معمای سفر مقام ارشد ترکمنستان به آمریکا؛ دیدار پنهانی با ترامپ؟

به گزارش مشرق، بر اساس گزارش‌های منتشر شده در رسانه‌های غربی، «قربانقلی بردی‌محمداف»، رئیس‌جمهور پیشین ترکمنستان و رئیس کنونی شورای مصلحت خلق (بالاترین نهاد عالی نمایندگی و تصمیم‌گیری در ساختار سیاسی این کشور)، از تاریخ شانزدهم تا هجدهم ماه فوریه سال جاری میلادی، در سفری مرموز و پرحاشیه به ایالت فلوریدا در خاک آمریکا سفر کرده است.
این سفر در شرایطی انجام شده که تحولات منطقه‌ای و رقابت قدرت‌های بزرگ در اوراسیا در مقطع حساسی قرار دارد و حضور یک مقام عالی‌رتبه از آسیای مرکزی در خاک آمریکا، آن هم با چنین سطح از پنهان‌کاری، توجه بسیاری از ناظران سیاسی و کارشناسان مسائل بین‌الملل را به خود جلب کرده است.
سکوت رسانه‌های دولتی و ابهامات یک سفر
همانند بسیاری از رویدادهای مرتبط با مقامات عالی‌رتبه در عشق‌آباد، رسانه‌های دولتی ترکمنستان در قبال این سفر نیز رویه سکوت و مدیریت قطره‌چکانی اطلاعات را در پیش گرفتند.
دستگاه رسانه‌ای و مطبوعاتی دولت ترکمنستان از ارائه هرگونه جزئیات درباره برنامه‌های کاری، اهداف و دیدارهای احتمالی این مقام ارشد خودداری کرده و پوشش خبری این رویداد مهم دیپلماتیک را تنها به انتشار یک گزارش بسیار کوتاه، کلی و بدون محتوای مشخص محدود ساخت.
این رویکرد پنهان‌کارانه، موجی از گمانه‌زنی‌ها را در محافل خبری درباره ماهیت واقعی این سفر به راه انداخته است و بسیاری معتقدند که اهداف پشت پرده‌ای در این ماموریت وجود دارد که مقامات عشق‌آباد تمایلی به افشای آن ندارند.
حواشی پروازی؛ از نقص فنی تا اعزام هواپیمای دوم
بر اساس اطلاعات به دست آمده از منابع هوانوردی و رسانه‌های محلی، بردی‌محمداف سوار بر یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ متعلق به ناوگان تشریفاتی دولت ترکمنستان (با شماره ثبت و شناسه پروازی EZ-A۷۸۰) وارد فرودگاه بین‌المللی «فورت لادردیل-هالیوود» در ایالت فلوریدا شد.
با این حال، ورود این هواپیما بدون حاشیه نبود؛ خبرنگاران محلی حاضر در منطقه و ناظران ترافیک هوایی گزارش دادند که تثبیت‌کننده افقی این هواپیما احتمالاً دچار آسیب‌دیدگی و نقص فنی شده است.
این هواپیمای مسافربری پهن‌پیکر که با رنگ‌آمیزی نمادین سبز و سفید دولت ترکمنستان متمایز شده بود، به دلیل همین مشکلات فنی احتمالی، برای چندین روز متوالی در پارکینگ فرودگاه آمریکایی زمین‌گیر شد و نتوانست به پرواز درآید.
در پی این اتفاق، در یک اقدام قابل توجه، یک فروند هواپیمای دولتی دیگر از نوع بوئینگ ۷۳۷ (با شماره ثبت EZ-A۷۰۰) مستقیماً از مبدأ عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان، به پرواز درآمد.
این هواپیما پس از یک توقف کوتاه در شهر گلاسکو در اسکاتلند به منظور سوخت‌گیری مجدد، مسیر طولانی خود را به سمت فلوریدا ادامه داد.
به نظر می‌رسد هدف از اعزام این هواپیما، جایگزینی و بازگرداندن این مقام ارشد و هیئت همراه وی بوده است.
پس از یک توقف بسیار کوتاه در فلوریدا، این بوئینگ ۷۳۷ مسیر بازگشت به سمت ترکمنستان را در پیش گرفت و در مسیر برگشت نیز برای انجام سوخت‌گیری، توقف دیگری در شهر مونیخ آلمان داشت.
طمع آمریکا برای نفوذ در آسیای مرکزی
در همین ارتباط، «آرون روزن»، رئیس شورای امور جهانی میامی، در تحلیل این رویداد خاطرنشان کرد که سفر این مقام ارشد ترکمنستانی، با تشدید تلاش‌ها و تجدید توجه آمریکا به منطقه استراتژیک آسیای مرکزی هم‌زمان شده است.
واشنگتن در سال‌های اخیر همواره تلاش کرده است تا جای پای خود را در این منطقه حساس محکم کند.
به گفته روزن، منطقه آسیای مرکزی به دلیل برخورداری از منابع عظیم و غنی انرژی به ویژه گاز طبیعی، موقعیت ژئوپلیتیکی بی‌نظیر در همسایگی رقبا و همچنین ملاحظات پیچیده امنیتی، از اهمیت راهبردی بالایی برای سیاستمداران در آمریکا برخوردار است.
این تحلیلگر آمریکایی همچنین به بیانیه‌های اخیر صادر شده از سوی نهادهای دیپلماتیک و وزارت امور خارجه ترکمنستان اشاره کرد که در آن‌ها بر اهمیت تداوم گفت‌وگو با واشنگتن به منظور توسعه روابط دوجانبه سازنده تاکید شده بود.
این مواضع نشان می‌دهد که آمریکا با بهره‌گیری از دیپلماسی انرژی، در تلاش است تا کشورهای این منطقه را به تدریج در مدار منافع واشنگتن قرار دهد.
هم‌زمانی معنادار با حضور ترامپ در مارالاگو
یکی از جنجالی‌ترین و مهم‌ترین ابعاد این سفر که به شدت مورد توجه رسانه‌های آمریکایی قرار گرفت، هم‌زمانی حضور بردی‌محمداف در فلوریدا با تعطیلات پایان هفته «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، در اقامتگاه شخصی‌اش در «مارالاگو» بود.
نکته حائز اهمیت این است که این اقامتگاه مجلل، تنها در فاصله حدود ۴۵ دقیقه رانندگی از فرودگاه بین‌المللی فورت لادردیل-هالیوود قرار دارد؛ همان فرودگاهی که هواپیمای حامل مقام ارشد ترکمنستانی در آن به زمین نشسته بود.
تصاویر و ویدئوهای منتشر شده توسط شبکه خبری محلی «لوکال ۱۰ نیوز» (Local ۱۰ News) نشان‌دهنده استقرار تدابیر شدید امنیتی در اطراف فرودگاه بود.
در این تصاویر، لحظه سوار شدن یک مسافر بسیار ویژه و مقامات عالی‌رتبه به هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ پیش از ترک فرودگاه ثبت شده است.
این پرواز پس از چند روز توقف پرحاشیه، سرانجام خاک فلوریدا را ترک کرد.
این هم‌زمانی مکانی و زمانی، شایعاتی را درباره احتمال برگزاری یک نشست محرمانه میان این چهره قدرتمند آسیای مرکزی و مقامات ارشد آمریکایی، به ویژه شخص ترامپ، تقویت کرده است.
پنهان‌کاری مقامات عشق‌آباد
تا به این لحظه، مقامات رسمی و دستگاه دیپلماسی ترکمنستان هیچ‌گونه اطلاعات موثق و رسمی درباره اهداف واقعی و پشت پرده سفر قربانقلی بردی‌محمداف به آمریکا منتشر نکرده‌اند.
لازم به ذکر است که در حال حاضر، «سردار بردی‌محمداف»، فرزند قربانقلی بردی‌محمداف، منصب ریاست‌جمهوری ترکمنستان را بر عهده دارد، اما پدر وی به عنوان رئیس شورای مصلحت خلق، همچنان به عنوان معمار اصلی سیاست‌های کلان عشق‌آباد، به ویژه در تنظیم روابط با کشورهای غربی نظیر آمریکا، ایفای نقش می‌کند و حضور وی در خاک آمریکا با چنین شرایط مبهمی، مسلماً پیامدهای خاص خود را در معادلات ژئوپلیتیک آسیای مرکزی به دنبال خواهد داشت.