عرفان‌های نوظهور دین ستیز هستند

به گزارش خبرگزاری مهر، برنامه شعبده شوم با موضوع بررسی مباحث حقوقی و جرم شناسی معنویت‌های نو پدید، با حضور مسلم گریبانی، پژوهشگر عرفان‌های نوپدید و صدرا حافظ، پژوهشگر عرفان‌های نو ظهور و مدرس دانشگاه ادیان از شبکه رادیویی گفت و گو روی آنتن رفت.
در این برنامه «مسلم گریبانی» با اشاره به این که به تعداد افراد مدعی به عرفان معنویت یا عرفان‌های نوظهور وجود دارد، گفت: بدون شک عرفان‌های نوظهور یک عرفان نیستند و چندین عرفان هستند، در حالی که عرفان اسلامی یک عرفان است که توحیدی واحد را دارد.
وی با اشاره به این که عرفان اسلامی شخصیت محور نیست، عنوان کرد: عرفان‌های نوظهور همه شخصیت محور هستند و بر این اساس بزرگترین آسیبی که این عرفان‌ها می‌توانند داشته باشند همین شخصیت محوری است.
این پژوهشگر عرفان‌های نوپدید در ادامه افزود: در حال حاضر هر شخص مدعی عرفان نسبت به مرام و مسلک خود نوعی از عرفان منحصر به خود را دنبال می‌کنند و مدعی جریان معنوی و ویژگی‌های معنوی خودشان هستند.
وی با اشاره به ویژگی‌های مشترک عرفان‌های نوظهور، توضیح داد: اولین ویژگی عرفان‌های نوظهور زمانی شکل می‌گیرند که تمام این عرفان‌ها با ادیان توحیدی و بشری مخالفت دارند.
در حالی که ممکن است با شخصیت یک دین همدلی داشته باشند اما این موضوع به دلیل پذیرش کلیت آن دین نیست.
مسلم گریبانی با اشاره به این که عرفان‌های نوظهور دین ستیز و دین گریز هستند، عنوان کرد: از جمله مهم‌ترین ویژگی‌های مشترک عرفان‌های نوظهور می‌توان به انتخابی بودن آنها اشاره کرد.
وی با تاکید بر این که عرفان نوظهور انتخابی است، تصریح کرد: تمامی عرفان‌های نوظهور اعتقاد دارند و ادعا می‌کنند که ادیان سنتی، توحیدی و بشری موروثی هستند، به طوری که افراد دخلی در انتخاب آنها نداشته‌اند.
این پژوهشگر عرفان‌های نوپدید در ادامه افزود: در دین اسلام موضوع موروثی بودن دین مقبول نیست، یعنی یک جوان وقتی به بلوغ فکری و رشدی رسید موظف می‌شود تا در بنیان‌های فکری و دینی خود بازنگری کرده و از طریق استدلال به خداوند و معاد و نبوت معتقد بشود.
در ادامه برنامه شعبده شوم از شبکه رادیویی گفت و گو، صدرا حافظ با اشاره به اهمیت روش شناسی در مباحث مربوط به مطالعات ادیان، گفت: ما باید از یک الگوی ثابت جهت پدیدار شناسی عرفان‌های نوظهور پیروی بکنیم.
بر همین اساس تاریخچه و دیرینه عرفان‌های مختلف باید مورد گفت و گو قرار بگیرند.
وی افزود: اگر مطالعه در خصوص عرفان‌های کاذب بدون شناخت تاریخچه آن صورت بگیرد، ما در روند مطالعه دچار خطا در فهم جنبش‌های مختلف می شویم.
این پژوهشگر عرفان‌های نو ظهور با اشاره به فرق ادیان سنتی و عرفان‌های نوظهور، عنوان کرد: ما در مواجهه با اتلاق واژه دین بر عرفان‌های نوظهور باید بدانیم که معنای واژه دین در اتلاق به جنبش‌های معنوی نوپدید با معنای دین در برابر ادیان حقیقی برابر نیست.
وی با اشاره به این که دینی که در عرفان‌های نوظهور وجود دارد، دینی فرو کاهش داده شده است، اظهار کرد: اگر ما برای دین ابعاد اجتماعی، نهادی، نقلی، اسطوره‌ای، شعائر، عبادی و عاطفی در نظر بگیریم، دین‌های جدید به هیچ وجه سازش با ابعاد دینی ندارند.
صدرا حافظ در ادامه افزود: تمام موضوعات در عرفان‌های نوظهور فروکاهش داده می‌شوند به بخش معنویت و عاطفی و تجربه دینی؛ اما دینی در سنت ناظر بر ادیان ثانی اتلاق می‌شود که تمام هفت بُعد در تعریف دین را شامل می‌شود.
وی تاکید کرد: چرا باید عرفان اصیلی که از دل سنت و دین آمده و خودش را ملزم به رعایت تمام ابعاد هفت‌گانه می‌داند کنار نهاده شود و به جای آن معنویتی فرو کاهش داده شده معرفی شود؟!