استرس منجر به اختلالات مفصل فکی و دردهای دهانی میشود
اصفهان -عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان گفت: استرسهای روانی زمینهساز بروز اختلال مفصل گیجگاهی ـ فکی و دردهای ناحیه گوش و سردردهای مزمن است.
الهه قاسم زاده حسینی در گفتگو با خبرنگار مهر، با طرح یک سناریوی بالینی اظهار کرد: بیماری ۳۰ ساله با سابقه از دست دادن شغل و ابتلا به اختلال خواب، با شکایت از درد فک، گوشدرد، سردرد و احساس سوزش دهان هنگام بیدار شدن مراجعه کرده بود که در معاینات، پوسیدگی عمیق دندانی مشاهده نشد اما سایش منتشر دندانها وجود داشت.
بیمار احساس گرفتگی بینی را هم بیان میکند.
وی افزود: با توجه به نبود ضایعات مشخص مخاطی و وجود علائم درد فکی، سایش دندانی و شکایت از صداهای مفصلی، تشخیص نزدیکتر به این علائم، اختلال مفصل گیجگاهی ـ فکی و دردهای مایوفاشیال (MPDS) است.
متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت دانشگاه، با تشریح تفاوت استرس، اضطراب و افسردگی گفت: استرس مجموعهای از واکنشهای فیزیولوژیک بدن به محرکهای بیرونی است، در حالی که اضطراب احساس مبهم نگرانی و ترس بدون منشأ مشخص بوده و افسردگی حالتی پایدار از اندوه و ناامیدی است که میتواند با اضطراب همراه باشد.
قاسمزاده حسینی، با بیان اینکه استرس از طریق فعالسازی محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ آدرنال و افزایش ترشح کورتیزول بر بدن همچنین فعال شدن مسیر آدرنالین بر پایانه های سمپاتیک و مسیر افزایش دوپایین اثر میگذارد، ادامه داد: افزایش واسطههای التهابی، تغییر در عملکرد سیستم ایمنی، افزایش حساسیت گیرندههای درد و تغییر حرکت و کشش عضلات جونده از جمله پیامدهای این فرآیندها است که میتواند به بروز دردهای فکی، سایش دندانها (براکسیسم) و حتی خشکی و سوزش دهان و بیماریهای خودایمنی با تظاهرات دهانی منجر شود.
وی براکسیسم را از شایعترین پیامدهای استرس دانست و تصریح کرد: فشردن یا ساییدن غیرارادی دندانها بهویژه در خواب، به مرور موجب سایش دندانی، درد عضلات جونده، صداهای مفصلی و حتی قفلشدگی مکرر فک، صدای وزوز گوش و درد ناحیه ی سر و چشم میشود و در برخی موارد بیماران ابتدا به متخصصان گوش و حلق و بینی یا مغز و اعصاب مراجعه میکنند.
این متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت، همچنین به تأثیر استرس بر بافتهای نرم دهان اشاره کرد و گفت: بروز زخمهای آفتی، تشدید تبخالهای عودکننده، خشکی دهان، بیماریهای خودایمنی وزیکولوبلوز مانند لیکن پلان و ...
و در مواردی سندرم سوزش دهان و جویدن مخاطی عادتی از دیگر پیامدهای استرسهای کنترلنشده است.
وی تأکید کرد: در بسیاری از این بیماران، درمان تنها به مداخلات دندانپزشکی محدود نمیشود و رویکرد چندرشتهای شامل مشاوره روانشناسی، اصلاح سبک زندگی، کنترل عادات دهانی و پیگیری منظم (فالوآپ) ضروری است.
قاسمزاده حسینی خاطرنشان کرد: هر زخمی که بیش از دو هفته در دهان باقی بماند باید توسط دندانپزشک بررسی شود و بیماران نباید با خوددرمانی یا مصرف خودسرانه دهانشویهها، روند تشخیص را به تأخیر بیندازند.
وی با تأکید بر اهمیت ارتباط مؤثر پزشک و بیمار گفت: ایجاد حس آرامش و اعتماد در محیط درمان میتواند به کاهش اضطراب بیماران کمک کرده و روند درمان را تسهیل کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان تصریح کرد: توجه به سلامت روان در کنار سلامت جسم، نقش مهمی در پیشگیری از بسیاری از بیماریهای دهان و فک دارد و کنترل استرس، گامی اساسی در حفظ سلامت دهان و دندان محسوب میشود