ترامپ پیشنهاد روسیه را مبنی بر تمدید پیمان استارتنو را رد کرد
رئیسجمهور آمریکا پیشنهاد روسیه برای تمدید داوطلبانه پیمان استارت جدید را نپذیرفت و خواستار معاهدهای جدید و جامعتر شد.
باشگاه خبرنگاران جوان ؛ اعظم پورکند - رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، روز پنجشنبه پیشنهاد همتای روس خود برای تمدید داوطلبانه سقف استقرار سلاحهای هستهای استراتژیک پس از انقضای پیمانی که بیش از دو دهه آنها را محدود کرده بود، رد کرد.
ترامپ در پستی در پلتفرم تروث سوشال خود نوشت: «به جای تمدید "استارت جدید"...
باید متخصصان هستهای ما روی یک معاهده جدید، بهبودیافته و جدید کار کنند که بتواند در آیندهای طولانی دوام بیاورد.»
مدافعان کنترل تسلیحات هشدار میدهند که انقضای این پیمان، رقابت تسلیحاتی هستهای شتابیافته را تشدید خواهد کرد، در حالی که مخالفان آمریکایی میگویند این پیمان توانایی آمریکا برای استقرار سلاحهای کافی برای بازدارندگی تهدیدات هستهای روسیه و چین را محدود میکرد.
پست ترامپ در پاسخ به پیشنهاد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه بود که طرفین برای یک سال به محدودیت توافق سال ۲۰۱۰ مبنی بر ۱۵۵۰ کلاهک هستهای روی ۷۰۰ سیستم پرتاب (موشک، هواپیما و زیردریایی) پایبند باشند.
استارت جدید آخرین پیمان از یک سری پیمانهای کنترل تسلیحات بین دو ابرقدرت بزرگ تسلیحات هستهای جهان بود که قدمت آن به بیش از نیم قرن قبل، به جنگ سرد بازمیگشت.
این پیمان تنها اجازه یک تمدید را میداد که پوتین و جو بایدن، رئیسجمهور سابق آمریکا، در سال ۲۰۲۱ برای پنج سال بر سر آن توافق کردند.
ترامپ در پست خود، استارت جدید را «معاملهای با مذاکره بد» نامید که گفت «به شدت نقض میشود.» این ظاهراً اشارهای به تصمیم پوتین در سال ۲۰۲۳ برای توقف بازرسیهای حضوری و سایر اقدامات طراحیشده برای اطمینانبخشی به هر طرف از پایبندی طرف دیگر به پیمان بود.
پوتین حمایت آمریکا از نبرد اوکراین علیه تهاجم تمامعیار روسیه در سال ۲۰۲۲ را دلیل تصمیم خود عنوان کرد.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، به خبرنگاران گفت که آمریکا به گفتوگو با روسیه ادامه خواهد داد.
هر دو طرف تمایل به مذاکره نشان دادند
پیش از این، دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت روسیه هنوز آماده است در صورتی که واشنگتن به پیشنهاد پوتین پاسخ سازندهای دهد، وارد گفتوگو با آمریکا شود.
پسکوف به خبرنگاران گفت: «ببینید، اگر پاسخهای سازندهای وجود داشته باشد، البته ما گفتوگو خواهیم کرد.»
سازمان ملل از هر دو طرف خواسته است تا پیمان را احیا کنند.
علاوه بر تعیین محدودیتهای عددی بر سلاحها، استارت جدید شامل رژیمهای بازرسیای بود که به گفته کارشناسان به ایجاد سطحی از اعتماد و اطمینان بین رقبای هستهایی کمک کرد و جهان را امنتر ساخت.
اگر چیزی جایگزین پیمان نشود، تحلیلگران امنیتی محیطی خطرناکتر با ریسک بالاتر اشتباه محاسباتی میبینند.
در صورت مجبور شدن به اتکا به بدترین فرضیات درباره نیات طرف مقابل، آمریکا و روسیه انگیزهای برای افزایش زرادخانههای خود خواهند دید، به ویژه با توجه به اینکه چین در حال عقبانداختن برنامه هستهای سریع خود است.
ترامپ گفته است که میخواهد استارت جدید را با معاهدهای بهتر جایگزین کند که چین را نیز شامل شود.
اما پکن از مذاکره با مسکو و واشنگتن خودداری کرده است.
چین کسری از تعداد کلاهکهای آنها را دارد - حدود ۶۰۰ کلاهک تخمین زده میشود، در مقایسه با حدود ۴۰۰۰ کلاهک برای روسیه و آمریکا.
چین روز پنجشنبه با تکرار این موضع گفت انقضای پیمان تاسفبار است و از آمریکا خواست گفتوگو با روسیه درباره «ثبات استراتژیک» را از سر بگیرد.
ابهام در مورد تاریخ انقضای پیمان
ابهاماتی در مورد زمان دقیق انقضا وجود داشت، اما پسکوف گفت که در پایان روز پنجشنبه خواهد بود.
وزارت خارجه روسیه گفت فرض مسکو این است که پیمان دیگر اعمال نمیشود و هر دو طرف آزادند مراحل بعدی خود را انتخاب کنند.
این وزارتخانه گفت روسیه آماده است «اقدامات متقابل قاطع نظامی-فنی برای کاهش تهدیدات احتمالی اضافی علیه امنیت ملی» انجام دهد، اما به دیپلماسی نیز گشوده است.
این هشدار ظاهراً در پاسخ به این احتمال بود که ترامپ میتواند با معکوس کردن اقدامات انجامشده برای پایبندی به استارت جدید، از جمله بارگذاری مجدد کلاهکها روی موشکهای بالستیک قارهپیمای و موشکهای پرتاب شونده از زیردریاییها که از آنها حذف شده بودند، استقرار هستهای آمریکا را گسترش دهد.
یک کمیسیون دوحزبی منصوب شده توسط کنگره در سال ۲۰۲۳ توصیه کرد که آمریکا برنامههایی برای بارگذاری مجدد برخی یا تمام کلاهکهای ذخیره خود توسعه دهد و گفت این کشور باید برای جنگ همزمان با روسیه و چین آماده شود.
اوکراین، که از زمان تهاجم روسیه در سال ۲۰۲۲ در جنگ با این کشور بوده است، گفت انقضای پیمان نتیجه تلاشهای روسیه برای دستیابی به «تجزیه معماری امنیت جهانی» است و آن را «ابزاری دیگر برای باجگیری هستهای برای تضعیف حمایت بینالمللی از اوکراین» خواند.
سلاحهای هستهای استراتژیک، سیستمهای دوربردای هستند که هر طرف در صورت وقوع جنگ هستهای از آنها برای حمله به پایتخت، مراکز نظامی و صنعتی طرف دیگر استفاده میکند.
آنها با سلاحهای هستهای تاکتیکی که قدرت تخریب کمتری دارند و برای حملات محدود یا استفاده در میدان جنگ طراحی شدهاند، تفاوت دارند.
کارشناسان میگویند اگر هیچ توافقی آنها را محدود نکند، روسیه و آمریکا هر کدام میتوانند در عرض چند سال صدها کلاهک دیگر مستقر کنند.
کریم حقاق، مدیر مؤسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم، گفت: «شفافیت و قابلیت پیشبینی از مزایای ناملموس کنترل تسلیحات هستند و زیربنای بازدارندگی و ثبات استراتژیک هستند.»
منبع: رویترز
