راهکار حل بحران‌های اجتماعی دهه اخیر در کشور

به گزارش خبرگزاری مهر، نشست تخصصی «حلقه های میانی و ارتقاء سرمایه اجتماعی شهری؛ درس آموخته های طرح من شهردارم» امروز با حضور علی شمسی پور رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، عبدالمطهر محمدخانی سخنگوی شهرداری تهران، میثم مهدیار عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و محمود عرب اسماعیلی رئیس گروه مطالعات فرهنگی مرکز مطالعات برگزار شد.
طرح «من شهردارم» پشتوانه علمی و مطالعاتی دارد
علی شمسی پور رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در این نشست با تأکید بر اینکه حکومت بدون مردم معنا ندارد، اظهار کرد: طرح «من شهردارم» یک کار بی نظیر بود که اتفاق افتاد، طرحی که در راستای آن بخش چشمگیری از بودجه شهرداری برای اجرای رأی و نظر مردم هزینه شد.
وی با بیان اینکه شهردار تهران معتقد است که حتی در پروژه های بزرگ هم باید مردم پای کار بیایند، گفت: «من شهردارم» یک جایزه بین المللی را از آن خود کرده و این جزو افتخارات این دوره مدیریت شهری است.
رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران تصریح کرد: مردم به این پروژه اعتماد پیدا کردند و این اعتماد سالیانه در حال افزایش است، بخش مهمی از کارها در مدارس و محلات انجام شده و امسال نیز به صورت جدی‌تر ادامه پیدا کرد و حلقه های میانی شکل گرفت.
شمسی پور با تأکید بر اینکه طرح «من شهردارم» جزو کارهای مهم شهرداری است که پشتوانه علمی و مطالعاتی دارد، افزود: چندین پروژه مطالعاتی برای این طرح انجام شده و یک همایش ملی هم برای آن داشتیم، ضمن اینکه چندین گزارش داده کاوی منتشر شده و طرحی است که در مدیریت‌های شهری آینده هم ادامه خواهد داشت.
وی با بیان اینکه طرح «من شهردارم» محله محور است گفت: این طرح رقابتی را بین محلات ایجاد کرد و حلقه هایی شکل گرفت که توانست ذهنیت جدیدی را ایجاد کند.
دموکراسی مشارکتی مهم ترین راهکار حل بحران های اجتماعی در کشور است
در ادامه این نشست، عبدالمطهر محمدخانی سخنگوی شهرداری تهران اظهار کرد: یکی از بحث های جدی ما از روزهای ابتدایی حضورمان در شهرداری تهران اجرای حکمرانی شهری بود و بنا داشتیم این اتفاق را رقم بزنیم، این موضوع فراتر از موضوعی است که در معاونت برنامه ریزی شهرداری با عنوان بودجه ریزی مشارکتی اجرا شد.
وی با اشاره به تحولات سریع در ابعاد مختلف در کشور و همچنین در دنیا، گفت: سرعت این تحولات آنقدر زیاد است که گاهی از آن ها به ویژه در بخش ارتباطات جا می مانیم.
محمدخانی تصریح کرد: در چنین شرایطی باید مدل های حکمرانی تغییر کند و جای خود را به مدل های متناسب با ابزار روز دهد، مثلاً مدل دموکراسی نمایندگی می تواند تغییر کند، ما می توانیم نظردهی درباره بسیاری از موضوعات را به مردم بسپاریم و چه بسا هزینه این کار از اداره شوراهای شهر و روستا کمتر شود، البته در برخی موضوعات تخصصی همچنان دموکراسی نمایندگی باید پابرجا باشد اما در نقطه مقابل بسیاری تصمیمات را می توان به مردم سپرد.
سخنگوی شهرداری تهران با بیان اینکه ما دچار تبعات یک تحول شتابان بودیم و باید متناسب با آن خود را وفق دهیم، گفت: روی دیگر سکه این تحولات در تمام دنیا کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی مردم به گروه های مرجع و حتی گروه های دولتی و حاکمیتی است.
وی ادامه داد: امروز اگر یک رسانه رسمی دولتی خبری را منتشر کند جمع کثیری می توانند آن خبر را از طریق تلفن همراه خود رد کنند، در جهان امروز با توجه به تکثر نقاط بالای تولید پیام، با افت سرمایه اجتماعی دولت ها و حاکمیت ها در تمام دنیا مواجه هستیم، بنابراین در چنین شرایطی دموکراسی مشارکتی می تواند راه حل باشد.
محمدخانی با تأکید بر اینکه در این شرایط ناگزیر هستید شفافیت را بالا برده و مردم را با محدودیت ها مواجه کنید، افزود: در دموکراسی مشارکتی وقتی شفافیت را بالا می برید به صورت غیر مستقیم ملاحظات، محدودیت ها و شرایطی که در آن ناگزیر به تصمیم گیری هستید را با افراد به اشتراک می گذارید.
وی مهم ترین چالش در طرح من شهردارم را واکنش مدیران سنتی دانست و گفت: مدیران سنتی عادت به یک روند خاص برای تصمیم گیری در نحوه تخصیص بودجه داشتند و حالا با یک مدل جدید مواجه شده اند، چالش دیگری که در ادامه وجود خواهد داشت چالشی است که با پارلمان شهری ایجاد خواهد شد.
محمدخانی ادامه داد: طرح «من شهردارم» یک مدل قابل توسعه است که به یک معنا اختیارات پارلمان شهری را محدود می کند، این مهمترین چالش پیش روی این طرح و طرح های مشابه است اما گریزی از آن نیست.
سخنگوی شهرداری تهران در پایان با بیان اینکه مدل های دموکراسی مشارکتی مهم ترین راهکار حل بحران های اجتماعی دهه اخیر در کشور هستند، گفت: اگر قبول داشته باشیم که در دهه اخیر دچار کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی نسبت به نهادهای دولتی و حاکمیتی شده ایم، باید بدانیم که راهکار آن دموکراسی مشارکتی است.
شهرداری باید تقویت محلات را جدی بگیرد
در ادامه این نشست میثم مهدیار عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی اظهار کرد: طرح «من شهردارم» علیه حلقه های میانی است، در واقع این دموکراسی مستقیم می تواند ارزشی را ایجاد کند که صدای مردم مستقیم تر شنیده شود.
وی با بیان اینکه حلقه میانی و دموکراسی مستقیم لازم و ملزوم یکدیگر هستند، افزود: حتی اگر قرار باشد هوش مصنوعی یک سوالی را مطرح کند و همه تهرانی ها روی گوشی موبایل خود موافقت یا مخالفت خود را با اجرای یک طرح عنوان کنند و همه این نظرات جمع آوری تحلیل شود، باز هم حلقه میانی لازم است.
مهدیار اشکال دموکراسی مستقیم را توده وار شدن آن دانست و گفت: این ارتباطات عرضی یک نوع سیاست توده وار را رقم می زند که می تواند آسیب زا باشد، بنابراین دموکراسی مشارکتی باید در کنار تقویت حلقه های میانی باشد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه تصریح کرد: در مدیریت شهری فضایی که می تواند به حکمرانی مشارکتی کمک کند محله است، اما متأسفانه ما درک درستی از محله نداشتیم و فکر می کردیم با یک شورایاری محله همه چیز حل می شود.
وی با تأکید بر اینکه شهرداری در موازات من شهردارم باید تقویت محلات را جدی بگیرد، گفت: هرچقدر کلانشهر بزرگتر می شوند آدم ها از هم بیگانه تر می شوند و روابط ناپایدارتر می شود.
مهدیار خاطرنشان کرد: محله جایی است که جلوی تغییرات سریع کلانشهر را می گیرد، محله گرایی فقط شعار نیست، محله گرایی یعنی سیاست و اقتصادی به گونه ای باشد که افراد بتوانند طولانی مدت در یک محله مستقر باشند و با آنجا پیوند اجتماعی پیدا کنند.
حلقه های میانی نمونه عینی مردمی سازی حکمرانی هستند
در پایان این نشست محمود عرب اسماعیلی رئیس گروه مطالعات فرهنگی مرکز مطالعات حلقه های میانی را نمونه عینی مردمی سازی حکمرانی دانست و گفت: وقتی از جامعه حرف می زنیم دو سر طیف در جامعه حاکمیت و مردم هستند و بین این ها حلقه های میانی یعنی شبکه ها و نهادها قرار دارند.
وی تأکید کرد: سرمایه اجتماعی میزان اعتماد و همکاری مردمی است که چقدر مردم حاضر به همکاری اجتماعی هستند، شهری که سرمایه اجتماعی بالایی داشته باشد قطعاٌ با آسیب های اجتماعی کمتری هم مواجه خواهد بود.