کشف کهکشانهای غبارآلود ۵۰۰ میلیون ساله؛ بازنویسی تاریخ شکلگیری کیهان
اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ جیمز وب و ALMA حدود ۷۰ کهکشان پر گرد وغبار ستاره ساز را در مرز کیهان ردیابی کردند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اسپیس، گروهی از ستارهشناسان موفق به شناسایی کهکشانهایی شدهاند که کمتر از یک میلیارد سال پس از انفجار بزرگ شکل گرفتهاند؛ کشفی که میتواند درک بشر از روند تکامل کهکشانی را دگرگون کند.
به نظر میرسد این کهکشانها سرشار از «فلزات» هستند؛ اصطلاحی که ستارهشناسان برای توصیف عناصری سنگینتر از هیدروژن و هلیوم به کار میبرند.
این در حالی است که مدلهای فعلی پیشبینی میکنند شکلگیری و توزیع این عناصر در نسلهای بعدی ستارگان رخ داده باشد.
یورگ زاوالا، پژوهشگر دانشگاه ماساچوست آمهرست، در بیانیهای اعلام کرد: «کهکشانهای پرغبار، سامانههایی عظیم با مقادیر زیادی فلزات و غبار کیهانی هستند.
این اجرام بسیار کهناند و نشان میدهند ستارگان آنها برخلاف پیشبینی مدلهای کنونی، در مراحل بسیار ابتدایی جهان شکل گرفتهاند.»
این پژوهش زمانی آغاز شد که زاوالا و همکارانش با استفاده از تلسکوپ Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA)، مجموعهای متشکل از ۶۶ آنتن رادیویی در صحرای آتاکامای شیلی، حدود ۴۰۰ کهکشان درخشان و غبارآلود را شناسایی کردند.
بررسیهای تکمیلی با بهرهگیری از James Webb Space Telescope این فهرست را به ۷۰ نامزد کهکشان غبارآلود کمنور در لبه کیهان کاهش داد؛ که بسیاری از آنها پیش از این هرگز مشاهده نشده بودند.
در مرحله بعد، پژوهشگران با ترکیب دادههای جیمز وب و ALMA تأیید کردند که برخی از این کهکشانها تنها ۵۰۰ میلیون سال پس از انفجار بزرگ شکل گرفتهاند.
این یافته نهتنها روایت موجود از تاریخ کیهانی را به چالش میکشد، بلکه ارتباط احتمالی آنها را با دو خانواده دیگر از کهکشانهای عجیب نشان میدهد: کهکشانهای بسیار درخشان و ستارهزا که در اوایل جهان کشف شدهاند، و کهکشانهای قدیمیتر و «خاموش» که دیگر ستارهای تولید نمیکنند.
زاوالا در اینباره میگوید: «گویی اکنون تصاویری از چرخه حیات این کهکشانهای نادر در اختیار داریم؛ کهکشانهای فوقدرخشان، جواناند؛ کهکشانهای خاموش در دوران پیری قرار دارند؛ و کهکشانهایی که ما یافتهایم، نمونههای جوان اما بالغ هستند.»
با این حال، برای درک دقیق ارتباط میان این سه گروه به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
اگر این ارتباط تأیید شود، نشانهای روشن خواهد بود از اینکه بخشی از دانش بشر درباره تکامل کهکشانی هنوز ناشناخته مانده و احتمالاً فرایند شکلگیری ستارگان بسیار زودتر از آنچه تاکنون تصور میشد، در کیهان آغاز شده است.