بازگشت بیصدا؛ داعش اینبار پشت صفحهنمایشها
داعش بیآنکه سرزمینی در اختیار داشته باشد، اینبار در سکوت و پشت صفحهنمایشها برای جذب نیرو، تبلیغات افراطی و شستوشوی مغزی بازگشته است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ مینا عظیمی - با افول سازمان تروریستی داعش در عراق و سوریه، نبرد آن آنطور که به نظر میرسد پایان نیافته است، بلکه ابزارهای آن تغییر کردهاند.
به جای مرزهای جغرافیایی و اردوگاههای باز، فضای دیجیتال به برجستهترین عرصه فعالیت این سازمان تروریستی تبدیل شده است، جایی که پلتفرمهای اجتماعی به صفحاتی برای جذب نیرو تبدیل شده و رسانههای اجتماعی به اتاقهای دربستهای تبدیل میشوند که با پنهانکاری و حرفهایگری اداره میشوند.
به گفته تحلیلگران، جذب نیرو از طریق اینترنت دیگر یک فعالیت حاشیهای نیست، بلکه امروزه یکی از خطرناکترین تحولات سازمانهای افراطی را نشان میدهد که در فناوری راهی برای دور زدن کنترلهای امنیتی و دسترسی به گروههای جوان فرامرزی پیدا کردهاند.
مخلد حازم، تحلیلگر سیاسی، در مصاحبهای با اسپوتنیک هشدار داد که سازمان تروریستی داعش با وجود از دست دادن آنچه که به عنوان «وضعیت توانمندسازی» شناخته میشود و کاهش قابلیتهای میدانی خود در سالهای گذشته، همچنان از طریق «ابزارهای جدیدی که به فناوری و فضای دیجیتال متکی هستند» فعالیت میکند.
حازم توضیح داد که «این سازمان تروریستی افراطی، در مراحل اولیه خود، برای تبلیغ ایدههای خود و جذب جنگجویان، به ماشین رسانهای عظیم خود متکی بود و از شرایط اقتصادی و اجتماعی در برخی کشورها به ویژه در اروپا برای بازی با حاشیهنشینی، بیکاری و بیگانگی فکری سوءاستفاده میکرد.»
او اشاره کرد که «مکانیسم جذب نیرو پیش از این بر اساس وفاداری عمومی و حضور میدانی در مناطق تحت کنترل این سازمان بود، جایی که درگیری مستقیم بود و فعالیتها نسبتا آشکار بودند.
با این حال، پس از از دست دادن قلمرو و تواناییها، این سازمان به الگوی کاری متفاوتی مبتنی بر جذب الکترونیکی از طریق اینترنت و پلتفرمهای رسانههای اجتماعی روی آورده است.»
به گفته حازم، «این سازمان از تکنیکهای مدرن برای ارتباطات مخفی و جذب اعضای جدید استفاده میکند، گروههای جوان را از طریق گفتمان تبلیغاتی جدید هدف قرار میدهد و سپس آنها را در معرض فرآیندهای «شستشوی مغزی» سیستماتیک قرار میدهد که شامل مطالب فکری افراطی و دورههای مجازی در زمینههای مختلف است.»
وی ادامه داد: «تحول دیجیتالی در فعالیتهای این سازمان، یک چالش امنیتی پیچیده را ایجاد میکند، زیرا این رویارویی دیگر به بُعد نظامی محدود نمیشود، بلکه اکنون نیازمند استراتژیهای فنی و اطلاعاتی پیشرفته و همچنین پرداختن به علل اجتماعی و اقتصادی است که این سازمان در تبلیغات خود از آنها بهره میبرد.»
او در پایان گفت: «جنگ علیه تروریسم وارد مرحله جدیدی شده است، یعنی فضای مجازی، که هماهنگی بینالمللی گستردهتری را برای پیگیری منابع مالی و بسترهای تبلیغاتی و افزایش آگاهی اجتماعی برای مقابله با لفاظیهای افراطی میطلبد.»
شایان ذکر است که در دسامبر ۲۰۱۷، دولت عراق از بازپسگیری کامل سرزمینهایی که پس از تصرف شهر موصل در ژوئن ۲۰۱۴ توسط سازمان تروریستی داعش، تحت کنترل این گروه بود، خبر داد.
در همین راستا محمد علاوی، وزیر سابق عراق، نسبت به خطرات جاری مرتبط با پرونده زندانیان داعشی هشدار داد و تاکید کرد که «هرگونه تصمیمی در رابطه با انتقال زندانیان اگر با احتیاط شدید اتخاذ نشود، میتواند پیامدهای امنیتی پیچیدهای داشته باشد.»
علاوی در مصاحبه با اسپوتنیک افزود: «این پرونده هنوز خطرات بزرگی را به همراه دارد و حوادث فرار قبلی از برخی بازداشتگاهها نشاندهنده بزرگی چالشهای موجود است و لزوم رسیدگی به این موضوع را با نهایت توجه و کنترل تأیید میکند.»
علاوی بر «اهمیت تدوین برنامههای دقیق و سنجیده برای هرگونه فرآیند انتقال احتمالی، ضمن افزایش هماهنگی بین طرفهای ذیربط، به منظور جلوگیری از هرگونه پیامدی که ممکن است بر ثبات عمومی تأثیر بگذارد» تأکید کرد و اظهار داشت که «با در نظر گرفتن تجربیات قبلی و پیامدهای آنها، این پرونده نیاز به رویکردی حرفهای و به دور از بداههپردازی دارد تا امنیت ملی حفظ شود و از تکرار اشتباهات جلوگیری شود.»
شایان ذکر است که مقامات عراقی در ۲۱ ژانویه اعلام کردند که اولین گروه از اعضای داعش را که از خاک سوریه آمده بودند، شامل ۱۵۰ زندانی، به عنوان بخشی از یک طرح گستردهتر که شامل انتقال حدود ۷۰۰۰ زندانی از این سازمان به عراق میشود، پذیرفتهاند.
منبع: اسپوتنیک
