جنگ شناختی اینترنشنال علیه مردم ایران
به گزارش مشرق، یک کاربر فضای مجازی در توئیتر نوشت:
ما امروز درگیرِ یک جنگ شناختی علیه ایران هستیم که مخاطب اصلیاش فقط دولتهای غربی یا افکار عمومیِ آنها نیست، بلکه بخشهایی از جامعهی ایران است.
در این جنگ، هدف اقناع از مسیر استدلال نیست؛ هدف «مهندسی ادراک» است:
بازطراحی ذهنیت عمومی بهگونهای که مداخله خارجی نه بهعنوان تجاوز، بلکه بهعنوان «گزینهای قابل فهم» یا حتی «راه خروج» بازنمایی شود.
در این چارچوب، رسانههایی مثل ایران اینترنشنال فقط یک رسانه نیستند؛ یک «گره عملیاتی» در زنجیره تولید و توزیع معنا هستند: تولید روایت، انتخاب قاب، برجستهسازی، و تنظیم دستور کار ذهنی مخاطب
این عملیات معمولاً با ساختن یک روایتِ بنبست آغاز میشود:
القای اینکه هیچ امکان تغییر یا اصلاح داخلی وجود ندارد.
سپس با روایتِ فروپاشی ادامه پیدا میکند: اینکه کشور در مسیر غیرقابل بازگشت است و زمان رو به پایان.
و در نهایت، با عادیسازی گزینهی بیرونی کامل میشود: مداخله خارجی بهعنوان «آخرین راه»، نه یک تصمیم سیاسی پرهزینه و خونین.
نقطهی کلیدی اینجاست که این جنگ، صرفاً از طریق خبر و تحلیل پیش نمیرود، بلکه از طریق شبکههای اجتماعی و «گروههای مرجع» پیش میرود؛ یعنی همان چهرهها و کانالهایی که در ظاهر مستقلاند اما عملاً نقش تقویتکننده روایت مسلط را بازی میکنند: اینفلوئنسرها، اکانتهای شبهتحلیلگر، برخی سلبریتیها، و شبکهای از بازنشرکنندگان که پیام را از سطح رسانه به سطح «حس عمومی» منتقل میکنند.
تکنیکها هم شناختهشدهاند:
چارچوبسازی (framing) برای تعیین اینکه چه چیزی مسئله است، برجستهسازی (agenda-setting) برای کنترل اینکه مردم درباره چه چیزی فکر کنند، بمباران گزینشی خبر برای تولید حس اضطرار، دوگانهسازی اخلاقی برای بستن راه پرسشگری، و نرمالسازی تدریجیِ خشونت از طریق زبان.
در چنین فضایی، جنگ دیگر انتخاب قدرتها نیست، بلکه «واکنش طبیعی به وضعیت» معرفی میشود.
و دقیقاً همینجاست که جنگ شناختی موفق میشود: وقتی بخشی از جامعه، از شدت خستگی و ناامیدی، زبان و منطق مهاجم را بازتولید میکند و ناخواسته در مشروعیتبخشی به سناریوی حمله خارجی مشارکت میکند.
معمولاً هم جامعه زمانی متوجه میشود که دیگر دیر شده است؛ زمانی که موشکهای دشمن بر سرشهرها میبارد.
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.