مذاکرات پرتنش ایران و آمریکا در عمان؛ سایه جنگ پابرجاست
مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا امروز در مسقط عمان در شرایطی آغاز میشود که دو طرف بر سر دستورکار اختلاف دارند و تهدید نظامی متقابل، فضای گفتوگو را تحتالشعاع قرار داده است.
باشگاه خبرنگاران جوان ؛ اعظم پورکند - ایران و ایالات متحده قرار است امروز جمعه تا دقایقی دیگر مذاکرات پرتنشی را در مسقط پایتخت عمان درباره برنامه هستهای تهران برگزار کنند، اما اختلاف بر سر دستورکار نشان میدهد که پیشرفت در میانه تهدید جنگ منطقهای در خاورمیانه به سختی حاصل خواهد شد.
در حالی که هر دو طرف آمادگی خود را برای احیای دیپلماسی بر سر اختلاف هستهای دیرینه تهران با غرب نشان دادهاند، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا روز چهارشنبه گفت واشنگتن میخواهد مذاکرات برنامه هستهای، موشکهای بالستیک، حمایت از گروههای مسلح در منطقه و «رفتار با مردم خود» را پوشش دهد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا در خاورمیانه، تنها در مورد مسائل هستهای در مسقط گفتوگو می کنند.
تهران اعلام کرده است که «با اختیار و با هدف دستیابی به یک تفاهم عادلانه، قابل قبول برای دو طرف و باکرامت در مورد مسئله هستهای» در مذاکرات شرکت خواهد کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز پنجشنبه گفت: «امیدواریم طرف آمریکایی نیز با مسئولیت، واقعبینی و جدیت در این فرآیند مشارکت کند.»
در همین حال نگرانی هایی وجود دارد مبنی بر اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ممکن است تهدیدهای خود برای حمله به ایران را در میان افزایش حضور نیروی دریایی آمریکا در نزدیکی ایران حتی حین مذاکرات و مشابه آنچه در جریان جنگ ۱۲روزه رخ داد، عملی کند.
افزایش حضور دریایی آمریکا، که ترامپ آن را یک «ناوگان عظیم» نامیده، به بهانه اعتراضات داخلی در ایران که با دخالت مستقیم آمریکا و اسرائیل در ماه گذشته صورت گرفته که منجر به افزایش تنشهای بین واشنگتن و تهران شد است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت که ترامپ در حال بررسی این موضوع است که آیا میتوان به توافقی دست یافت، اما همچنین هشدار داد «در حالی که این مذاکرات در جریان است، رئیسجمهور گزینههای زیادی در اختیار دارد.»
ترامپ مدعی شده است که در صورت عدم دستیابی به توافق، «اتفاق بدی» رخ خواهد داد و فشار را بر ایران افزایش داده است.
ایران هشدار داده است که به هر حمله نظامی پاسخ سختی خواهد داد و به کشورهای همسایه میزبان پایگاههای آمریکایی هشدار داده است که در صورت مشارکت در حمله، ممکن است در خط آتش قرار گیرند.
با این حال، با توجه به سابقه مذاکرات هسته ای قبلی ایران و آمریکا که به جنگ ۱۲روزه منجر شد و واشنگتن حین مذاکرات عملیات نظامی علیه ایران را با اسرائیل آغاز کرد، تحلیلگران شکست مذاکرات را محتمل تر می دانند.
ادموند فیتون-براون، همکار ارشد اندیشکده افدیدی مستقر در واشنگتن، گفت: «دیدن اینکه آنها به اندازه کافی در مذاکرات فردا کوتاه بیایند تا آمریکا بتواند ادعای معتبری مبنی بر دستیابی به یک پیشرفت داشته باشد، بسیار دشوار است؛ و اینجاست که فکر میکنم درگیری نظامی محتملتر است.»
غنیسازی اورانیوم
مذاکرهکنندگان در عمان برای دستیابی به یک توافق و جلوگیری از اقدام نظامی آینده، باید بر خط قرمز ایران در مورد بحث درباره برنامه موشکی آن مانور دهند.
تهران به صراحت مذاکره درباره «قابلیتهای دفاعی، از جمله موشکها و برد آنها» را رد کرده است.
ساعاتی قبل از مذاکرات، تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد که «یکی از پیشرفتهترین موشکهای بالستیک دوربرد کشور، خرمشهر ۴»، در یکی از مجتمعهای وسیع موشکی زیرزمینی سپاه پاسداران مستقر شده است.
درهمین حال خبرگزاری رویترز مدعی شده مقامات ایرانی هفته گذشته به این خبرگزاری گفتهاند که تهران مایل است «در مورد غنیسازی اورانیوم انعطاف نشان دهد، از جمله تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده بالا و پذیرش غنیسازی صفر تحت یک قرارداد کنسرسیومی به عنوان یک راهحل».
این درحالی است که تهران همچنان اصرار دارد که حق غنیسازی اورانیوم آن قابل مذاکره نیست.
ایران بارها تاکید کرده است که فعالیتهای هستهای آن برای اهداف صلحآمیز، نه نظامی، است، در حالی که آمریکا و اسرائیل آن را به تلاشهای گذشته برای توسعه سلاحهای هستهای متهم کردهاند.
در ماه ژوئن، ایالات متحده به اهداف هستهای ایران حمله کرد و در مراحل پایانی یک کارزار ۱۲ روزه شرکت کرد.
تهران از آن زمان گفته است که کار غنیسازی اورانیوم آن متوقف شده است.
منبع: رویترز
