فعالیت ۱۱۰۰ خانه بهداشت در سیستان و بلوچستان؛ ارائه خدمات اولیه درمانی

خبرگزاری مهر، گروه استان ها- فاطمه گلوی: پیشرفت نظام بهداشت و درمان در استان سیستان و بلوچستان، به‌عنوان پهناورترین استان‌ کشور، نقشی کلیدی در ارتقای کیفیت زندگی ساکنان این منطقه ایفا می‌کند.
توسعه زیرساخت‌های بهداشتی به‌ویژه در مناطق روستایی و محروم، به یکی از اولویت‌های اصلی حوزه سلامت است؛ اقدامی که نه‌تنها به بهبود شاخص‌های سلامت عمومی کمک می کند، بلکه امید به زندگی، کاهش مرگ‌ومیر مادران و کودکان و افزایش دسترسی عادلانه به خدمات اولیه درمانی را نیز به همراه داشته است.
خانه‌های بهداشت به‌عنوان نخستین سطح ارائه خدمات سلامت در نظام شبکه‌ای کشور، در استان سیستان و بلوچستان اهمیت دوچندانی دارند؛ پراکندگی جغرافیایی جمعیت، فاصله زیاد روستاها تا مراکز شهری و محدودیت دسترسی به امکانات تخصصی، سبب شده است که این مراکز کوچک اما حیاتی، نقشی محوری در ارائه خدمات پیشگیرانه و آموزش بهداشت عمومی ایفا کنند.
گسترش تعداد خانه‌های بهداشت در سال‌های اخیر، به معنای نزدیک‌تر شدن خدمات سلامت به مردم و کاهش هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم درمان برای خانوارها بوده است.
فعالیت ۲۰۶۸ بهورز متخصص در مراکز بهداشت سیستان و بلوچستان
محمد حسن محمدی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گفت و گو با خبرنگار مهر بیان کرد: در راستای ارتقای عدالت در سلامت و دسترسی همگانی به خدمات بهداشتی، استان سیستان و بلوچستان با تکیه بر شبکه گسترده بهداشت روستایی، گامی مؤثر در جهت پوشش نیازهای بهداشتی مناطق محروم برداشته است.
وی تصریح کرد: در حال حاضر، ۱۱۹۹ خانه بهداشت در سراسر این استان فعال هستند که توسط ۲۰۶۸ به‌ورز متخصص و متعهد، خدمات جامع سلامت را به ساکنان مناطق روستایی و دورافتاده ارائه می‌دهند.
محمدی تاکید کرد: این خانه های بهداشت که زیر ساختی اساسی به حساب می آیند؛ به گونه‌ای طراحی شده‌اند که فاصله جغرافیایی را برای دریافت خدمات حیاتی به حداقل برسانند.
مراقبت از مادر و کودک؛ محور اصلی فعالیت های‌خانه بهداشت
وی ادامه داد: یکی از اولویت‌های اصلی این شبکه، مراقبت‌های جامع از مادر و کودک است؛ این خدمات شامل پایش دقیق دوران بارداری، تسهیل ارجاع برای زایمان‌های ایمن در مراکز تخصصی و نظارت مستمر بر رشد کودکان است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بیان کرد: همچنین، اجرای دقیق برنامه‌های کشوری واکسیناسیون برای کودکان و بزرگسالان در این مراکز، سدی محکم در برابر بیماری‌های قابل پیشگیری ایجاد کرده است؛ به‌ورزان با شناسایی دقیق گروه‌های هدف، اطمینان حاصل می‌کنند که هیچ کودکی از دریافت واکسن‌های ضروری جا نماند.
وی در پایان گفت: در کنار مراقبت‌های دوران رشد، مبارزه با بیماری‌های واگیردار از محورهای کلیدی فعالیت خانه‌های بهداشت در سیستان و بلوچستان است؛ با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی منطقه، پایش و کنترل بیماری‌هایی نظیر سل، مالاریا، هپاتیت و HIV به صورت سیستماتیک انجام می‌شود.
محمدی بیان کرد: تیم‌های بهداشتی با شناسایی زودهنگام موارد مشکوک و پیگیری دقیق بیماری‌های عفونی شایع، از گسترش اپیدمی‌ها در روستاها جلوگیری کرده و مسیر درمان را برای بیماران هموار می‌کنند؛ این رویکرد پیشگیرانه، بار بیماری‌ها را در سطح استان کاهش داده و منجر به بهبود شاخص‌های سلامت در مناطق حاشیه و محروم شده است.
انجام غربالگری‌های منظم در خانه‌ بهداشت
محمدرضا میرادی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گفت و گو با خبرنگار مهر با اشاره به مدیریت بیماری های غیر واگیر در سطح استان سیستان و بلوچستان بیان کرد: شبکه بهداشت در استان سیستان و بلوچستان، فراتر از درمان‌های اولیه، بر رویکرد پیشگیرانه و ارتقای کیفیت زندگی متمرکز است؛ در این راستا، شناسایی و مدیریت بیماری‌های غیرواگیر که به دلیل تغییر سبک زندگی رو به افزایش هستند، در اولویت قرار دارد.
وی تصریح کرد: غربالگری منظم فشار خون، دیابت و چاقی در خانه‌های بهداشت باعث شده است تا بسیاری از بیماری‌ها در مراحل اولیه شناسایی شده و از بروز عوارض شدید جلوگیری شود.
میرادی ادامه داد: همچنین، برنامه‌های غربالگری سرطان‌های شایع از جمله سرطان پستان، دهانه رحم و کولورکتال، فرصتی حیاتی برای تشخیص زودهنگام و درمان موفقیت‌آمیز فراهم کرده است.
وی خاطرنشان کرد: علاوه بر سلامت جسمی، بهداشت محیط و سلامت شغلی از دیگر ارکان حیاتی این نظام سلامت است؛ نظارت مستمر بر کیفیت آب آشامیدنی، کنترل استانداردهای مواد غذایی و بازرسی اماکن عمومی توسط به‌ورزان انجام می‌شود تا سلامت جامعه روستایی تضمین شود؛ همچنین، بررسی شرایط بهداشتی شاغلان در محیط‌های کاری روستایی، از بروز بیماری‌های شغلی جلوگیری می‌کند.
برخورداری ۱۰۰ درصدی مردم از نیازهای پایه بهداشت
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی سیستان و بلوچستان با اشاره به بخش سلامت روان خانه های بهداشت گفت: در بخش سلامت روان و اجتماعی، خانه‌های بهداشت با اجرای برنامه‌های غربالگری افسردگی و اضطراب، به شناسایی افرادی که دچار چالش‌های روانی هستند می‌پردازند.
وی بیان کرد: این اقدامات در کنار برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد و مقابله با آسیب‌های اجتماعی، بستری برای تقویت تاب‌آوری روانی جامعه فراهم می‌کند؛ همچنین، آموزش‌های مستمر در زمینه اصلاح سبک زندگی، ترویج تغذیه سالم و افزایش فعالیت بدنی، به عنوان ابزارهای پیشگیری از بیماری‌ها به مردم آموزش داده می‌شود.
میرادی در پایان تصریح کرد: ارائه خدمات تکمیلی نظیر تزریقات، پانسمان و توزیع مکمل‌های غذایی برای کودکان و مادران باردار، این زنجیره خدماتی را تکمیل می‌کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بر اساس ضوابط ساختار شبکه سلامت، در حال حاضر ۱۰۰ درصد نیازهای پایه بهداشتی مردم در سطح استان تحت پوشش این واحدهای بهداشتی قرار دارد که نشان‌دهنده کارآمدی این نظام در تأمین عدالت در سلامت در سطح سیستان و بلوچستان است.