خبیر‌نیوز | خلاصه خبر

پنجشنبه، 16 اردیبهشت 1400
سامانه هوشمند خبیر‌نیوز با استفاده از آخرین فناوری‌های هوش مصنوعی، اخبار را برای شما خلاصه می‌نماید. وقت شما برای ما گران‌بهاست.

موتور جستجوی خبیر (اولین موتور جستجوی مفهومی دانش‌بنیان ایران):
رزولوشن صفحه شما برای نمایش نوار جستجو کم است!

نقشه آمریکایی‌ها برای تکرار سیکل تحریم-مذاکره/ بازی دو سر باخت آمریکا در رفع تحریم‌ فروش نفت ایران به چین

مشرق | سیاسی | چهارشنبه، 15 اردیبهشت 1400 - 00:54
کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس گفت: توجه صرف به مذاکره و تعلیق تحریم و برنامه‌ریزی دولت بر این مبنا، اقتصاد ایران را کاملا شرطی کرده است، به طوری که مضرات سیکل تکراری مذاکره و تحریم بیشتر از فواید اندک آن است.
ايران،آمريكا،تحريم،اقتصادي،اقتصاد،نفت،دولت،اعمال،تعليق،شهباز ...

خلاصه خبر

مثلا اگر وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی یکی از نقاط ضعف اقتصاد ایران باشد، تحریم‌ فروش نفت ایران نیز دقیقا بر همین نقطه ضعف متمرکز شده است.
رویکرد دیگر معتقد است که دلیل اثرگذاری تحریم‌ها نه به دلیل ضعف‌های داخلی بلکه به دلیل عدم پیوند اقتصاد ایران با اقتصاد کشورهای غربی است.
این رویکرد که توسط دولت یازدهم و دوازدهم نمایندگی می‌شود، معتقد است که اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران هم منوط به برداشته شدن تحریم‌هاست و بدون مذاکره امکان انجام اصلاحات ساختاری وجود ندارد.
در این گزارش به این موضوع خواهیم پرداخت که آیا مسیر مذاکره و توافق با آمریکا می‌تواند بستری برای لغو تحریم‌ها و انتفاع اقتصادی ایران فراهم کند؟
*رویکرد آمریکا اعمال تحریم‌ها به صورت مستمر و بلندمدت و تعلیق آنها به صورت موقتی و زمان‌دار است
این موضوع باعث می‌شود که حتی اگر تحریم‌های هسته‌ای در ساختار حقوقی آمریکا هم لغو شود باز هم ما نتوانیم انتفاع اقتصادی برای کشور به دست آوریم، زیرا همچنان زیرساخت مابقی تحریم‌ها باقی است.
*منافع اقتصادی ایران و آمریکا در بازار جهانی نفت در تعارض با یکدیگر است
آیا اساسا لغو یا تعلیق تحریم‌ها به منافع اقتصادی آمریکا سازگار است؟
بنابراین لغو تحریم‌ها یا حتی تخفیف کوتاه مدت در اعمال تحریم‌ها با منافع سیاسی و اقتصادی آمریکا در تناقض است و این کشور با توجه به ابزارهایی که در اختیار دارد هیچگاه تمایلی به لغو تحریم‌ها و به اصطلاح به زمین انداختن اسلحه تحریمی خود ندارد، مگر اینکه ما با قوی کردن اقتصاد داخلی توازن قدرت ایجاد کنیم.
لذا الان تداوم اعمال تحریم‌ها برای آمریکا منفعت اقتصادی دارد که این منفعت با منافع اقتصادی ایران در تعارض است.
حال آیا برای آمریکا منفعت اقتصادی دارد که تحریم نفتی علیه ایران را لغو یا تعلیق کند تا دوباره نفت ایران جایگزین نفت آمریکا در بازار جهانی شود؟
پس تقابل ایران و آمریکا صرفا جنبه سیاسی ندارد و این دید که ما اگر دست از هسته‌ای بکشیم، تحریم‌ها لغو می‌شود، خیلی ساده‌انگارانه است.
آیا صرف لغو کاغذی تحریم‌ها می‌تواند منجر برقراری روابط ایران با شرکت‌های خارجی شود؟
تجربه نشان داده است که اگر آمریکا حتی به لحاظ حقوقی هم یک تحریم را لغو کند و یا تخفیف قائل شود، با استفاده از ابزارهای دیگر مثل تهدید سایر کشورها به تعامل با ایران و ترساندن آنها از جریمه‌های سنگین، آنها را از تعامل اقتصادی با ایران برحذر می‌دارد.
شهبازی: مشکل اینجاست که این سیکل اعمال تحریم‌ها و تعلیق آنها، اقتصاد ایران را در حالت شرطی نگه‌داشته است و عملا دست و پای ما را برای انجام اصلاحات ساختاری بسته است.
یعنی این شیوه از تعلیق تحریم‌ها در محاسبات مردم و مسئولین تردید ایجاد می‌کند که اصلاحات اساسی اقتصاد ایران که اتفاقا عامل اثرگذاری تحریم‌ها بوده است انجام شود یا نه.
*آمریکا با تعلیق کوتاه‌مدت تحریم‌ها به دنبال جلوگیری از انجام اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران است
به نظر بنده ما باید مبنای برنامه‌ریزی‌ها خود را با فرض تداوم و ماندگاری تحریم‌ها انجام دهیم کما اینکه آمریکا هم به تحریم‌ها به دید بلندمدت نگاه می‌کند.
لذا آمریکا با تحریم‌ها بازی می‌کند تا مانع از اجرای اصلاحات در اقتصاد ایران شود و همچنان این تحریم‌ها با موج سواری بر نقاط ضعف اقتصادی ایران موثر باشد.
آیا یک بازه زمانی ۱۰ ساله برای انجام اصلاحات ساختاری زمان کمی است؟
چون دولت با شرطی کردن اقتصاد به تحریم و مذاکره دقیقا در پازل آمریکا بازی کرده است.
مثلا صرفا قبول نکنیم که آمریکا تحریم بانکی را بردارد، زیرا ممکن است در روی کاغذ تحریم بانکی را لغو یا تعلیق کند ولی در عمل با تهدید بانک‌ها مانع از تبادلات بانکی ایران شود.
وقتی اقتصاد ایران ضعیف است، چه عامل قدرت‌آفرینی وجود دارد که مانع از اعمال تحریم شود؟
در سال‌های متمادی اقتصاد ایران وابسته به نفت بوده است و دولت هیچ وقت به دنبال ایجاد درآمدهای پایدار مالیاتی برای خود نبوده است.
پس وابستگی بودجه دولت به درآمدهای حاصل از خام‌فروشی نفت یک معضل جدی است که باعث شده است اقتصاد ایران در مقابل تحریم آسیب‌پذیر باشد.
را اصلاح می‌کردیم که این اقدامات اصلاحی نه تنها صورت نگرفته بلکه دولت در جهت تشدید مشکلات هم حرکت کرده است، لذا بیماری‌هایی در اقتصاد ایران شکل گرفته است که باعث ضعیف شدن ما شده است.
تا وقتی بیماری اقتصاد ما درمان نشود، این اقتصاد ضعیف باقی خواهد ماند و به راحتی مورد هجوم ویروس‌های تحریمی قرار خواهد گرفت و آسیب‌پذیر خواهد بود.
عامل اصلی در جهش نرخ ارز به سیاست‌های پولی و بانکی دولت برمی‌گردد.
در ۸ سال گذشته نقدینگی موجود در کشور به طور غیرمتناسب با بخش واقعی اقتصاد رشد کرده است.
در نتیجه اصلاح نظام پولی و ارزی کشور باید در دستور کار دولت قرار بگیرد.
شهبازی: در مجموع تحریم‌ها به پشتوانه قوانین و نظام حقوقی آمریکا شکل گرفته‌اند که رئیس جمهور آمریکا صرفا در لایه اجرایی می‌تواند اجرای تحریم‌ها را برای بازه زمانی کوتاه مدت ۶ ماهه تعلیق کند نه لغو.
همچنین اجرای راهبرد «دیوار تحریم‌ها» باعث پیوند زدن تحریم‌های هسته‌ای و غیرهسته‌ای شده است و اساسا تعلیق یا لغو تحریم‌ها صرفا در موضوع هسته‌ای راهگشا نیست، زیرا دقیقا همان تحریم به بهانه‌های دیگر مثل تروریسم و حقوق بشر و موشکی پابرجا خواهد بود.
همچنین فارغ از اختلافات سیاسی ایران و آمریکا، منافع اقتصادی آمریکا در تداوم تحریم‌هاست، زیرا در صورت لغو تحریم‌های نفتی، نفت ایران جایگزین نفت آمریکا در بازار جهانی خواهد شد که این موضوع به ضرر آمریکاست.
در بحث مذاکره با آمریکا نیز باید شاخص‌هایی مبنی بر سنجش‌پذیری انتفاع اقتصاد ایران به عنوان شرط گذاشته شود.