کارکرد دوگانه حضور گروسی در ژنو؛ از تسهیل توافق تا مهار ارجاع پرونده به شورای امنیت

یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به تحولات پیش‌رو اظهار کرد: در هفته‌های آینده نشست شورای حکام آژانس برگزار خواهد شد و به احتمال زیاد پرونده ایران در دستور کار این شورا قرار می‌گیرد.
این احتمال وجود دارد که قطعنامه‌ای صادر شود و حتی بار دیگر موضوع عدم پایبندی ایران به شورای امنیت ارجاع داده شود.
در چنین شرایطی، ایران انگیزه دارد از طریق همکاری با آژانس مانع از طی شدن این مسیر شود.
بنابراین حضور گروسی دو کارکرد اصلی دارد؛ نخست کمک به افزایش امکان دستیابی به توافق و دوم فراهم کردن زمینه همکاری مجدد میان ایران و آژانس.
کد خبر: 762839 | ۱۴۰۴/۱۲/۰۶ ۱۶:۰۰:۰۰
لیلا پایدار- رحمن قهرمانپور کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار اعتمادآنلاین ارزیابی خود را از حضور رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو تشریح کرد.
وی با اشاره به اینکه حضور مدیرکل آژانس در مذاکرات هسته‌ای امر تازه‌ای نیست، گفت: این موضوع در گذشته نیز سابقه داشته است.
در جریان برجام، «یوکیا آمانو» نقش مهمی در حل‌وفصل پرونده موسوم به «پی‌ام‌دی» یا مسائل نظامی احتمالی ایفا کرد و پیش از او نیز «محمد البرادعی» مدیرکل وقت آژانس تلاش می‌کرد در مذاکرات راه‌حل‌هایی برای اختلافات موجود پیدا کند.
از این‌رو حضور آقای رافائل گروسی پدیده جدیدی محسوب نمی‌شود.
قهرمانپور افزود: برخی رسانه‌ها گزارش داده‌اند که پیشنهاد «غنی‌سازی نمادین» از سوی مدیرکل آژانس مطرح شده است تا زمینه دستیابی دو طرف به توافق فراهم شود.
طبیعتاً ایشان در صورتی که چنین پیشنهادی ارائه کرده باشد، ترجیح می‌دهد در مذاکرات حضور داشته باشد تا از نزدیک ببیند آیا امکان رسیدن به یک راه‌حل وجود دارد یا خیر.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به تحولات پیش‌رو اظهار کرد: در هفته‌های آینده نشست شورای حکام آژانس برگزار خواهد شد و به احتمال زیاد پرونده ایران در دستور کار این شورا قرار می‌گیرد.
این احتمال وجود دارد که قطعنامه‌ای صادر شود و حتی بار دیگر موضوع عدم پایبندی ایران به شورای امنیت ارجاع داده شود.
در چنین شرایطی، ایران انگیزه دارد از طریق همکاری با آژانس مانع از طی شدن این مسیر شود.
بنابراین حضور گروسی دو کارکرد اصلی دارد؛ نخست کمک به افزایش امکان دستیابی به توافق و دوم فراهم کردن زمینه همکاری مجدد میان ایران و آژانس.
وی در ادامه، با اشاره به چشم‌انداز مذاکرات گفت: واقعیت این است که خوش‌بینی نسبت به نتیجه‌بخش بودن گفت‌وگوها در سطح محدودی قرار دارد.
به‌ویژه آنکه آمریکا طی هفته‌های اخیر حجم قابل توجهی از سلاح‌ها و تجهیزات نظامی خود را به منطقه منتقل و در پیرامون ایران مستقر کرده است.
در چنین فضایی، واشنگتن احساس می‌کند در موقعیت برتر قرار دارد و نیازی به امتیازدهی نمی‌بیند؛ مسئله‌ای که دستیابی به توافق را دشوارتر می‌کند.
قهرمانپور تصریح کرد: آمریکا تمایلی به عقب‌نشینی از خواسته‌های خود ندارد و برخلاف دوره‌های پیشین، این تصور را دارد که به دلیل استقرار نیروهای نظامی در نزدیکی ایران، ضرورتی برای ارائه امتیاز وجود ندارد.
در مقابل، ایران نیز بارها اعلام کرده حاضر نیست حداکثر امتیازات یا همه خواسته‌های مورد نظر دونالد ترامپ را بپذیرد.
از همین رو، نگاه محتاطانه نسبت به آینده مذاکرات همچنان پابرجاست.
این کارشناس مسائل بین‌الملل در بخش دیگری از سخنان خود، به گزارش نیویورک‌تایمز درباره احتمال «حمله محدود» اشاره کرد و گفت: بر اساس گزارش این روزنامه، در جلسه‌ای که هفته گذشته در اتاق وضعیت کاخ سفید برگزار شد، پنتاگون و رئیس ستاد کل ارتش آمریکا نسبت به انجام یک حمله گسترده و فراگیر که به تغییر نظام منجر شود، تردیدهایی جدی داشتند.
به گفته ژنرال کین، احتمال موفقیت چنین عملیاتی اندک است و ریسک‌های بالایی دارد.
وی افزود: نیویورک‌تایمز بدون اشاره به منبع مشخصی گزارش داده که در همان جلسه مطرح شده است اگر حمله گسترده، همه‌جانبه و طولانی‌مدت برای تغییر رژیم امکان‌پذیر نباشد، گزینه حمله کوتاه‌مدت برای کشاندن ایران به پای میز مذاکره می‌تواند در دستور کار قرار گیرد.
این ایده از همان‌جا مطرح شده است.
قهرمانپور ادامه داد: گزارشی که روز گذشته واشنگتن‌پست منتشر کرد نیز جزئیات بیشتری ارائه نمی‌دهد.
آنچه تاکنون از این پیشنهاد می‌دانیم این است که «حمله کوتاه‌مدت» به معنای کنار گذاشتن سناریوی حمله گسترده و طولانی‌مدت با هدف تغییر رژیم است؛ هرچند برخی رسانه‌ها مدعی‌اند دونالد ترامپ در صورت فراهم بودن شرایط همچنان حمله گسترده نظامی برای تغییر رژیم را ترجیح می‌دهد.