تکنولوژی نانوحباب؛ نقطه عطفی در کیفیت و کمیت تولید کشاورزی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی- سلمان جعفری کارشناس کشاورزی، به تشریح وضعیت پیچیده این صنعت در کشور، چالش‌های موجود در زنجیره تأمین، بازاریابی و راهکارهای نوین پرورش از جمله استفاده از فناوری «نانوحباب» پرداخت.
وی با انتقاد از عدم هماهنگی بین نهادهای متولی و بازار کوچک داخلی، بر ضرورت تمرکز بر صادرات به بازارهای اروپایی و رفع موانع بوروکراتیک تأکید کرد.
مدیریت چندجانبه و تشتت آرای اجرایی
جعفری با اشاره به ساختار مدیریتی این صنعت بیان کرد: در رابطه با صنعت زالو چند نکته قابل بررسی وجود دارد.
شاید سازمان جهاد کشاورزی در ظاهر متولی این صنعت باشد و تلاش‌های بسیاری از سوی این سازمان به جهت پرورش هر چه بهتر زالو صورت گرفته، اما در باطن عده کثیری به صورت خودجوش و در منازل خود اقدام به پرورش زالو می‌کنند.
این در حالی است که سازمان‌های زیادی همچون دامپزشکی، محیط زیست، منابع طبیعی و غیره متولی این قضیه به جهت اعطای مجوز هستند، اما در حال حاضر جهاد کشاورزی در راس این هرم قرار گرفته است.
وی افزود: این تشتت آرای مدیریتی باعث شده است که تولیدکنندگان با سردرگمی مواجه شوند و فرآیند تولید با کندی پیش برود.
رشد تولید و کاهش قیمت به دلیل نبود بازار داخلی
وی با اشاره به اینکه مهم‌ترین عامل حفظ صنعت زالو در کشور تاکنون سودآور بودن آن بوده است، بیان کرد: خوشبختانه به دلیل تبلیغاتی که در سال‌های اخیر در رابطه با صنعت زالو صورت گرفته، افراد زیادی وارد کار پرورش زالو شده و عده‌ای نیز توانسته‌اند به سودهای خوبی دست یابند.
با توجه به حجم زیاد وارد شوندگان به این رشته، میزان تکثیر زالو در کشور افزایش پیدا کرده، اما در نهایت این افزایش با ریزش مواجه بوده، زیرا خریدار داخلی آنچنانی برای آن وجود ندارد.
جعفری یادآور شد: میزان مصرف زالو در کشور طی سال‌های اخیر ثابت بوده است و تبلیغات درستی نسبت به مصرف داخلی صورت نگرفته است.
این در حالی است که در تبلیغات رسانه‌ای وعده‌های بزرگی داده می‌شود که با واقعیت بازار همخوانی ندارد.
صادرات به اروپا؛ راه نجات صنعت زالو از بن‌بست
کارشناس کشاورزی با بیان اینکه باید این واقعیت را پذیرفت که بازار داخلی ظرفیت جذب تولیدات فعلی را ندارد، افزود: شاه‌کلید حل مشکلات صنعت زالو را صادرات آن به کشورهای اروپایی می‌دانم.
اما قبل از آن باید از سوی مسئولین موانع صادرات برداشته شود که در نهایت این مهم سبب ارزآوری برای کشور، افزایش میزان تولید و افزایش فرآوری آن با حضور شرکت‌های دانش‌بنیان خواهد شد.
وی تأکید کرد: اگر یک صنعت توجیه اقتصادی نداشته باشد، حتی اگر ما تمام مباحث بهداشتی و قانونی مرتبط با آن را هم رعایت کنیم، نمی‌توان این صنعت را ادامه داد؛ بنابراین نتیجه می‌گیریم که ما باید ابتدا اقتصادی بودن این صنعت را حل کرده تا به سوی نابودی نرود و سپس وارد مباحث دیگر شویم.
جعفری با تاکید بر اینکه این صنعت باتوجه به بومی بودن در ایران و اشتراک‌گذاری آن میان تولیدکنندگان بایکدیگر صرفا توانسته تا حد مشخصی خود را رشد دهد، چراکه مرجع درستی برای آن وجود ندارد، گفت: یکی از صنعت‌هایی که بسیار مورد بی‌مهری قرار گرفته، صنعت پرورش زالو است و هم اکنون مشکلات زیادی بر سر راه پرورش‌دهندگان وجود دارد.
وی افزود: سخت‌گیری‌های داخلی برای تولید زالو بیشتر از سخت‌گیری‌های خارجی‌ها است.
بازارهای خارجی بهترین بازار برای این صنعت بوده و درست است که آن‌ها سخت‌گیری‌های خاصی را داشته و استانداردهای ویژه خود را دارند، اما ما متوجه شده‌ایم که بروکراسی داخلی مانع اصلی پیشرفت ماست.
تکنولوژی نانوحباب؛ نقطه عطفی در کیفیت و کمیت تولید
یکی از مباحث تخصصی و جدیدی که جعفری در این گفت‌وگو به آن پرداخت، بحث استفاده از فناوری «نانوحباب» در صنعت پرورش زالو بود.
وی افزود: امروزه برای رقابت در بازارهای جهانی، روش‌های سنتی پرورش پاسخگو نیست و ما نیازمند بهره‌گیری از فناوری‌های نوین هستیم.
استفاده از نانوحباب به عنوان یک مکمل و روش پیشرفته در تغذیه و پرورش زالو، می‌تواند تأثیر چشمگیری بر افزایش نرخ بقا، سرعت تکثیر و کیفیت نهایی زالو داشته باشد.
این کارشناس کشاورزی ادامه داد: نانوحباب با ارائه مواد مغذی با جذب بالا و کنترل بهتر محیط پرورش، هزینه‌های نگهداری را کاهش داده و ضریب تبدیل را بهبود می‌بخشد.
این فناوری جدید نشان می‌دهد که صنعت زالو دیگر نباید صرفاً بر روش‌های سنتی و کم‌بازده تکیه کند.
جعفری ادامه داد: استفاده از نانوحباب می‌تواند به عنوان یک مزیت رقابتی برای تولیدکنندگان ایرانی در بازارهای صادراتی عمل کند، زیرا محصول نهایی با استانداردهای بالاتری همراه خواهد بود.
اما متأسفانه هنوز بسیاری از تولیدکنندگان از این تکنولوژی بی‌خبرند و یا به دلیل هزینه اولیه، رغبت به استفاده از آن ندارند.
وی افزود: اگر بتوانیم آموزش و ترویج استفاده از نانوحباب را در میان پرورش‌دهندگان گسترده دهیم، کیفیت زالوهای ایرانی در بازارهای اروپایی به شدت افزایش یافته و سهم بازار ما رشد خواهد کرد.
به گفته این کارشناس کشاورزی، در تبلیغات این صنعت اعلام می شود که چهار عدد زالو برابر با یک بشکه نفت در اروپا است که معلوم نیست چنین چیزی ریشه‌ای دارد یا نه؛ بنده به عنوان تولیدکننده، چهار زالو به ازای یک بشکه نفت نمی‌خواهم، اصلا ۱۰۰ عدد زالو در مقابل یک بشکه نفت باشد اما بازار وجود داشته باشد.
وی با انتقاد از نقش دلالان در این بازار گفت: اکنون زالو با مشقات زیاد تولید می‌شود، اما هنگام فروش سود اصلی را دلال می‌برد.
اگر بازار رونق داشت، برای تولیدکننده توجیه داشت که به تولید ادامه دهد، اما متاسفانه بازار کوچک بوده و روزانه عده زیادی وارد این بازار می‌شوند، اما این افراد پس از آن متوجه می‌شوند که این بازار گنجایش ظرفیت جدید را ندارد.
جعفری در بخش دیگری از صحبت‌های خود به مشکل حاد تهیه خون بهداشتی اشاره کرد و افزود: صنعت زالو دارای مباحث و هزینه فراوانی بوده که شامل هزینه نگهداری، هزینه زیاد نیروی کار، عدم وجود دامپزشکان متخصص، عدم وجود یک کتاب یا حتی یک جزوه ساده از عمده مشکلات موجود در این صنعت است.
.
بدون یک زنجیره تأمین مطمئن برای خون، نمی‌توان بر تولید با کیفیت بالا و صادرات پایدار حساب کرد.
وی به چالش حمل‌ونقل و لجستیک اشاره کرد و گفت: صنعت زالو دارای مشکلات زیادی بوده که از مهمترین آن‌ها حمل‌ونقل است، به‌طوریکه حمل‌ونقل زالو جرم بوده و امکان حمل آن با هواپیما وجود ندارد.
این موضوع باعث می‌شود که قیمت تمام‌شده زالو برای خریدار خارجی افزایش یابد و رقابت‌پذیری ما در برابر تولیدکنندگان سایر کشورها کاهش پیدا کند.
جعفری افزود: حمل‌ونقل زمینی نیز پروسه‌ای طولانی، پرهزینه و پرریسک است.
حل این مشکل نیازمند تدوین قوانین ویژه برای حمل کالاهای زنده و حساس پزشکی است.
چالش‌های مجوزدهی و نقش انجمن‌های صنفی
کارشناس کشاورزی بیان کرد: کسب مجوزهای لازم در صنعت زالو دارای پروسه‌های پیچیده‌ای بوده که برای تولیدکننده، توجیه‌کننده نیست.
جعفری یادآور شد: هدف افرادی که مجوز می‌گیرند، صرفا داشتن یک مجوز بوده نه اینکه بخواهند کار را حتما استاندارد انجام دهند و یا از سوی دیگر هدف آن‌ها از اخذ مجوز نیز کسب تسهیلات و سایر منافع بوده است.
وی با اشاره به ضرورت تشکیل اتحادیه‌های صنفی واقعی گفت: اگر حتی مرجعی تحت عنوان اتحادیه، انجمن صنفی و غیره وجود داشته باشد، باز هم بیش از ۹۰ درصد تولید کنندگان در این انجمن‌های صنفی عضو نخواهند شد، چراکه یا باید آمارهای خود را از میزان فروش و تولید ارائه داده و یا مجوزهای بی‌شماری را اخذ کنند‌
جعفری افزود: با تشکیل کارگروه جهت بازاریابی به‌ویژه بازاریابی صادراتی، ورود به این صنعت کاربردی‌تر خواهد بود.
تمرکز پرورش‌دهنده بر تولید بوده و دیگر وقت بازاریابی ندارد، اما اگر فردی بتواند به صورت تخصصی صادرات انجام دهد، این مهم مشکلات صنعت زالو را کم می‌کند.
وی در نهایت ابراز امیدواری کرد که با همت مسئولین و بهره‌گیری از دانش روز و فناوری‌هایی مانند نانوحباب، این صنعت از وضعیت فعلی خارج شده و به سمت شکوفایی و صادرات گسترده حرکت کند.