تحولات اخیر در چین؛ بازآرایی نهادی در فرماندهی نظامی، نه کودتا

به گزارش مشرق، حسین قاهری، رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین در گفت‌وگو با «فرهیختگان» درباره‌ی ادعای کودتا در چین گفت: تحولات اخیر در چین به‌هیچ‌وجه در چارچوب «کودتا» قابل تحلیل نیست، بلکه صرفاً بیانگر تغییرات و جابه‌جایی‌هایی در سطوح عالی فرماندهی نظامی این کشور است.
چنین بازآرایی‌هایی مسبوق به سابقه بوده و در دوره‌های مختلف حاکمیت حزب کمونیست چین بارها رخ داده است.
اگرچه برخی روایت‌ها این تحولات را ذیل «مبارزه با فساد» تفسیر کرده‌اند، اما این گزاره به‌صورت رسمی از سوی رسانه‌ها و نهادهای حاکمیتی چین تأیید نشده و صرفاً به‌طور تلویحی مطرح شده است.
رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین ادامه داد: در واقع، آنچه رخ داده بیش از آنکه اقدامی قضایی یا امنیتی با محور فساد باشد، نوعی بازآرایی نهادی و انضباطی در ساختار نظامی چین است؛ امری که پیش‌تر نیز در چارچوب مدیریت و کنترل نهاد ارتش انجام شده است.
با این حال، در بخشی از رسانه‌های فارسی‌زبان و به‌ویژه برخی رسانه‌های ایرانی، این تحولات به‌اشتباه با عنوان «کودتا» بازنمایی شد؛ در حالی که شواهد موجود چنین برداشتی را تأیید نمی‌کند.
در کنار این فضاسازی رسانه‌ای، روایت‌های غیررسمی و بعضاً حاشیه‌ای نیز در این باره مطرح شده است؛ از جمله: نارضایتی حزب کمونیست چین از تحولات اخیر در ونزوئلا و نسبت دادن بخشی از ناکامی‌ها به ضعف ساختار ارتش و نهادهای نظارتی آن کشور.
ادعای مربوط به خیانت تیم محافظتی کوبایی نیکلاس مادورو و دریافت رشوه 50 میلیون دلاری از ایالات متحده؛ روایتی که گفته می‌شود موجب نا رضایتی پکن شده است.
قاهری افزود: با این حال، این روایت‌ها فاقد تأیید رسمی بوده و بیشتر در سطح گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای و تحلیلی باقی مانده‌اند.
در جمع‌بندی می‌توان گفت که کودتایی در چین رخ نداده است.
اگرچه مبارزه با فساد به‌طور ضمنی در برخی تحلیل‌ها مطرح می‌شود، اما محور اصلی اقدامات اخیر، اعمال انضباط سازمانی و مدیریت ساختار قدرت در سطوح عالی فرماندهی نظامی بوده است.
دولت چین به‌صورت رسمی فساد یا تخلفات مالی گسترده را تأیید نکرده، اما هم‌زمان اعلام کرده که مسئله اصلی، حفظ وفاداری سیاسی و جلوگیری از شکل‌گیری کانون‌های قدرت مستقل در نهاد نظامی است.
در چارچوب منطق حکمرانی حزب کمونیست چین، ارتش هرگز نباید به نهادی مستقل و رقیب حزب تبدیل شود؛ اصلی بنیادین که همواره یکی از خطوط قرمز سیاست داخلی چین به شمار می‌رود.