمللی که سبب افزایش قیمت اقلام مختلف در جهان شده، به نظر میرسد انسداد مسیرهای اینترنت بینالمللی، گزینه دیگر روی میز ایران برای تحت فشار قرار دادن رئیس جمهور نگونبخت آمریکا باشد.
با این حساب، در صورتی که ایران بخواهد کابلهای مهم اینترنت را مسدود کند یا آنها را تحت کنترل درآورد، شاهد یک شوک بزرگ دیجیتال خواهیم بود.
چرا ماهیت کابلهای زیردریایی مهم است؟
این کابلها متعلق به کنسرسیومهای بینالمللی شرکتهای مخابراتی و دولتهای مختلف هستند.
اینکه آیا ایران به تنهایی میتواند آنطور که سیانان نوشته دست به این اقدام بزند، موضوعی فنی است که بحث این یادداشت نیست.
در دنیای امروز، اینترنت به عنوان شریان حیاتی اقتصاد و امنیت ملی شناخته میشود.
هرگونه ادعایی مبنی بر اینکه یک کشور قصد دارد با قطع فیزیکی کابلهای زیردریایی، جهان را به زانو درآورد، نیازمند بررسی دقیق فنی و سیاسی است.
درباره ایران، برخلاف شایعات رسانههای جهان که اخیراً در برخی رسانهها یا تحلیلهای غیرمستند مطرح شده، واقعیت این است که ایران هنوز قصدی برای «مسدود کردن» کابلهای بینالمللی ندارد اما اینکه آنطور که سیانان گفته آیا ایران از این ابزار استفاده میکند، مساله بسیار مهمی است.
ساختار کابلهای زیردریایی و نقش ایران
همانطور که اشاره شد، کابلهای زیردریایی که از خلیج فارس عبور میکنند، متعلق به کنسرسیومهای بینالمللیای هستند که شامل شرکتهای مخابراتی از اروپا، آسیا و آمریکا میشوند.
این کابلها از طریق توافقات بینالمللی و قراردادهای حقوقی پیچیده اداره میشوند.
ایران به عنوان یک کشور ساحلی، نقش «میزبان» یا «مسیر عبور» را دارد و البته طبیعتا «مالک» یا «مدیر» این کابلها نیست اما موضوع مهم این است که برای اینکه ایران بتواند این کابلها را مسدود کند، نیاز به هماهنگی با تمام کشورهای ساحلی (مانند امارات، عمان، قطر، کویت و...) همچنین مالکان کابلها ندارد.
منطق ایران این است که اگر وضعیت به سمت تشدید و بقای مستمر گزینههای نظامی علیه ایران و تحت تاثیر قرار دادن تمام منافع ملی ایران حرکت کند - همانطور که در جنگ 40 روزه اتفاق افتاد - موضوع اختلال در کابلهای اینترنت میتواند گزینه فعال روی میز ایران باشد.
آنطور که نویسنده این متن مطلع شده، این کار از نظر فنی غیرممکن نیست و طبیعتا از نظر سیاسی نیز به هیچوجه غیرمنطقی نیست.
بنابراین با تشدید تنشهای نظامی در تنگه هرمز و تهدید به از بین بردن زیرساختهای ایران، هیچ کشوری نمیتواند خود را از دایره تنش دور نگه دارد؛ ایران بارها اشاره کرده منطق ایران این است که «امنیت یا برای همه است یا برای هیچکس».
دنیا باید بخوبی به این موضوع واقف شود تشدید هرگونه تنش در منطقه خلیج فارس میتواند پیامدهای جدی برای امنیت اینترنت داشته باشد.
جهان باید با پیامدهای این موضوع نیز بخوبی آشنا شود.
افزایش هزینههای ارتباطی یکی از این پیامدهاست.
هرگونه نگرانی درباره امنیت کابلها میتواند باعث افزایش هزینههای بیمه و نگهداری این کابلها شود که در نهایت به افزایش شدید قیمت خدمات اینترنتی برای کاربران منجر میشود.
این همان موضوعی است که ایران با انسداد تنگه هرمز آن را به کشورهای غرب و شهروندانشان تحمیل کرد.
ایران این موضوع را یک بار به صورت تعیینکننده یادآوری کرد که نمیشود غرب ایران را تحریم کند ولی خودش از گزند بلایی که به وجود آورده در امان بماند.
پیامد دیگر، کاهش سرعت و پایداری اینترنت است.
در صورت تشدید درگیریهای نظامی، ممکن است برخی کابلها با تیر غیب آسیب ببینند یا مسیرهای ترافیک اینترنت تغییر کند که منجر به کندی سرعت و ناپایداری ارتباطات بینالمللی میشود.
به علاوه، این موضوع باید تأثیر مستقیم بر اقتصاد در حال ورشکستگی جهان ایجاد کند.
دنیا بخوبی میداند با توجه به وابستگی اقتصاد جهانی به اینترنت، هرگونه اختلال در زیرساختهای خلیج فارس میتواند بر تجارت، بانکداری و خدمات ابری تأثیر بگذارد.
سوالی که در اینجا مطرح میشود، این است: با توجه به وابستگی اینترنت ایران به شبکه بینالمللی اینترنت، آیا این موضوع برای خود ایران هزینهای ایجاد نمیکند؟
در پاسخ به این سوال باید یادآوری کرد طبیعی است اختلال در اینترنت بینالملل، آسیبهایی به برخی زیرساختهای دیجیتال ایران وارد میکند اما سیاست ایران درباره زیرساختهای اینترنت و استراتژی ایران در فضای سایبری بویژه با سیاستهای ابلاغی امام شهید انقلاب اسلامی در فضای مجازی، تحولاتی را برای ایران به وجود آورده که به برخی از آنها اشاره میکنم.
ایران در سالهای اخیر سرمایهگذاری قابل توجهی در توسعه زیرساختهای داخلی و تقویت امنیت سایبری خود کرده است.
اینها شامل این موارد میشود: توسعه شبکههای ملی اینترنت (اینترنت ملی) برای کاهش وابستگی به کابلهای خارجی، تقویت تواناییهای دفاع سایبری برای مقابله با حملات خارجی و توسعه فناوریهای داخلی در حوزههای مختلف نرمافزاری و سختافزاری و زیرساخت شبکههای اجتماعی مجازی داخلی ایران با توجه به توانمندی اینترنت داخلی.
این استراتژیها نشان میدهد ایران از سالها پیش به دنبال «خودکفایی دیجیتال» بوده، البته همانطور که گفته شد «قطع ارتباط با جهان» هرگز در دستور کار دیجیتال ایران نبوده اما همچون حوزههای دیگر زیرساختی ایران، کاهش آسیبپذیری در برابر تحریمهای اینترنتی بینالمللی و حملات سایبری را به عنوان بعد مهم پدافندی خود مورد توجه قرار داده است.
ضمن اینکه موضوع تسلط و کنترل ایران بر شبکه کابلهای اینترنت، لزوما به معنای احتمال تهدید و خطر برای شبکه جهانی اینترنت نیست، بلکه ایران درصدد انتقال این پیام خواهد آمد که کشورمان به واسطه نقش موثر در تامین امنیت این شبکه کابلی، باید از مواهب تجارت و اقتصاد جهانی اینترنت بهرهمند شود.
در واقع بخش عمدهای از تامین امنیت این شبکه توسط ایران انجام میشود، بنابراین صاحبان این کسب و کار پرسود باید سهمی از درآمد این کسب و کار را به ایران اختصاص دهند.
ضمن اینکه برجسته شدن نقش ایران در تامین امنیت اقتصاد اینترنت جهانی میتواند موجب شود ملاحظات امنیتی ایران نسبت به فعالیتهای ضدامنیتی در بسترهای مجازی، بیشتر از قبل مورد توجه قرار گرفته و رعایت شود.
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.