شتاب رشد پایه پولی زنگ خطری برای تورم

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - مهدی بیات منش کارشناس اقتصادی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: نرخ پایه پولی در آبان با رشد ۴۷.۵ درصدی به ۱۷۷۶۵ هزار میلیارد تومان رسیده در حالی که رشد این رقم در سال گذشته ۲۰٫۷ درصد بود.
رقمی که در مقایسه با شهریورماه امسال و ثبت نرخ حدود ۳۹ درصد، نشان‌دهنده افزایش قابل توجه شتاب رشد نقدینگی پرقدرت در اقتصاد کشور است.
این روند افزایشی، بار دیگر نگرانی‌ها نسبت به تشدید فشار‌های تورمی و بی‌ثباتی متغیر‌های کلان اقتصادی را پررنگ کرده است.
او افزود: پایه پولی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متغیر‌های پولی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری نقدینگی و در نهایت نرخ تورم دارد.
افزایش سریع این شاخص معمولاً ناشی از عواملی همچون رشد بدهی دولت به بانک مرکزی، اضافه‌برداشت بانک‌ها، تأمین کسری بودجه از منابع پولی و افزایش خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی است.
تداوم این روند می‌تواند زمینه‌ساز افزایش حجم نقدینگی و انتقال مستقیم فشار به سطح عمومی قیمت‌ها شود.
او بیان کرد: رشد بالای پایه پولی، در صورت تداوم، آثار منفی متعددی به همراه خواهد داشت.
تشدید تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها، بی‌ثباتی در بازار‌های دارایی، افزایش انتظارات تورمی و تضعیف ارزش پول ملی از جمله مهم‌ترین پیامد‌های این روند است.
او بیان کرد: در چنین شرایطی، سیاست‌گذاری پولی و مالی هماهنگ بیش از پیش ضرورت می‌یابد.
کنترل کسری بودجه دولت و پرهیز از تأمین آن از منابع بانک مرکزی، یکی از مهم‌ترین راهکار‌ها برای مهار رشد پایه پولی عنوان می‌شود.
علاوه بر این، انضباط مالی در شبکه بانکی، محدود کردن اضافه‌برداشت بانک‌ها و تقویت نظارت بانک مرکزی بر ترازنامه بانک‌ها می‌تواند از خلق بی‌ضابطه پول جلوگیری کند.
این کارشناس اقتصادی افزود: از سوی دیگر، استفاده فعال‌تر از ابزار‌های سیاست پولی مانند عملیات بازار باز، مدیریت نرخ سود در بازار بین‌بانکی و هدایت نقدینگی به سمت بخش‌های مولد اقتصاد، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش آثار تورمی رشد پایه پولی کمک کند.
کارشناسان همچنین بر ضرورت اصلاح ساختار بودجه، افزایش درآمد‌های پایدار دولت و کاهش وابستگی به منابع ناپایدار تأکید دارند.