جهش تجارت در مرزهای شرقی؛ خراسان جنوبی موتور صادرات و ترانزیت کشور
بیرجند- عملکرد نهماهه گمرکات خراسان جنوبی از رشد همزمان صادرات، واردات و ترانزیت خبر میدهد؛ مرز ماهیرود به شریان اصلی تجارت ایران و افغانستان بدل شده است.
خبرگزاری مهر؛ گروه استان ها: فاطمه زیراچی؛ خراسان جنوبی، استانی مرزی با مزیتهای ژئواکونومیک، سالهاست که در معادلات تجارت خارجی کشور نقشی کمتر دیدهشده اما تعیینکننده ایفا میکند.
گمرکات این استان، بهویژه گمرک مرزی ماهیرود، در سالهای اخیر به یکی از شریانهای اصلی صادرات، واردات و ترانزیت کالا در شرق کشور تبدیل شدهاند؛ مسیری که نهتنها پیونددهنده اقتصاد ایران با افغانستان، بلکه حلقهای مؤثر در زنجیره تأمین منطقهای به شمار میرود.
بررسی عملکرد گمرکات خراسان جنوبی در نه ماهه سال ۱۴۰۴، تصویری روشن از این ظرفیت راهبردی ارائه میدهد.
آمارهای رسمی نشان میدهد که تجارت خارجی استان در این بازه زمانی روندی رو به رشد را تجربه کرده است.
افزایش همزمان ارزش و وزن صادرات، رشد چشمگیر واردات قطعی و جهش کمسابقه ترانزیت مبدأ و مقصد، بیانگر فعالتر شدن مرزها، تنوع اقلام تجاری و تقویت نقش خراسان جنوبی در شبکه مبادلات کالا است.
این تحولات، از یک سو نشاندهنده افزایش تقاضا در بازارهای هدف و از سوی دیگر، حاصل بهبود فرآیندهای گمرکی و بهرهگیری مؤثرتر از ظرفیتهای مرزی استان است.
عددها در مرز چه می گویند؟
محمد کوهگرد، مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی در گفتگو با خبرنگار مهر، از رشد قابل توجه شاخصهای صادراتی، وارداتی و ترانزیتی استان در نه ماهه سال ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: مجموع کالای صادراتی و خروجی از طریق گمرکات استان از ابتدای امسال تا پایان آذرماه، از نظر ارزشی به ۷۳۹ میلیون و ۷۳ هزار و ۱۱۸ دلار و از نظر وزنی به ۲ میلیون و ۵۳۴ هزار و ۴۵ تن رسیده است که این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل، از لحاظ ارزش ۸ درصد و از نظر وزن ۱۷ درصد افزایش داشته است.
کوهگرد با اشاره به عملکرد صادرات قطعی گمرکات استان افزود: در این مدت، از طریق گمرکات بیرجند، ماهیرود و گمرک مستقر در بازارچه مرزی ماهیرود، ۷ هزار و ۱۶۴ اظهارنامه صادراتی به ثبت رسیده که ارزش آن بالغ بر ۴۰۳ میلیون و ۱۸۹ هزار و ۸۶۴ دلار و وزن آن بیش از یک میلیون و ۸۴۰ هزار و ۲۱۸ تن بوده است.
وی ادامه داد: این میزان صادرات قطعی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی ۹۲ درصد و از نظر وزنی ۶۵ درصد افزایش را نشان میدهد که بیانگر پویایی و ظرفیت بالای صادراتی استان خراسان جنوبی است.
عمده اقلام و مقاصد صادراتی استان
مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی با بیان اینکه تنوع کالاهای صادراتی استان در حال افزایش است، اظهار کرد: عمده اقلام صادرات قطعی در این مدت شامل انواع شمش آهن، انواع ورق، سیمان، گازوئیل، هیدروکربن، مصنوعات پلاستیکی، محصولات کشاورزی، تخممرغ و انواع کفش بوده است.
کوهگرد گفت: این کالاها عمدتاً به کشورهای افغانستان، پاکستان، عراق، ترکیه و چین صادر شده که نشاندهنده نقش مهم گمرکات استان در توسعه تجارت خارجی و ارتباط با بازارهای منطقهای و فرامنطقهای است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به صادرات ماده ۱۱۶ اشاره کرد و افزود: کالاهای اظهارشده در سایر گمرکات کشور که خروج آنها از طریق گمرک ماهیرود و گمرک مستقر در بازارچه مرزی استان انجام شده، دارای پروانههایی به ارزش ۳۳۵ میلیون و ۸۸۳ هزار و ۲۵۴ دلار و وزن بیش از ۶۹۳ هزار و ۸۲۸ تن بوده است.
مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی تصریح کرد: این بخش از صادرات نسبت به مدت مشابه سال قبل، از نظر ارزش ۲۹ درصد کاهش و از نظر وزن ۳۴ درصد کاهش داشته است.
به گفته وی، عمده اقلام خروجی ماده ۱۱۶ شامل هیدروکربن، روغن موتور، قیر، مواد شیمیایی، مصنوعات پلاستیکی، انواع فرش و موکت، تخممرغ، انواع کاشی و سرامیک، انواع ورق و شمش و آهنآلات و انواع ظروف شیشهای بوده است.
رشد چشمگیر واردات قطعی
کوهگرد در ادامه با اشاره به وضعیت واردات استان گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون، ۵۳۵ اظهارنامه وارداتی در گمرکات خراسان جنوبی به ثبت رسیده که ارزش آن ۱۰ میلیون و ۶۱۸ هزار و ۲۹۴ دلار و وزن آن ۵ هزار و ۳۵۸ تن بوده است.
وی افزود: این میزان واردات نسبت به مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزش ۱۰۴ درصد و از نظر وزن ۱۷۴ درصد افزایش داشته که نشاندهنده رشد فعالیتهای اقتصادی و نیازهای تولیدی استان است.
مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: عمده اقلام وارداتی شامل برنج، لوازم و قطعات ماشینآلات معدنی، پنل خورشیدی، خشکبار، اجزا و قطعات بیل مکانیکی، سنگ تاک، انواع بذر، مته، چای و هواپیمای فوق سبک بوده که از کشورهای افغانستان، ترکیه، پاکستان، چین و لهستان وارد استان شده است.
افزایش ترانزیت مقصد و مبدأ
کوهگرد با اشاره به جایگاه راهبردی گمرک ماهیرود در حوزه ترانزیت افزود: در نه ماهه امسال، ۲۷ هزار و ۵۱۱ دستگاه کامیون در قالب ترانزیت مقصد، با ارزشی بالغ بر یک میلیارد و ۱۶۵ میلیون و ۸۱۳ هزار و ۲۰۵ دلار و وزن ۷۱۵ هزار و ۱۹۰ تن از طریق گمرک ماهیرود به کشور افغانستان ترانزیت شده است.
وی ادامه داد: اقلام ترانزیتی مقصد شامل پارچه، شکر، روغن و مواد خوراکی، کنجاله سویا، نوشابه انرژیزا، فوفل، آرد، تایر مستعمل و کود شیمیایی بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، از نظر تعداد کامیون ۲۵ درصد، از نظر ارزش ۱۸ درصد و از نظر وزن ۲۶ درصد افزایش داشته است.
مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی همچنین به رشد کمسابقه ترانزیت مبدأ اشاره کرد و گفت: در این مدت، ۷۳۸ دستگاه کامیون با ارزش ۶۱ میلیون و ۸۰۵ هزار و ۹۲۰ دلار و وزن ۱۹ هزار و ۱۴۹ تن کالا از کشور افغانستان، از طریق گمرک ماهیرود به سایر نقاط کشور ترانزیت شده است.
وی افزود: اقلام ترانزیت مبدأ شامل انجیر خشک، زردآلوی خشک، مغز گردو، تجهیزات آزمایشگاهی، زیره سیاه، سیر، خودروی تویوتا، ژنراتور و کشمش سیاه بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، از نظر تعداد کامیون ۳۸۹ درصد، از نظر ارزش یک هزار و ۴۸۰ درصد و از نظر وزن ۳۹۱ درصد افزایش را نشان میدهد.
تسهیل تشریفات گمرکی
کوهگرد در پایان با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه امنیت و تسهیل تجارت گفت: طی ماههای اخیر، مقاومسازی دربهای ورودی ساختمان کشیک، افزایش حضور و نظارت پرسنل حراست، افزایش تعداد نفرات و کشیک یگان حفاظت، پایش مستمر تصاویر دوربینها، اعمال کنترلهای لازم و افزایش تعداد نفرات در دستگاههای ایکسری گمرک مرزی ماهیرود انجام شده است.
وی تأکید کرد: تشریفات گمرکی کالاها، بهویژه کالاهای اساسی، همانند گذشته با ارائه تسهیلات لازم و در چارچوب ضوابط قانونی در حال انجام است و گمرکات استان تمام توان خود را برای تسهیل تجارت، حمایت از تولید و تأمین امنیت مرزها به کار گرفتهاند.
با این روند، گمرکات خراسان جنوبی نه تنها به یک مسیر عبور کالا بلکه به یک موتور محرک اقتصاد شرق کشور تبدیل شدهاند.
رشد همزمان صادرات، واردات و ترانزیت، افزایش تنوع اقلام تجاری و تقویت امنیت مرزی، تصویر تازهای از ظرفیتهای اقتصادی استان ارائه کرده است.
کارشناسان معتقدند استمرار این روند، میتواند خراسان جنوبی را به نقطه ثقل تجارت مرزی و لجستیک منطقهای بدل کند و سهم استان در شبکه اقتصادی کشور را بیش از پیش ارتقا دهد.
در نهایت، تجربه نه ماهه سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که مرز، فراتر از مرزبندی جغرافیایی، به یک شاخص کلیدی توسعه اقتصادی تبدیل شده است
