اقتصاد روستایی در ایلام؛ از تولید و اشتغال تا انتظار برای حذف دلالان

خبرگزاری مهر -گروه استان‌ها: کسب و کارهای روستایی به عنوان شریان‌های حیاتی اقتصاد محلی، نه تنها تأمین‌کننده معیشت میلیون‌ها نفر در سراسر کشور هستند، بلکه نقشی بی‌بدیل در حفظ امنیت غذایی و خودکفایی ملی ایفا می‌کنند؛ چرا که روستاها با تولید محصولات کشاورزی، دامی و صنایع‌دستی، در واقع خط مقدم جبهه اقتصادی کشور محسوب می‌شوند و هرگونه رونق یا رکود در این بخش، تأثیر مستقیمی بر سفره مردم و پایداری جمعیت در این مناطق خواهد داشت.
از این رو اشتغالزایی در روستاها فراتر از یک راهکار اقتصادی و یک ضرورت اجتماعی برای جلوگیری از مهاجرت بی‌رویه به شهرها و حفظ هویت فرهنگی مناطق مختلف است؛ زیرا وقتی یک تولیدکننده روستایی بتواند با فروش محصول خود درآمد پایدار و مناسبی کسب کند، نه تنها خود در زادگاهش ماندگار می‌شود، بلکه زمینه اشتغال دیگران را نیز فراهم کرده و چرخه‌ای از رونق و آبادانی را به راه می‌اندازد که در نهایت به کاهش آسیب‌های اجتماعی و توزیع متوازن جمعیت در سطح کشور منجر می‌گردد.
در چنین شرایطی یکی از مهم‌ترین موانعی که همواره بر سر راه تولیدکنندگان روستایی قرار داشته، وجود واسطه‌های متعدد در زنجیره توزیع است که با فاصله انداختن میان تولید و مصرف، بخش قابل توجهی از سود حاصل از فروش محصولات را به خود اختصاص می‌دهند و اینگونه هم تولیدکننده را از سود عادلانه محروم و هم مصرف‌کننده را ناچار به پرداخت قیمتی بالاتر می‌کنند.
در حالی که حذف این واسطه‌ها می‌تواند معادله اقتصاد روستا را دگرگون سازد و سود عادلانه را به جیب زحمتکشان واقعی این عرصه سرازیر کند.
بدین ترتیب ایجاد بازارهای مستقیم فروش که تولیدکننده را بی‌واسطه به مصرف‌کننده متصل کند، علاوه بر افزایش درآمد روستاییان، قدرت رقابت محصولات محلی را در بازار بهبود می‌بخشد و انگیزه تولیدکننده را برای افزایش کیفیت و کمیت محصولاتش چند برابر می‌کند؛ چرا که کشاورز یا دامداری که از فروش محصول خود اطمینان داشته باشد و سود عادلانه‌ای دریافت کند، با انرژی بیشتری به کار خود ادامه می‌دهد و اینگونه چرخه‌ای مثبت از تولید تا مصرف شکل می‌گیرد که در نهایت به نفع کل اقتصاد کشور تمام خواهد شد.
توسعه هوشمند تولید روستایی در ایلام
مدیرکل تعاون روستایی استان ایلام، در گفتگو با خبرنگار مهر مهر از آغاز فصلی نو در اقتصاد روستایی استان خبر داد و گفت: راه‌اندازی ۱۲ روستابازار در نقاط مختلف ایلام و تقویت زنجیره‌های تولید و عرضه، بخشی از سیاست جامع دولت در جهت توانمندسازی جامعه روستایی و کاهش فاصله تولید تا مصرف است.
فتح الله اسکندری با بیان اینکه هدف بنیادین از ایجاد روستابازارها، حذف واسطه‌های غیرضروری و برقراری ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان است، افزود: در این بازارها محصولات کشاورزی تازه، فرآورده‌های دامی، صنایع‌دستی، و کالاهای اساسی یارانه‌ای به صورت مستقیم عرضه می‌شود.
این مدل اقتصادی علاوه بر ایجاد عدالت در زنجیره توزیع، باعث افزایش درآمدند روستاییان، کاهش قیمت تمام‌شده برای مصرف‌کنندگان و رشد اعتماد عمومی به محصولات بومی شده است.
وی با اشاره به ظرفیت بالای بخش تعاون اظهار داشت: در حال حاضر شبکه تعاون روستایی استان ایلام شامل ۳۵ شرکت تعاونی روستایی، ۷ شرکت تعاونی زنان، ۱۲۵ شرکت تعاونی کشاورزی، ۱۰ اتحادیه تخصصی، ۱۸ اتحادیه صنفی کشاورزی و ۱۲ انجمن خبرگان کشاورزی است که مجموعاً شالوده‌ای قدرتمند برای توسعه اقتصادی روستاها محسوب می‌شود.
وی ادامه داد: این مجموعه با محوریت حمایت از روستاییان، عشایر و دامداران، در زمینه‌های مختلف از جمله خرید تضمینی محصولات، توزیع نهاده‌ها و سموم کشاورزی، تأمین بذرهای اصلاح‌شده، اجرای طرح‌های عمرانی و توزیع آرد و سوخت نقش‌آفرینی دارد.
مدیرکل تعاون روستایی ایلام در ادامه با اشاره به اهمیت توسعه کشت‌های بومی و اشتغال‌های خرد گفت: ایلام به واسطه تنوع اقلیمی، ظرفیت فوق‌العاده‌ای در تولید محصولات خاص دارد.
از جمله کشت گل نرگس در منطقه خوشادول شوهان شهرستان ملکشاهی که هر ساله با برداشت بیش از ۲۰ هزار شاخه، درآمد قابل توجهی برای خانوارهای روستایی ایجاد می‌کند.
وی گفت: گل نرگس ایلام، با عطر دل‌انگیز و کیفیت ممتاز، اکنون به بازارهای تهران، اصفهان و آذربایجان صادر می‌شود و به یک برند شناخته‌شده در کشور تبدیل شده است.
وی افزود: ایلام در مسیر توسعه کشاورزی پایدار از الگوهای سازگار با محیط‌زیست بهره می‌گیرد.
توسعه کشت‌های مقاوم به خشکی همچون انگور و زیتون در شهرستان دره‌شهر نیز از اقدامات شاخص است.
وی اضافه کرد: عملیات چاله‌کنی و آماده‌سازی بیش از ۱۱ هکتار اراضی با رعایت اصول فنی انجام شده و فاز بعدی کاشت نهال‌های مقاوم در دست اجراست که می‌تواند به افزایش تولید، کاهش فرسایش خاک، صرفه‌جویی در مصرف آب و ایجاد اشتغال پایدار منجر شود
اسکندری همچنین به اهمیت توسعه دامپروری و آموزش‌های اصولی اشاره کرد و گفت: در استان ایلام، دوره‌های متعددی برای آموزش پرورش مرغ بومی و زنبور عسل برگزار شده است تا بانوان و جوانان روستایی با روش‌های نوین تولید آشنا شوند.
وی عنوان کرد: این دوره‌ها با همکاری مراکز تحقیقات کشاورزی و کارشناسان خبره برگزار می‌شود و هدف آن ارتقای مهارت، تقویت اقتصاد خانوار و گسترش تولیدات کوچک‌مقیاس خانگی است؛ اقدامی که نقش مستقیم در افزایش سطح خودکفایی غذایی و رشد امنیت اقتصادی روستاها دارد.
مدیرکل تعاون روستایی استان ایلام خاطرنشان کرد: تحقق توسعه پایدار در روستاهای ایلام تنها با نگاه جامع و پیوسته ممکن است؛ از آموزش و تأمین زیرساخت تا بازاریابی و برندسازی منطقه‌ای.
وی اضافه کرد: امروز در ایلام، همه حلقه‌های زنجیره تولید و فروش در حال فعال شدن اسا،از کشاورزی و دامداری تا صنایع‌دستی و خدمات روستای و ایجاد روستابازارها حلقه نهایی این زنجیره خواهد بود که تولید روستایی را مستقیماً به دست مصرف‌کننده، بدون واسطه، می‌رساند.
اسکندری از روستاییان، بهره‌برداران و زنان فعال در این حوزه قدردانی کرد و گفت: ایلام، به برکت تلاش همین مردم، در حال تبدیل شدن به یکی از استان‌های پیشرو در اقتصاد روستایی کشور است؛ استانی که الگوی همزیستی توسعه و طبیعت را به نمایش گذاشته و مسیر آینده آن بر پایه دانش، تعاون و پایداری بنا شده است.
ایجاد بیش از ۲ هزار فرصت شغلی برای روستاییان ایلام در سال جاری
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) استان ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر، از ایجاد ۲ هزار و ۱۰۰ فرصت شغلی برای مددجویان روستایی این نهاد در سال جاری خبر داد و اظهار داشت: این مشاغل در حوزه‌های دامپروری، کشاورزی، صنایع دستی و خدمات ایجاد شده است.
ناصر مرادی پویانی با اشاره به اینکه توانمندسازی اقتصادی روستاییان یکی از اولویت‌های اصلی کمیته امداد است، افزود: برای ایجاد این مشاغل بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال تسهیلات قرض‌الحسنه از محل اعتبارات اشتغالزایی کمیته امداد و همکاری بانک‌های عامل هزینه شده است.
مرادی پویانی با بیان اینکه بیش از ۶۰ درصد جمعیت تحت پوشش کمیته امداد در مناطق روستایی استان ساکن هستند، تصریح کرد: ایجاد اشتغال پایدار در روستاها علاوه بر تأمین معیشت خانواده‌ها، نقش مهمی در جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها و کاهش آسیب‌های اجتماعی دارد.
مدیرکل کمیته امداد استان ایلام ادامه داد: در کنار ایجاد مشاغل جدید، طرح‌های نظارت و پشتیبانی از مشاغل ایجاد شده نیز به صورت مستمر در حال اجراست تا ضمن رفع مشکلات احتمالی، پایداری اشتغال مددجویان تضمین شود.
وی یادآور شد: در سال گذشته نیز یک هزار و ۸۰۰ فرصت شغلی برای مددجویان روستایی استان ایجاد شده بود که با نظارت‌های مستمر، بیش از ۸۵ درصد این مشاغل همچنان پایدار و فعال هستند.
اشتغال روستایی در استان ایلام فراتر از یک راهکار معیشتی و سرمایه‌گذاری برای آینده‌ای پایدار است؛ زیرا هر فرصت شغلی در روستاها علاوه بر تأمین معیشت خانواده‌ها، از مهاجرت نیروی جوان جلوگیری کرده و چرخه رونق تولید و شکوفایی ظرفیت‌های بومی را به حرکت درمی‌آورد.
از این رو حمایت نهادهایی مانند کمیته امداد، جهاد کشاورزی و تعاون روستایی از مشاغل خرد، صنایع تبدیلی و بازارهای مستقیم فروش، می‌تواند اقتصاد روستاهای ایلام را از وضعیت معیشتی به سطحی از تولید و رقابت ارتقا دهد.